Monismo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Solismomonismo estas la ismo komencita per Parmenido. Ĝi asertas, ke mondo estas nur esto kaj ĉio iras al unujo.

Laŭ Parmenido ekzistas esto kaj ne ekzistas malesto. Tiu aserto estas la unua temo de monisma ontologio. Monismo de Parmenido estas opozicio de plurismo de Heraklito laŭ kiu ĉion kunigas militeco kaj ĉio estas en ĉiama movado. Laŭ Parmenido ĉion kunigas amo kaj ĉio estas senmova. Heralito konsentas kun opiniado laŭ sencoj, Parmenido sencojn riproĉas kaj opinias nur per sia intelekto. La diskuto inter monistoj kaj pluralistoj estas revolucio en filozofio ĉar kun tiuj diskutoj oni kreis plej gravajn flankojn de homa opinio pri la monista aŭ pluralista mondo kaj eĉ pri movo, kreanta substanco de la mondo kaj kosmogonio. Monistoj estis ankaŭ: Alkmeono de Krotono, elajistoj: Zenono de Elajo, kiu kreis la paradoksojn kaj Meliso el Samoso. Monistoj estis ankaŭ kelkaj atomistoj kiel Leŭkipo kaj Demokrito.

Monismon oni dividas ontologike al: