Garnierito

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Garnierito

Garnierito estas ĝenerala nomo por erco de verda nikelo kiu estas troviĝanta en poŝoj kaj vejnoj ene de aĝintaj kaj serpentenitaj ultrabazaj rokoj. Ĝi formiĝas de laterita veteraĝado de ultramafaj (ultrabazaj ) ŝtonoj kaj okazas en multaj nikelo-lateritaj sedimentoj en la mondo. Ĝi estas grava nikelo-erco, havante grandan pezoprocenton de NiO.[1][2] Ĉar garnierito ne estas valida minerala nomo laŭ la Komisiono pri Novaj Mineraloj, Nomenklaturo kaj Klasifikado (CNMNC), neniu definitiva kunmetaĵo aŭ formulo estis universale adoptitaj. Kelkaj el la proponitaj kunmetaĵoj estas ĉiuj hidrecaj Ni-Mg silikatoj,[1][3] ĝenerala nomo por la Ni-Mg hidrosilikatoj kiuj kutime aperas kiel integrita miksaĵo kaj ofte inkludas du aŭ pli el la sekvaj mineraloj: serpentino, talko, sepiolito, smektito, aŭ klorito,[4] kaj Ni-Mg silikatoj, kun aŭ sen alumin-tero, kiuj havas rentgenradiajn difraktopadronojn karakterizaj pro serpentino, talko, sepiolito, klorito, vermikulito aŭ miksaĵo de ili ĉiuj.[5]

Konsisto[redakti | redakti fonton]

Diversaj studoj ekzamenis la konsiston de garnierito. En 1964, studo estis farita pri la konsisto de talk-simila garnierito kaj trovis, ke la konsisto estis proksima al la konsisto de stevensito kaj sepiolito, sed kun parta anstataŭigo de la Mg-enhavo per Ni.[6] En 1973, alia studo trovis ke kemia analizo de garnierit-provaĵoj liveras ne-stoiĥiometriajn formulojn kiuj povas esti reduktitaj al formuloj kiel tiuj de talko kaj serpentino. La verkintoj proponis talkan monohidratoformulon de H2O(Mg, Ni)3Si 4O 10(OH)2 por la talk-simila garnierito.[4] Tria studo trovis Mg, Si, Fe, Ni kaj Al en la studitaj provaĵoj. La verkinto determinis ke la kunmetaĵoj de ĉiuj liaj garnieritaj provaĵoj kuŝas inter la serpentina solida solvoserio kaj la sepiolita solida solvoserio.[5] En 2008, ankoraŭ alia studo uzis rentgenradian difrakton por trovi la kunmetaĵon de garnieritaj montroj kolektitaj ĉe la Falkondo-minejo en la Dominika Respubliko. Ĝi trovis ke ĉiu el la specimenoj analizitaj falis en unu el tri grupojn: Ni-talko al ŭilemsieto (ĝis 25 pezoprocentoj Ni) grupo, Ni-lizardito al nepoŭito (ĝis 34 pezoprocentoj Ni) grupo kaj Ni-sepiolito al falkondoito (ĝis 24 pezoprocentoj Ni) grupo.[7] En 2011, la plej lastatempa studo farita utiligis analizon per fajna strukturo de etenda X-raja absorbo Fine Structure (ExAFS) por determini la kunmetaĵon de iliaj garnieritaj montroj. Ĝi trovis ke garnierito havas preskaŭ kompletan solidan solvadon inter Ni-sepiolito kaj falkondoito, kun provaĵoj analizitaj montrantaj inter 3 kaj 77-procentan falkondoitan konsiston.[2]

Strukturo[redakti | redakti fonton]

Garnierito estas ĝenerale fajngrajna mineralo kun malbona kristala strukturo.[4] La unuoĉelaj parametroj, trovitaj utiligante analizon TEM, estas 13.385 (4), 26.955 (9), 5.271 (3) Å kaj 13.33 (1), 27.03 (2), 5.250 (4) Å. La kristalografia grupo estas Pncn.[7]

