Moma

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Disambig.svg Por samtitola artikolo vidu la paĝon Muzeo de Moderna Arto de Novjorko.

Moma estas krelingva projekto M23 de Viktor Medrano. Ĝi estas futureska pliboniĝo de la angla kun reguligata ortografio influata de la hispana kaj kreolaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Supozeble, la superrealisma scenaro troviĝus en la jaro 8200 en Nordameriko. Moma nomiĝas pro la Muzeo de Moderna Arto (MOMA).

Mondo de Moma.

Ortografio[redakti | redakti fonton]

<a e i o u>

<w y>

<p b f v t d k g ch j s z sh zh m n ng l r h>

Fonologio[redakti | redakti fonton]

La supraj literoj rilatas al ĉi tiuj fonemoj:

/a e i o u/

/w j/

/p b f v t d k g tʃ dʒ s z ʃ ʒ m n ŋ l r h/

Pli mola aŭ pli pigreska prononco estas permesebla: La grafema vokalaro <a e i o u> povus varii je la respondantaj vokaloj de la fonema vokalaro /ʌ ə ɪ ɔ ʊ/. La pli solida kontinenta fonema vokalaro /a e i o u/, tamen, rekomendiĝas...

Ortografiaj stiloj[redakti | redakti fonton]

-ks- kontraŭ -x-

glita -w- kontraŭ -u-

glita -y- kontraŭ -i-

...kaj tiel plu.

Fonologiaj stiloj[redakti | redakti fonton]

-a- kontraŭ -ei- aŭ -ey-

-o- kontraŭ -ou- aŭ -ow-

-i- kontraŭ -ai- aŭ -ay-

-ds- kontraŭ -dz-

-gs- kontraŭ -gz-

-ing kontraŭ -in

...kaj tiel plu.

Ellasema gramatiko[redakti | redakti fonton]

Moma estas ellasema lingvo kiel la hispana kaj la japana. Pronomoj, subjektoj, objektoj, kaj tiel plu ellasiĝus kiam oni povus dedukti ilin en kunteksto aŭ kiam ili estus ne gravaj.

Am lisening tu muzik. ?Wat duwin?

Mi aŭskultas muzikon. Kion vi faras?

Specialaj vortoj[redakti | redakti fonton]

Vortetoj[redakti | redakti fonton]

Na signifas 'ne'.

Nou signifas 'scias'.

Yaye signifas 'jes'.

...kaj tiel plu.

Mallongiĝoj[redakti | redakti fonton]

Mallongiĝoj de vortoj estas oftaj:

Dif venas el diferens, kiu signifas 'diferenco', angle 'difference'.

...kaj tiel plu.

Kuntiriĝoj[redakti | redakti fonton]

Ankaŭ kuntiriĝoj de vortoj aŭ frazoj estas oftaj:

Kuda venas el kud hav, angle 'could have'.

Kainda venas el kaind ov, angle 'kind of'.

Wana venas el want tu, angle 'want to'.

...kaj tiel plu.

Interpunkcio[redakti | redakti fonton]

Citaĵoj[redakti | redakti fonton]

Citaĵoj sekvas hispanajn regulojn:

"Ai wana it a kuki", hi sed tu da farmer.

"Mi volas manĝi kekson", li diris al la agristo.

Sed ne: *"Ai wana it a kuki," hi sed tu da farmer.

Ekkriaĵoj[redakti | redakti fonton]

Ambaŭ antaŭaj kaj malantaŭaj interpunkcioj uziĝas en ekkriaĵoj:

!Na, go awei!

Ne, foriru!

Demandaĵoj[redakti | redakti fonton]

Ambaŭ antaŭaj kaj malantaŭaj interpunkcioj uziĝas en demandaĵoj:

?Du yu it bred?

Ĉu vi manĝas panon?

...kaj tiel plu.

Emfazaĵoj[redakti | redakti fonton]

Emfazataj vortoj enfermiĝas per asteriskoj:

Ai *nou* dat da gras iz *grin*...

Mi ja scias, ke la greso estas ja verda...

Plurlingva kodŝaltado[redakti | redakti fonton]

La kodŝaltada markilo estas du dupunktoj ::, kiuj uziĝas inter frazoj aŭ vortoj de malsamaj lingvoj:

?Wat du yu nou abaut :: guacamole :: eniwei?

Kion vi scias pri 'guacamole' ĉiaokaze?

...kaj tiel plu.

Alfabeto[redakti | redakti fonton]

La prononco de la alfabeto sekvas:

a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

/a be se de e ef ge etʃ i dʒe ke el em en o pe ku er es te u ve wa eks ja ze/

Verboj[redakti | redakti fonton]

Tensoj[redakti | redakti fonton]

La uzmetodoj de verbtensoj per Moma ne estas tiel severaj kiel per Okcidentaj lingvoj, speciale en rakontoj per Moma. Ekzistas pli da liberaj artaj influoj...

Formoj[redakti | redakti fonton]

Oni povus interŝanĝi la pluralajn kaj singularajn verbformojn en la 3a persono...

Hi woks der...

Li marŝas tie.

Hi wok hir...

Li marŝas ĉi tie.

Personaj pronomoj[redakti | redakti fonton]

La duapersonaj pluralaj formoj estas yug kaj yugz, kiuj venas el yu gaiz. La nedifinaj triapersonaj formoj estas wan kaj wanz. (La sekvantaj listoj proksimiĝas al la anglaj pronomoj.)

Subjektaj[redakti | redakti fonton]

ai, wi, yu, yug, hi, shi, dei, wan, hu

Posedaj[redakti | redakti fonton]

mai, aur, yur, yugz, hiz, her, deir, wanz, huz
main, aurz, yurz, yugz, hiz, herz, deirz, wanz

Objektaj[redakti | redakti fonton]

mi, as, yu, yug, him, her, dem, wan, hum

Seksa ambiguo[redakti | redakti fonton]

Kiam la sekso estus nekonata aŭ negrava kaj oni ne povus uzi formojn de hishi, oni devus uzi formojn de dei...