Pozzuoli

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Pozzuoli
Map of comune of Pozzuoli (province of Naples, region Campania, Italy).svg
Ŝtato Flago-de-Italio.svg Italio
Regiono Flag of Campania.svg Kampanio (2005)
Provinco NA Napolo (2005)
Geografia situo 40° 49′ N, 14° 7′ O40.81666666666714.116666666667Koordinatoj: 40° 49′ N, 14° 7′ O
Alto super marnivelo 28 m
Areo 43 (2005) km²
Loĝantaro 83.246 (2010-03-01)
Loĝdenso 1927 (2010) loĝantoj/km²
Subdividaĵoj Arco Felice, Campana Annunziata, Licola Centro, Licola Lido, Lucrino, Montenuovo, Monterusciello, Pisciarelli, Toiano (2005)
Najbaraj komunumoj Bacoli, Giugliano in Campania, Napoli, Quarto (2005)
Patrono Sankta Prokolo
Festa tago 16-a de novembro (2010)
Nomo de loĝantoj puteolani
Poŝtkodo 80078 (2010)
Imposta kodo G964 (2010)
Kodo laŭ ISTAT 063060 (2010)
Telefona prefikso 081 (2010)
Retpaĝo http://www.comune.pozzuoli.na.it/
RedDot.png
Loko en mapo
v  d  r
Information icon.svg

Pozzuoli estas komunumo de Italio. Ĝi situas en vulkana regiono proksime de golfo, kiu portas ĝian nomon (itale golfo di Pozzuoli). Inter vidindaĵoj elstaras Flavia Amfiteatro.

Geografio[redakti | redakti fonton]

Pozzuoli kuŝas laŭ la bordo de la Golfo de Napolo (fakte ĉe gulfeto, la Golfo de Pozzuoli, parto de la pli granda Golfo de Napolo) kaj havas sian havenon, kiu estis grava sub Romio. Hodiaŭ ĝi utilas ĉefe por la ŝipoj celantaj la proksimajn insulojn (Ischia, Procida).

Vulkanoj[redakti | redakti fonton]

Pozzuoli estas en la vulkana areo de Flegreaj Kampoj.

Ĉe la bordo de la urbeto (apenaŭ 2km for de la centro) estas Solfatara, unu el la ĉirkaŭ 40 volkanoj de la areo, kies lasta erupcio okazis verŝajne en 1198 (sed eble nur antaŭ 4000 jaroj).[1] Nuntempe estas tie signoj de vulkana aktiveco, kiel sulfuraj vaporoj, etaj gejseroj, ŝlimvulkanetoj.

Ne multe pli malproksime (4km de la urbocentro) estas Monte Nuovo (Nova Monto), vulkano erupcinta en 1538.[1]

Apud Pozzuoli estas ankaŭ la vulkandevena lago Averno (5km) kaj la kratero Astroni (6 km), ambaŭ laste erupciintaj antaŭ ĉ. 4000 jaroj.[1]

Bradisismo[redakti | redakti fonton]

La grundo ĉirkaŭ Pozzuoli malrapide supren- aŭ subenleviĝas (bradisismo). Pli precize, la grundo malaltiĝis de la 2-a ĝis la 9-a jarcento, poste plialtiĝis ĝis la 16-a jarcento, denove malaltiĝis ĝis 1970. Dum la lastaj jardekoj alternis tempoj de altiĝo kaj de malaltiĝo (de 2005 la grundo suprenleviĝas).

Restas videblaj ŝpuroj de tiuj movoj sur la kolonoj de la templo de Serapido, ĉar, kiam la kolonoj estis parte sub la mara surfaco, maraj moluskoj estigis truojn en la ŝtono.

La lasta bradisisma suprenleviĝo devigis transloki la havenon de Pozzuoli ĉirkaŭ 50m foren.

Historio[redakti | redakti fonton]

Verŝajne Pozzuoli estis fondita de helenaj kolonistoj venantaj el Samoso (aŭ el la proksima Kumo) en 531 a.K., kaj nomiĝis Dikearĥia. En la postaj du jarcentoj ĝi estis konkerita de la Samnitoj (421 a.K.) kaj poste de la Romianoj (338 a.K.), kiuj donis al ĝi la novan nomon de Puteoli (= putetoj), eble pro la multaj fontoj de varmaj akvoj.

Ĝi iĝis tre grava haveno por Romo kaj retenis tiun rolon dum pluraj jarcentoj.

Post la fino de la Romia Imperio, ĝia historio sekvis ĝenerale la historion de Napolo.

La golfo de Pozzuoli
Pozzuoli


Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. 1,0 1,1 1,2 Campi Flegrei - Eruptive History (angle). Global Vulcanism Program. Smithsonian Institution. Alirita 2018-10-28.