Surbaze de la jonaj radiusoj kaj ŝargo sole, Ni2+ devus facile anstataŭigi Mg2+ en oktahedra kunordigo.[3][8] La fakto ke Ni volonte anstataŭigas Mg en garnierito klarigas kial, kiam NiO-enhavo iras supren, MgO-enhavo iras malsupren. La nikelo en garnierito ne estas egale distribuita ĉie en la strukturo, sed estas densa en malgrandaj zonoj de nikelo ĉirkaŭitaj de magneziozonoj.[2]

Garnierito estas tavola silikato.[4][6][9] La ĉefdiferenco inter la serpentin-similaj kaj talk-similaj variaĵoj de garnierito estas la interspacigo inter tavoloj en la strukturo, vidita en rentgenradiaj pulvoraj difraktostudoj. La serpentin-similaj variaĵoj havas 7 Å bazinterspacigojn dum la talk-similaj variaĵoj havas bazan interspacigon de 10 Å.[4][6] Ĉe 106X pligrandigoj, la 7 kaj 10 Å pli tavolinterspacigoj (d (001)) estas evidentaj kaj mezureblaj, kie la 7 Å-interspacigoj estas pli bone difinitaj ol la 10 Å interspacigoj.[9] 7 Å, serpenten-similaj mineraloj montras baston- kaj tub-formajn partikulojn, same kiel platecajn partikulojn kaj lanugajn partikulojn kiuj estas plej verŝajne agregaĵoj dum la 10 Å elmontras multe malpli da vario en partikuloj, montrante nur platecajn kaj lanugajn formojn kun tre malmultaj tubaj aŭ bastonformaj partikuloj. Kelkaj partikuloj ekspozicias intertavoliĝon de 7 kaj 10 Å-interspacigojn. Ekzistas neniu korelacio inter NiO-enhavo kaj la formoj de la partikuloj en la mineralo.[9] 7 Å-specaj garnierioj kutime similas krizotilon aŭ lizarditon en siaj strukturoj, dum 10 Å-specaj kutime similas pimeliton.[4][9]

Fizikaj trajtoj[redakti | redakti fonton]

Garnierito estas verda mineralo, intervalante de helflavverda ĝis malhelverda.[3][5] La koloro venas de la ĉeesto de nikelo en la minerala strukturo anstataŭ magnezio.[4] Noŭmeaito (poste klasifikita en la garnierita familio) varias en malmoleco, de mola kaj fragila ĝis sufiĉe malmola por ĉizi en statuetojn kaj simile.[10] Kelkaj specoj de garnierito algluiĝas al la lango kaj dissolviĝas facile en akvo aŭ eĉ sur la lango.[10] Garnierito ofte havas koloforman teksturon, karakterizan por mineraloj kiuj plenigas liberajn areojn de solvaĵo.[7] Ĝenerale, pli malhele verdaj garnieritoj havas pli altan Ni-enhavon, pli altan specifan pezon kaj pli altan mezan indekson de refrakto ol pli helverdaj garnieritoj, kiu plej verŝajne rilatigas al la inkludo de pli multa Ni en la strukturo. La specifa pezo de garnierito intervalas de ĉirkaŭ 2,5 ĝis 3-a. La averaĝa indekso de refrakto de garnierito intervalas de ĉirkaŭ 1,563 ĝis 1,601.[1]

Geologia distribuo[redakti | redakti fonton]

