Konstruktivismo (arto)

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Afiŝo konstruktivisma de Maiakowski

La konstruktivismo estas arta kaj arkitektura movado kiu naskiĝis en Rusio en la jaro 1914 kaj iĝis aparte grava post la Revolucio de Oktobro de 1917. Ĝi ne intencis esti arta stilo sed la esprimo de politika konvinko (la marksismo) kaj refuzis la kulton de la '"arto por la arto" favore al arto utila por socialaj celoj. Ĝi postulis la eliminon de la distingo inter la artoj kaj serĉis estetikon, kiu spegulu la epokon de la mekanizado. La pentrarto kaj la skulptarto iĝis materia konstruaĵo kaj ne reprezentaĵo, uzante la materialojn kaj la procedojn tipajn de la arkitekturo.

La konstruktivismo aktive laboris ĝis proksimume 1934 kaj grave influis aliajn art-movadojn de la 20-a jarcento kiel la Bauhaus kaj la De Stijl. Ĝiaj efikoj estis multflankaj sed aparte gravaj en arkitekturo, grafika dezajno, industria dezajno, teatro, filmo, danco kaj modo.

Hodiaŭ konstruktivismo estas termino ofte uzata en la moderna arto por disigi la puran arton de la arto uzita kiel instrumento por sociaj intencoj.


Historio[redakti | redakti fonton]

Komencoj[redakti | redakti fonton]

La vorto konstruktivismo aperas unuafoje kiel pozitiva termino en la realisma manifesto de Naum Gabo, en 1920. Alexei Gan uzis la vorton kiel titolo de sia libro Constructivisme, presita en 1922.

La bazoj por la disvastigado de la ideoj de la nova movado estis metita de la popola Komisariato por la Edukado (aŭ Narkompros) de la bolŝevisma registaro. Fare de la ministerio de kulturo kaj edukado direktita de Anatoli Lunacharski la malnova artakademio de Petrogrado kaj la lernejo  de pentraĵo, skulpturo kaj arkitekturo de Moskvo estis fermitaj en 1918.

La artlaborejo de la Komisariato dum la rusa enlanda milito estis precipe direktita de futuristoj. Ĝi eldonis la taglibron Arto de la Komuno. La centro de la konstruktivismo en Moskvo estis en VKhUTEMAS: la lernejo por la arto kaj la dezajno, establita en 1919. Gabo raportis pli poste, ke la instruado en la lernejo estis orientita pli al la diskuto politika kaj ideologia ol al la arta kreado.

Tatlin, arto konstruktivisma kaj produktivisma[redakti | redakti fonton]

George Grosz kaj John Heartfield La arto estas mortinta - vivu la nova maŝinarto de Tatlin 1920

La plej konata verko de la konstruktivismo estas la propono de Vladimir Tatlin por la Monumento al la 3a Internacio (1919), kiu kombinis la estetikon de maŝino kun dinamikaj komponantoj kiuj festis la teknologion, kiel la reflektiloj kaj la ekranoj de projekcio. Gabo kritikis publike la dezajnon de Tatlin dirante: Aŭ ili kreas domojn kaj pontojn funkciajn aŭ puran arton por la arto, sed ne ambaŭ.

Ĉi tiu fakto portis al grava divido en la grupo de Moskvo en 1920, kiam la realisma manifesto de Gabo kaj Antoine Pevsner asertis la ekziston de spirita kerno en la movado. Tio kontraŭis al la versio de la konstruktivismo utiligebla, subtenata de Tatlin kaj Rodchenko. La verko de Tatlin estis senprokraste laŭdita de artistoj de Germanio kiel revolucio en la arto: foto el la jaro 1920 montras George Grosz kaj John Heartfield subtenante tolafiŝon dirante La arto estas mortinta - vivu la nova maŝinarto de Tatlin, kaj la desegnoj de la turo estis publikigitaj en  la revuo de Bruno Taut Frühlicht.

Arto je la servo de la revolucio[redakti | redakti fonton]

Samkiel ili kontribuis al laboroj de industria dezajno, la konstruktivistoj laboris por publikaj festivaloj kaj desegnis la  stratafiŝojn por la registaro de la bolŝevisma revolucio. Eble la plej fama el ĉi tiuj estis donata al Vítsiebsk, kie la grupo UNOVIS de Maleviĉ pentris slabojn de reklamoj kaj konstruaĵoj. La plej konata estis la afiŝo de Lissitzky: ĝi frapas la celojn kun la ruĝa serpo (1919).

Inspiritaj de la deklaro de Vladimir Maiakovsky "la stratoj estu niaj penikoj, la placoj niaj paletroj", artistoj kaj dezajnistoj partoprenis en la publika vivo dum la enlanda milito. Grava okazaĵo estis la festivalo proponita por la kongreso de la Komintern en 1921 pere de Alexander Feixin kaj Liubov Popova. Kelkaj de la konstruktivistoj estis forte engaĝitaj en la Fenestro ROSTA, kampanjo de bolŝevisma publika informo ĉirkaŭ la jaro 1920. Inter la plej famaj partoprenantoj al ĉi tiu kampanjo estis la pentristo kaj poeto Vladimir Maiakovsky kaj Vladimir Lebedev.

Artistoj asociitaj al la konstruktivismo[redakti | redakti fonton]

  • Ŝi Bergmann-Michel - (1896-1971)
  • Carlos Catasse - (1944-)
  • Theo Constanté - (1934-)
  • Naum Gabo - (1890-1977)
  • Moissei Guínzburg, arkitekto
  • Gustav Klutsis - (1895-1938)
  • La Lissitzky - (1890-1941)
  • Louis Lozowick
  • Estuardo Maldonado - (1930-)
  • Vladimir Shukhov - (1853-1939)
  • Konstantín Mélnikov - (1890-1974)
  • Vadim Meller - (1884-1962)
  • László Moholy-Nagy - (1895-1946)
  • Tomoyoshi Murayama - (1901-1977)
  • Victor Pasmore - (1908-1998)
  • Antoine Pevsner - (1886-1962)
  • Liubov Popova - (1889-1924)
  • Manuel Rendón Seminario - (1894-1982)
  • Aleksandr Rodchenko - (1891-1956)
  • Oskar Schlemmer - (1888-1943)
  • Varvara Stepanova - (1894-1958)
  • Enrique Tábara - (1930-Nuntempo)
  • Vladimir Tatlin - (1885-1953)
  • Joaquim Torres-Garcia - (1874-1949)
  • Vasiliy Yermilov-
  • Aníbal Villacís - (1927-)
  • Oswaldo Viteri - (1931-)
  • Yakov Chernikhov–(1889-1951)
  • Hans Dieter Zingraff–(1947-)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]