Lingva signo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Lingva signo estas lingva unuo kiu povas esti kaptata de la homa estaĵo pere de la sentoj kaj kiu permesas reprezenti komplete komunikan okazaĵon en siaj propraj terminoj. Temas pri socia konstruaĵo kiu funkcias ene de lingva sistemo kaj kiu metas "elementon" anstataŭ alia. Kiel sistemo, ĝi havas la kapablon aplikiĝi kaj ekspliki la ceterajn signosistemojn; sed gravas noti ke en la lingvoscienco kaj en la semiotiko la teorio difinas la celon, kaj tiele la signo estas sekvo kaj rezulto de perspektivo teoria.

La lingva signo estis studita de du diferencaj fakuloj, nome unuflanke Ferdinand de Saussure kaj aliflanke Charles Sanders Peirce, kiuj fine de la 19a jarcento disvolvigis siajn studojn per kiuj ili aliris saman fenomenon: nome la signo, sed el diferencaj vidpunktoj: Saussure uzas lingvan perspektivon, dum tiu de Peirce estas logik-pragmatika. Kaj ambaŭ metis la bazojn de tio kio nun estas konata kiel la Ĝenerala Teorio pri Signoj.

Se oni konsideras la signon el la perspektivo de la studo de F. Saussure tiu konsideras duflankan signon: nome signifaĵo, kiu estas la koncepto; kaj signifanto, kiu estas la bildo ĉu aŭda ĉu vida.

Ferdinand de Saussure kontraŭas la konsideron de la lingva signo kiel unuopa ento, kiu implicus imagi lingvon kiel nomenklaturo (tio estas, simpla listo de terminoj kiuj korespondas kun aĵoj), supozante ke la ideoj estas antaŭekzistantaj al la signoj. Li proponas ke la lingva unuo estas duflanka ento komponita de du duonoj: nome koncepto kaj aŭda bildo. La koncepto estas arkivita en la menso de la parolantoj de la lingvo kaj povas esti priskribita kiel aro de minimumaj elementoj kun signifo, tiele ke la koncepto “hundo” estus esprimita kiel la aro integrata de “animalo”, “mamulo”, “kanisedo”, “masklo”. Male, la aŭda bildo ne estas simple la sono (afero pure materiala), sed la mensa spuro kiun ĝi lasas en onia cerbo. Tiuj du elementoj estas intime ligitaj kaj interpostulas sin reciproke. Poste Saussure anstataŭis koncepton kaj aŭdan bildon per signifo kaj signifofaranto respektive.[1] Alivorte: Saussure proponas ke la lingva signo estas unu unuo komponita de la unuigo de signifo kaj signifofaranto.

Ĉe Saussure la lingva signo posedas du ĉefajn karakterojn:

  • La arbitreco de la lingva signo: reference al la fakto ke la signo estas arbitra en la senco ke la unuigo inter la signifo kaj la signifofaranto estas sentiala, tio estas, pure konvencia. Arbitra rilate al signifo, ĉar la ligilo kiu unuigas la signifon kun la signifofaranto estas sentiala; tio estas ke la signifo povas esti asocia al ajna nomo kaj ke pro tio ne ekzistas natura ligilo inter ili. Por ekzemplo, ĉe sinonimoj (variaj signifofarantoj kaj unusola signifo), ĉe diversaj lingvoj (hispana: tiza, esperanta: kreto), eĉ ĉe la onomatopeoj (hispane: quiquiriquí [kikiriKI], franca: coquerico [kokeriKO]) kaj la ekkrioj (hispane: ¡ay!, germane: au!).
  • Linia karaktero de la signifofaranto: La elementoj de la lingva signifofaranto prezentiĝas ĉiam unu post alia formante ĉenon, ĉar la signifofaranto disvolviĝas nur en la tempo kaj havas la karakterojn kiujn ĝi ekhavas el tiu.[2] La signo estas linia ĉar la signifofaranto disvolviĝas laŭvice en la tempo, tio estas, ties elementoj ne povas esti prononcitaj samtempe, sed nur unu post alia, en laŭvicaj unuoj kiuj okazas linie en la tempo. Por ekzemplo, -s-a-l-u-t-o-n-!.

Krome Saussure referencas al la koncepto de “Ŝanĝeblo kaj neŝanĝeblo de la signo”.[3] Saussure klopodas diferenci, unuflanke, ke la neŝanĝeblo referencas ke signifofaranto estas elektita libere rilate al la ideo kiun ĝi reprezentas sed poste ĝi estas trudita al la lingva komunumo kiu uzas ĝin. Aliflanke, li referencas al la ŝanĝeblo de la signo, tio estas, al ŝanĝo de tiu ĉar tiu pluas en la tempo, kio ĉiam kondukas al pelo de la rilato inter la signifo kaj la signifofaranto.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Vitale, Alejandra (2001). El estudio de los signos. Buenos Aires: Eudeba.
  2. Peirce, Charles Sanders (1999). ¿Qué es un signo?. Madrid: hispanlinga traduko de Uxia Rivas.
  3. Vitale, Alejandra (2001). El estudio de los signos. Buenos Aires: Eudeba.

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Vitale, Alejandra, El estudio de los signos. Eudeba, Buenos Aires, 200s, 1999. (cap.1)
  • Peirce, Charles Sanders, “¿Qué es un signo?, Traducción castellana de Uxia Rivas, Madrid, 1999.
  • PEIRCE, C.S.; Obra lógico-semiótica. Madrid, Taurus, 1987.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]