Kos (insulo)

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Kos, haveno

Kos (greke: Κως, turke: İstanköy) estas insulo de Grekio ĉe la marbordo de Kario. Ĝi havis en la 2011-a jaro 33.388 enloĝantojn. Ĝia larĝeco estas de 52 km, ĝia longeco de 10 km. La plej alta monto estas 875 metrojn alta.

Historio[redakti | redakti fonton]

En la antikveco la insulo famiĝis pro siaj vino, amforoj, ŝmiraĵoj bonodoraj kaj vestaĵoj diafanaj (Coae vestes). La antaŭa ĉefurbo Astypalaia estis en la okcidento de la insulo. La posta ĉefurbo (Kos, samnoma kiel la insulo) fonditis en 366 a.K. fare de anoj de aliaj urboj de la insulo. Ĝi havis tre grandan havenon kaj fortajn murojn, proksime de la nordorienta promontoro Skandarion. Tertremoj skuis la insulon ofte; rezistis nur la muroj de Kos, Antimaĥia kaj de kelkaj aliaj urboj. Ilin plifortigis la anoj de la Malta Ordeno kaj ŝanĝis en imponajn burgojn (ekde 1310). Ĝis 1523 daŭris la regado ilia; nur post longa batalado okupis la insulon la Turkoj; ĝi iĝis parto de la distrikto Ĝesairi Bahri Sefid. Ĉefaj eksportitaĵoj estis ĝis la Unua mondmilito vinberoj (en la direkto de Triesto) kaj grapoloj (al Aleksandrio). La trafikon internacian sekurigis vaporŝipoj de Aŭstrio-Hungario kaj de Britio.

Medicinhistorie gravis la insulo ankaŭ. La Asklepieion estis medicina lernejo kaj kuracejo. Laŭtradicie ĝi estas la patrujo de Hipokrato. Longe oni vane serĉis ties spurojn. ankaŭ la elstaruloj Paton kaj Hicks malsukcesis. Sed R. Herzog de Tübingen, kiu elfosis jam antaŭe ĉe aliaj lokoj de la insulo, estis pli bonshanca. Apogite fare de la Impiestra arkeologia instituto germana, la Akademio berlina, la registaro de Virtembergo i.a. li apertigis en 1902/03 la plej grandan parton de la areo kuraceja. La lastaj konstruaĵoj estis de 155 p.K. Ekde la 4-a jarcento la kristanoj konstruis tie preĝejojn.

Fonto[redakti | redakti fonton]

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 11. Leipzig 1907, p. 521, kio legeblas tie ĉi interrete.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]