Eltenebla transporto

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Transporto en Ugando uzante biciklon por transporti bananojn.

Eltenebla transportodaŭr(ig)ebla transporto rilatas al la larĝa koncepto de transporto kaj estas daŭrigebla en la signifoj de sociaj, mediaj kaj klimataj efikoj kaj la kapablo, ene de la tutmonda apliko, liveri la fontenergion senfine. Komponentoj por analizado de daŭripovo inkludas la specialajn veturilojn uzitajn por voja, akva aŭ flug-transporto; la fonton de energio; kaj la infrastrukturon kutime alĝustigita al la transporto (ŝoseoj, fervojoj, aervojoj, akvovojoj, kanaloj kaj terminaloj). Alia komponento por taksado estas duktoj por transportado de likvaĵoj aŭ gasmaterialoj. Ankaŭ transportoperacioj kaj loĝistiko same kiel transit-orientita evoluo estas engaĝitaj en taksado. Transporta daŭripovo plejparte estas mezurita per transportsistema efikeco kaj akurateco same kiel la mediaj kaj klimataj efikoj de la sistemo.[1]

Mallongperspektiva agado ofte antaŭenigas pliigan plibonigon en fuelekonomio kaj veturilemisiaj kontroloj dum longperspektivaj celoj inkludas migran transportadon de fosili-bazita energio ĝis aliaj alternativoj kiel ekzemple renoviĝanta energio kaj uzado de aliaj renovigeblaj resursoj. La tuta vivociklo de transportsistemoj estas kondiĉigita de daŭripova mezurado kaj optimumigo.[2]

Daŭrigeblaj transportsistemoj faras pozitivan kontribuon al la media, socia kaj ekonomia daŭripovo de la komunumoj kiujn ili servas. Transportsistemoj ekzistas por disponigi sociajn kaj ekonomiajn ligojn, kaj homoj rapide eluzas supren la eblecojn ofertitajn per pliigita moviĝeblo.[3] La avantaĝoj de pliigita moviĝeblo devas esti mezuritaj kontraŭ la mediaj, sociaj kaj ekonomiaj kostoj kiuj transportsistemoj metas.

Transportsistemoj havas signifajn efikojn sur la medio, respondecante pri inter 20% kaj 25% de la monda energikonsumo kaj karbondioksidaj emisioj.[4] Forcejgasaj emisioj kaŭzitaj de transporto pliiĝas ĉe pli granda rapideco ol iu alia energiuzanta sektoro.[5] Ankaŭ aŭtotransporto estas grava kontribuanto al loka aer-poluo kaj fumnebulo.[6]

La sociaj kostoj de transporto inkludas vojkraŝojn, aerpoluon, fizikan neaktivecon,[7] tempon prenitan for de la familio navedante kaj vundeblecon al fuelprezpliiĝoj. Multaj el tiuj negativaj efikoj atakas misproporcie tiujn sociajn grupojn kiuj ankaŭ malplej posedas supozeble kaj povas veturi per aŭtoj.[8] Trafikŝtopiĝo trudas ekonomiajn kostojn malŝparante la tempon de homoj kaj bremsante la liveron de varoj kaj servoj.

Tradicia transportplanado planas plibonigi moviĝeblon, precipe por veturiloj, kaj povas malsukcesi adekvate pripensi pli larĝajn efikojn. Sed la reala celo de transporto estas aliro - al laboro, eduko, varoj kaj servoj, amikoj kaj familioj - kaj tie estas pruvitaj teknikoj por plibonigi aliron dum samtempe redukti mediajn kaj sociajn efikojn, kaj administrante trafikŝtopiĝon.[9] Komunumoj kiuj sukcese plibonigas la daŭripovon de siaj transportretoj faras tion kiel parto de pli larĝa programo de kreado de pli viglaj, loĝeblaj, daŭrigeblaj grandurboj.

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Jeon, C M; Amekudzi (Marto 2005), "Addressing Sustainability in Transportation Systems: Definitions, Indicators, and Metrics", JOURNAL OF INFRASTRUCTURE SYSTEMS: 31–50, http://center.sustainability.duke.edu/sites/default/files/documents/transportation_indicators.pdf 
  2. Helping to Build a Safe and Sustainable Transportation Infrastructure, U.S. Department of Transportation’s Research and Innovative Technology Administration, Majo 2010, http://www.rita.dot.gov/utc/sites/rita.dot.gov.utc/files/utc_spotlights/pdf/spotlight_1005.pdf 
  3. Schafer, A. (1998) "The global demand for motorized mobility." Transportation Research A 32(6), 455-477.
  4. ">World Energy Council (2007)Transport Technologies and Policy Scenarios. World Energy Council. Alirita 2009-05-26.
  5. Intergovernmental Panel on Climate Change (2007)IPCC Fourth Assessment Report: Mitigation of Climate Change, chapter 5, Transport and its Infrastructure (PDF). Intergovernmental Panel on Climate Change. Alirita 2009-05-26.
  6. National multipollutant emissions comparison by source sector in 2002. US Environmental Protection Agency (2002). Alirita 2009-03-18.
  7. World Health Organisation, EuropeHealth effects of transport. Alirita 2008-08-29.
  8. Social Exclusion Unit, Office of the Prime Minister (UK)Making the Connections - final report on transport and social exclusion (PDF). Alirita 2003-02-01.
  9. Todd Litman (1998)Measuring Transportation: Traffic, Mobility and Accessibility. Victoria Transport Policy Institute. Alirita 2009-03-18.

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Sustainability and Cities: Overcoming Automobile Dependence, Island Press, Washington DC, 1999. Newman P kaj Kenworthy J, ISBN 1-55963-660-2.
  • Sustainable Transportation Networks, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, England, 2000. Nagurney A, ISBN 1-84064-357-9
  • Introduction to Sustainable Transportation: Policy, Planning and Implementation, Earthscan, London, Washington DC, 2010. Schiller P Eric C. Bruun and Jeffrey R. Kenworthy, ISBN 978-1-84407-665-9.
  • Sustainable Transport, Mobility Management and Travel Plans, Ashgate Press, Farnham, Surrey, 2012, Enoch M P. ISBN 978-0-7546-7939-4.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]