Salins-les-Bains

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Disambig.svg Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun La Saline les Bains.

Salins-Les-Bains estas franca komunumo en la departemento Jura ( Franca Ĵuraso) en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Salins-les-Bains situas en la kantono Arbois.

La salejo de la urbo, la grande saline de Salins-les-Bains, la plej vizitata pagenda turistejo de Jura, estas registrita en la listo de monda heredaĵo de UNESKO de la 27-an de junio 2009 kun la saline royale d'Arc-et-Senans (monheredaĵo de 1982). Salins-les-Bains estas kuracbanloko pli precize ĝi estas termurbo.

Salins-les-Bains
Salins-les-bains-statue.jpg

Blazono

Blazono
Administrado
Statuso Urbo
Lando Francio
Regiono Burgonjo-Franĉkonteo
Departemento Jura (39)
Arondismento Lons-le-Saunier
Kantono Arbois
Komunumaro Communauté de communes du Pays de Salins-les-Bains
Ĝemelurboj Horb am Neckar (Germanio) de 1991, kontaktoj kun Magenta (Italio) de 2005
INSEE kodo 39500 [+]
Poŝtkodo 39110
Retpaĝaro http://www.mairie-salinslesbains.fr/
Demografio
Loĝantaro 2 718  (2015) [+]
Loĝdenso 110 loĝ./km²
Geografio
Koordinatoj 46°56′31″N 5°52′45″O  /  46.94194°N, 5.87917°O / 46.94194; 5.87917 (Salins-les-Bains) (mapo)Koordinatoj: 46°56′31″N 5°52′45″O  /  46.94194°N, 5.87917°O / 46.94194; 5.87917 (Salins-les-Bains) (mapo)
Alto 350 m
(de 284 al 737 m)Ŝablono:Informkesto urbo/zorgado/numero
Areo 24,68 km² (2 468 ha) [+]
Horzono UTC +1 (+2 somere)
Situo de Salins-les-Bains
Red pog.svg
Alia projekto
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo Salins-les-Bains [+]
Information icon.svg
vdr

Geografio[redakti | redakti fonton]

Salins-les-Bains

Salins-Les-Bains staras en la valo de la rivero nomata "Furieuse" (Furioza), alfluanto de la rivero "Loue". La urbo staras je la enirejo de la valo, kiu estas fermita per klifoj. Du fortikaĵoj, Fuorto Sankta Andreo kaj Fuorto Belin, kaj la monto Poupet ( alteco : 851 metroj) superas la urbon. Kun la urboj de Arbois kaj Poligny (Jura), ĝi estas " Pays du Revermont".

Geologio[redakti | redakti fonton]

La urbo de Salins staras sur alsurfaciĝo de marmoj, kiu enhavas minsalo, el malsupra kaj meza keŭpro, lasta periodo de la Triaso, fosita de la rivero Furieuse. La supraĵoj de Salins konsistas el marnoj kaj kalkoj supra Keuper, de Liaso kaj Bajociano. La salaj marnoj estas la bazamento de la valo, kaj dikas pli ol 100 metroj. malgraŭ ke la salo de la supraj tavoloj estas elĉerpita, ŝajnas tamen ke ĉestas pli profunde neelĉerpebla kvanto da salo. Surface la trasorbiĝitaj akvoj solvas tiun salon.

Historio[redakti | redakti fonton]

Fort Belin

Ekonomio[redakti | redakti fonton]

Demografio[redakti | redakti fonton]

Loĝantara evoluo
196219681975198219901999200720082013
4 0674 2594 1773 8983 6293 3473 0453 2472 796

Ĝemelurboj[redakti | redakti fonton]

Okaze de Neckar blühen Horb2011, Salinanoj estis invititaj en Germanio, kun reprezantoj de la aliaj ĝemelitaj urboj de Horb por speciala festo.

Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]

La saleltirejoj havas historion jarmilan kaj aventuron industrian, politikan, ekonomian kaj ĉefe homan.

En junio 2009, la Salfarejo de Salins les Bains estis enskribita sur la listo de la tutmonda heredaĵo de Unesko, kiel aldonaĵo de la reĝa salfarejo de Arc et Senans. Temas pri la plej unua francia industria tutaĵo kiu aperis en tiu famobrila listo.

En Salins les Bains dum jarmiloj homoj ĉerpis la peklakvon el la loka subgrundo cele eltiri salon. Tiel konstruiĝis fameco kaj riĉeco de la urbo. Tiam salo estis ege altvalora kaj multe ŝteldezirita.

En 1773 la reĝa administraro decidis starigi novan salfarejon en Arc et Senans, 20 km nordokcidente for de Salins, por plialtigi la regionan saloprodukton. Claude Nicolas Ledoux zorgas pri la konstruado, kaj la plekakvo de Salins de tiam transiros lokalloken tra tubaro nomita plekakvotubo.

Vizito komencas en grandega subgrunda galerio de la 13a jarcento. Ĝi konektas du putojn kaj ŝirmas daŭre funkciantan pumpadsistemon, kiu eltiras salan akvon situantan je ĉirkaŭ 250 metroj da profundeco. La vizitantoj, laŭ la eltirvojo de la materio, poste atingas la pateg-ĉambregon (patego: eksternorme granda elvaporigilo ; jen unikaĵo en Francio), kie la pekl-akvo estas varmigita ĝis vaporiĝo . El la kvar iam funkciantaj en la salfarejo, nur unu patego ankoraŭ funkcias ; ĝi datiĝas de la komenco de la 19-a jarcento, temas pri la lasta funkcianta en Francio ; ĝi estis uzata por fari elfajran salon (salo, kiun oni obtenas per vaporigo fare de artefarita hejtigilo). Dum jaroj, ĝi estis provizata per plek-akvo kaj hejtigita. Post forvaporiĝo de la akvo, la peklakvistoj salrastile la salon kolektis. Restarigita kaj refortigita kadre de modela konstruejo, ĝi prezentas hodiaù, pli ol neniam ĝis nun, unikan ateston pri la loka aktiveco .

Inter konstanta ekspozicio kaj aŭdovida projekcio, daŭras la vizito ĝis la sal-magazeno lokita en la centro de la renovigitaj historiaj konstruaĵoj.

La sal-muzeo

La decide moderna arkitekturo de la salmuzeo enscenigas la salfarejon, kiel sian ĉefan kolektopecon. Ĝi ebligas restitui la ampleksecon de la situo en la flora epoko de la "blanka oro" , kaj vidigas la historian konstruaĵon laŭ subtila miksaĵo el vitro, ligno, metalo kaj ŝtono .

Lokaj famuloj[redakti | redakti fonton]

Esperantio[redakti | redakti fonton]

  • 15-an de oktobro 2011 : Esperanto-grupo de Besançon organizis unutagan staĝon de esperanto

ĉe la montara domo de la Naturamikoj.

  • 26-an kaj 27-an de oktobro 2013 : Esperanto-grupo de Besançon organizis unutagan staĝon kaj semajfinan restadon

ĉe la montara domo de la Naturamikoj

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Notoj[redakti | redakti fonton]