Helkolora garnierito estas ŝanĝo de olivino-riĉa roko al argil-similaj mineralaj malriĉaj en nikelo, helverda ĝis klarverda garnierito estas rezulto de la lesivado de manganoksido, magnezio, nikelo kaj fero de la origina malhelverda garnierito, riĉa je nikelo, kiu estis deponita per grundakvo.[1] Tio kondukas al tre ofta okazo de garnierito kiel frakturoplenigaĵoj de milimetrojn ĝis centimetrojn dikaj vejnoj aŭ kiel struktursubstanco aŭ tegaĵo ĉe la Falkondo-minejo en la Dominika Respubliko.[7] Rentgen-difraktaĵo de provaĵoj de tiu minejo montras ke garnieritvejnoj inkludas sepiolit-falkondoiton kaj kvarcon (krizopraso, verda variaĵo de kvarco kun nikelo-enhavo de malpli ol 2 % pezo). Breĉioj[7] trovitaj en faŭltoj ĉe la Falkondo-minejoj enhavas garnieritoklastojn cementitaj kune per sekundara sedimentiĝo de garnierito, kio estas signoj de sintektona sedimentiĝo de garnierito.[7] En la garnieritaj sedimentoj proksime de Riddle (Oregono), troviĝas garnierito kiel veteraĝiĝa produkto de la subesta peridotito, kun la garnierita tavolo inter 15 kaj 70 m dika.[1]

Origino de la nomo[redakti | redakti fonton]

Jules Garnier, franca geologo, publikigis sian laboron pri la geologio de Nov-Kaledonio en 1867, sciigante la eltrovon de nikelo tie.[3] Garnierito estis nomita pro Jules Garnier en artikolo fare de viro nomita A. Liversidge en 1874.[1] Kiam Liversidge sendis kopion de sia artikolo al Garnier, Garnier respondis ke la nova mineralo noŭmeito estanta priskribita en la papero sonis treege kiel mineralo kiun li priskribis en sia artikolo de 1869. Liversidge decidis nomi la novan mineralan garnieriton en honoro de Garnier kaj nomis duan mineralon trovitan en la sama ĝenerala areo en Nov-Kaledonio noumeaito.[1][10]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Pecora, W.T., Hobbs, S.W. and Murata, J.K. (1949) Variations in garnierite from the nickel deposit near Riddle, Oregon. Economic Geology, 44, 13-23.
  2. 2,0 2,1 2,2 Roqué-Rosell, J., Villanova-de-Benavent, C., Proenza, J.A., Tauler, E. and Galí,S. (2011) Distribution and speciation of Ni in sepiolite-falcondoite-type "garnierite" by EXAFS. Macla, 15, 183-184.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Faust, G.T. (1966) The hydrous nickel-magnesium silicates - The garnierite group. The American Mineralogist, 51, 279-298.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Brindley, G.W. and Hang, P.T. (1973) The nature of garnierites – I Structures, chemical compositions and color characteristics. Clays and Clay Minerals, 21, 27-40.
  5. 5,0 5,1 5,2 Springer, G. (1974) Compositional and structural variations in garnierites. Canadian Mineralogist, 12, 381-388.
  6. 6,0 6,1 6,2 Shimoda, S. (1964) Mineralogical studies on garnierite and aquacreptite. Clay Science, 2, 1, 8-21.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Proenza, J.A. et al. (2008) Garnierite mineralization from Falconda Ni-laterite deposit (Dominican Republic), Revista de la Sociedad Española de Mineralogía. Macia no.9a, Septembro 08. http://www.ehu.es/sem/macla_pdf/macla9/macla9_197.pdf
  8. Faye, G.H. (1974) Optical absorption spectrum of Ni2+ in garnierite: A discussion. Canadian Mineralogist, 12, 389-393.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Uyeda, N., Hang, P.T. and Brindley, G.W. (1973) The nature of garnierites - II Electron-optical study. Clays and Clay Minerals, 21, 41-50.
  10. 10,0 10,1 10,2 Liversidge, A. (1880) Notes upon some minerals from New Caledonia. Journal and Proceedings of the Royal Society of New South Wales, 14, 227-246.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Fonto[redakti | redakti fonton]

En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Garnierite en la angla Vikipedio.