Kontaktingo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Elektra konektingo
(mezeŭropa sistemo)
Elektra konektilo kaj murkonektingoj por tri stiftoj
(usona sistemo)
Diversaj tipoj de elektraj konektingoj laŭ landoj[1].

Ŝtopilingo, konektingo[2], konektokskatolokontaktingo estas elektra, iom trua konektoparto, kiu donas lokon por konektilo, ligiĝi kaj permesi elektran fluon de kondukilo al alia kondukilo. Ofte la fluo celas elektran kurenton, sed ankaŭ povas temi pri telefonaj signalojkomputilaj datumoj. Kontaktingo estas aŭ fikse instalita en muro, aŭ foje - tiam trafas la vorto "kontaktskatolo" - unuope aŭ plurope en vico aranĝita en plasta kesteto, signife pli granda ol la truoj por la stiftoj de la kontaktilo. Kaj kontaktingo kaj kontaktilo estas normigitaj, sed tutmonde ekzistas diversaj normoj, kaj la normoj por elektra kurento, telefonaj, laŭtparolilaj aŭ komputilaj informoj estas komplete malsamaj.

Terminologio[redakti | redakti fonton]

La esperanta terminologio pri ĉi-tiu eta objekto de la ĉiutaga moderna vivo estas surprize malunueca: Dum en la parola lingvo oftas la vorto 'kontaktingo', en PIV aperas nur la mala parto, la 'kontaktilo'. La granda franca-esperanta vortaro de J. Le Puil kaj J.-P. Danvy proponas la vorton 'konektingo'. La granda vortaro germana-esperanta de E.-D. Krause lasas alternativon inter 'kontaktskatolo' aŭ 'ŝtopilingo' (la kontraŭaĵo laŭ ĝi povas esti 'kontaktilo', 'ŝtopilo' aŭ 'kontaktŝtopilo'). Ankaŭ la angla vortaro de J. C. Wells preferas la vorton 'ŝtopilingo', kvankam ĝi kompreneble konas la vortojn kontakti/konekti en elektrika senco, kaj la nederlanda vortaro de A. J. Middelkoop proponas la vorton 'kontaktujo'. En ReVo inter alie estas la difino de 'ŝtopilingo': "Peco fiksita al elektra kablo, al elektra aparato aŭ al muro, kun truoj por la stiftoj de la ŝtopilo" (kvankam ŝtopilo unuavice estas pri boteloj, bokaloj, kiel korka ŝtopilo, botela ŝraŭbfermilo ktp, io por ŝtopi truon do, nur duavice stifta kontaktilo). Dua propono de ReVo estas 'kontaktskatolo' ("skatolforma ŝtopilingo").

Tamen restas ne konvinka la vorto 'ŝtopilingo' (do ingo unuasignife por korko, botela ŝraŭbfermilo kaj simile duasignife ankaŭ por elektra "ŝtopilo"): ŝtopilo kaj do ŝtopilingo celas unuavice bremsi la fluon, ŝtopi iun truon, dum kontaktilo/konektilo kaj kontaktingo/konektingo volas ĝuste ebligi la fluon. Havas sencon por kompare granda elektroteknika ingo, kies kontakto kun kontaktilo uzi la vorton 'kontaktingo' kaj lasi la vorton 'konektilo' por eta ingo apenaŭ pli granda ol la kondukila kablo, kun truoj por stiftoj de simile svelta konektilo, kiu kune kun la koncerna ingo ebligas plilongigi kablojn kaj sen muro aŭ fiksa skatolo pludoni informojn aŭ energion.

Por klarigi la aferon, laŭ PIV kiun oni trovas en la interreto, estas proponitaj la sekvantaj terminoj: ĉe la fino de ŝnurkonduktilo por fari elektran kontakton inavira ŝtopilo (ŝtopilo = konektilo[3]), kaj inavira ŝtopilingo (ŝtopilingo = konektingo). Aliflanke, kontaktilo estas sinonimo de kontaktoro[4].

Referencoj kaj notoj[redakti | redakti fonton]

  1. . Electric Current Abroad (Fremdaj konektingoj) (PDF) (angle). U.S. Department of Commerce, International Trade Administration (2002).
  2. Oni trovas referencojn de la radiko "konekt-" pri elektro en PIV, NPIV, ReVo kaj la teknikaj terminaroj de Greziliono kaj Japana Esperanto-Instituto. "Ŝtopilingo" rilatas al ina ektremo de fleksibla kablo ne al mura "konekto"skatolo (trovita en la ĉi-lasta terminaro). Aliflanke, por multoj evidentas, ke "ŝtopilingo" estas la supra parto de botelo, kiu ricevas korkan "ŝtopilo"n. Pro sekureco, elektraj muraj skatoloj (same kiel konektsokloj sur aparatoj) estas ĉiam inaj, ekde la prefera termino konektingo por ricevi konekitilon.
  3. Vd la terminon konektilo en NPIV [1]
  4. Vd la terminon kontaktoro en NPIV [2]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]