Saltu al enhavo

Magnezio

Redakti ligilojn
Pending
El Vikipedio, la libera enciklopedio

Be
↑
Mg
↓
Ca

natrio ← magnezio → aluminio

•

[Ne] 3s2

Mg
12
•
• • • • • • • •
• • • • • • • •
• • • • • • • • • • • • • • • • • •
• • • • • • • • • • • • • • • • • •
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
↓Perioda tabelo de elementoj↓
ĥemia elemento • lithophile
elemento de periodo 3 • teralkala metalo • simpla substanco
Ĝeneralaj informoj
Nomo (latine), simbolo, numero magnezio (magnesium), Mg, 12
CAS-numero 7439-95-4
Loko en perioda tabelo 2-a grupo, 3-a periodo, bloko s
Karakteriza grupo Metaloj de alkalaj teroj
abundeco en terkrusto 1,94 %
Nombro de naturaj izotopoj 3
Atomaj ecoj
Relativa atompezo 24,304-24,307[1] amu
Atomradiuso 150 pm
Kovalenta radiuso 141 pm
Radiuso de van der Waals 173 pm
Elektrona konfiguracio [Ne] 3s2
Elektronoj en ĉiu energia ŝelo 2; 8; 2
Oksidiĝa nombro 1, 2
Fizikaj ecoj
Materia stato solida
Kristala strukturo heksagona
Denseco (293,15 K) 1,738 g/cm3
Magneta konduto paramagneta
Degelpunkto 650 °C (923 K)
Bolpunkto 1110 °C (1383 K)
Elektra konduktivo 22,7 · 106 S/m
Elektra rezistivo 44,0 · 10−9 Ω · m
Diversaj
Elektronegativeco 1 (Pauling-skalo)
Izotopoj
Izotopo Naturapero t1/2 radioaktiveco de disfalo Energio de disfalo MeV Produkto de radioaktiva disfalo
24Mg 78,99 % estas stabila kun 12 neŭtronoj
25Mg 10,00 % estas stabila kun 13 neŭtronoj
26Mg 11,01 % estas stabila kun 14 neŭtronoj
Se ne estas indikite alie, estas uzitaj unuoj de SI kaj SVP.

Magnezio estas kemia elemento de la perioda tabelo kun la simbolo Mg kaj atomnumero 12. Magnezio estas la oka plej abunda elemento en la terkrusto[2] kaj la kvara plej abunda elemento sur la Tero (post fero, oksigeno kaj silicio), respondeca por 13% de la maso de la Tero kaj estante grava komponanto de la mantelo. Ĝi estas la tria plej solvebla elemento en marakvo, post natrio kaj kloro[3].

Malpeza, rompiĝema, kemie aktiva metalo. En ordinaraj kondiĉoj baldaŭ oksidiĝas, transformiĝante en blankan oksidon. Magnezio estas ĉefe akirita per elektrolizo de magneziaj saloj en sala akvo.[4] Ĝi estas malpli densa ol aluminio kaj estas ĉefe uzata kiel komponanto de alt-fortaj, malpezaj aluminiaj alojoj.

Magnezio forbrulas kun forta lumo, tial antaŭ apero de modernaj fulmolampoj oni uzis magnezion por fotografado.

Magneziaj alojoj, estas malpezaj kaj sufiĉe firmaj, tial ili estas uzataj en konstruado de aŭtoj kaj avioj.

Magnezio estas la dekunua plej abunda elemento en la homa korpo kaj estas esenca por ĉiuj ĉeloj kaj ĉirkaŭ 300 enzimoj[5]. Magneziaj jonoj interagas kun polifosfataj kombinaĵoj kiel ATP, DNA kaj RNA. Centoj da enzimoj bezonas magneziajn jonojn por funkcii. Magneziaj kombinaĵoj estas uzataj en medicino kiel oftaj laksativoj kaj antacidoj (ekz., magnezia hidroksido) kaj por stabiligi nenormalan nervan ekscitiĝon aŭ vazospazmon en kondiĉoj kiel eklampsio[5].

Uzoj

[redakti | redakti fonton]

Magneziaj kombinaĵoj

[redakti | redakti fonton]

Magnezio povas formi diversajn kombinaĵojn esencajn por industrio kaj biologio, inkluzive de magnezia karbonato, magnezia klorido, magnezia citrato, magnezia hidroksido (magnezia hidroksida emulsio), magnezia oksido, magnezia sulfato kaj magnezia sulfata heptahidrato (Epsoma salo).[6]

Magnezia oksido (MgO) estas uzata kiel obstina materialo por fornaj tegaĵoj en la produktado de fero, ŝtalo, neferaj metaloj, vitro kaj cemento.[7] Magnezia oksido kaj aliaj magneziaj kombinaĵoj ankaŭ estas uzataj en agrikulturo, kemia kaj konstruindustrioj. Kalcinita magnezia oksido povas esti uzata kiel elektra izolilo en fajrorezistaj kabloj.[8]

Magnezia metalo

[redakti | redakti fonton]

Magnezio estas la tria plej ofte uzata struktura metalo post fero kaj aluminio.[9] La ĉefaj uzoj de magnezio estas, laŭorde: aluminiaj alojoj, premgisado (kun zinka alojado), desulfurigo en ŝtalproduktado kaj titanioproduktado en la Kroll-procezo.[10]

Magnezio estas uzata en malpezaj materialoj kaj alojoj. Ekzemple, kiam magnezio estas miksita kun siliciaj karbidaj nanopartikloj[11], ĝi havas ekstreme altan specifan forton.[12]

Historie, magnezio estis unu el la ĉefaj strukturaj metaloj en la aerspaca kampo. Ĝi estis uzata en germanaj militaviadiloj jam en la Unua Mondmilito kaj estis vaste uzata en germanaj aviadiloj dum la Dua Mondmilito. La germanoj nomis la magnezian alojon "Elektron", nomo kiu ankoraŭ estas uzata hodiaŭ. En la komerca aerspaca kampo, pro la risko de fajro kaj korodo, magnezio kutime limiĝas al motor-rilataj komponantoj. En la 21-a jarcento, pelite de la kreskanta fuelefikeco, la apliko de magneziaj alojoj en la aerspaca kampo ankaŭ pliiĝis.[13] Magneziaj alojoj povas anstataŭigi aluminiajn alojojn kaj ŝtalajn alojojn en strukturaj aplikoj.[14]

Kombinaĵoj

[redakti | redakti fonton]

Mineraloj

[redakti | redakti fonton]

Bildaro

[redakti | redakti fonton]

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. ↑  (angle): Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report) (PDF), p. 8
  2. ↑ Railsback, L. Bruce. "Abundo kaj formo de la plej abundaj elementoj en la kontinenta krusto de la Tero" (PDF). Kelkaj Fundamentoj de Mineralogio kaj Geokemio. Arkivita de la originalo (PDF) je la 27a de septembro 2011. Prenita la 15an de februaro 2008.
  3. ↑ Anthoni, J. Floor (2006). "La kemia konsisto de marakvo". Seafriends.
  4. ↑ Magnezio: Elementaj Ecoj kaj Uzoj. Prenite la 31an de oktobro 2025.
  5. ↑ 5,0 5,1 "Informfolio pri Nutraĵaj Aldonaĵoj: Magnezio". Oficejo de Nutraĵaj Aldonaĵoj, Usonaj Naciaj Institutoj pri Sano. 11-a de februaro 2016. Prenite la 13-an de oktobro 2016.
  6. ↑ "Kemio de Magnezio (Z=12)". Chemistry LibreTexts. 2a de oktobro 2013. Prenite la 31an de oktobro 2025.
  7. ↑ Magnezia Oksido: De Industrio ĝis Sano. Prenite la 31an de oktobro 2025.
  8. ↑ Linsley, Trevor (2011). "Properties of conductors and insulators". Basic Electrical Installation Work. Taylor & Francis. p. 362. ISBN 978-0080966281.
  9. ↑ Segal, David (2017). Materialoj por la 21-a jarcento. Oxford University Press. ISBN 978-0192526090.
  10. ↑ Amundsen, Ketil; Aune, Terje Kr.; Bakke, Per; et al. (2003). "Magnezio". La Enciklopedio de Industria Kemio de Ullmann. Weinheim, Germanio: Wiley. doi:10.1002/14356007.a15_559. ISBN 978-3-527-30385-4.
  11. ↑ Magneziaj alojoj: Malpezaj solvoj por moderna inĝenierarto.
  12. ↑ Chin, Matthew (23 December 2015). "UCLA researchers create super-strong magnesium metal". ucla.edu.
  13. ↑ Aghion, E.; Bronfin, B. (2000). "Evoluo de Magneziaj Alojoj al la 21-a Jarcento". Materialscienca Forumo. 350–351: 19–30. doi:10.4028/www.scientific.net/MSF.350-351.19. S2CID 138429749.
  14. ↑ "Magnezia alojo kiel pli malpeza alternativo al aluminio-alojo". Phys.org. 29-a de novembro 2017.

Vidu ankaŭ

[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj

[redakti | redakti fonton]
Ĝermo pri kemio
 Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri kemio.
Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).
Elŝutita el "https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Magnezio&oldid=9221061"