Apafi la 1-a

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Apafi la 1-a
Princo de Transilvanio Coat of arms of Transylvania.svg
Michael I Apafi.PNG
Persona informo
Naskiĝo 3-an de novembro 1632 (1632-11-03)
en Gherla
Morto 15-an de aprilo 1690 (1690-04-15) (57-jara)
en Făgăraș
Tombo Kalvinana katedralo [#]
Ŝtataneco Princlando Transilvanio [#]
Familio
Dinastio familio Apafi [#]
Edz(in)o Anna Bornemisza [#]
Infanoj Apafi la 2-a [#]
Parencoj János Petki [#]
Profesio
Okupo politikisto [#]
Princo de Transilvanio Coat of arms of Transylvania.svg
Dum 1661–1692
Antaŭulo Johano Kemény
Sekvanto Apafi la 2-a
[#] Fonto: Vikidatumoj
Information icon.svg
vdr
Michel Abaffi.jpg

APAFI Mihály reganto de Transilvanujo naskita en Ebesfalva la 3-an de novembro 1632 kaj mortinta en Fortikaĵo Fogaras la 15-an de aprilo 1690).

Biografio[redakti | redakti fonton]

Apafi la 1-a dum la manovro de Georgo Rákóczi la 2-a en Pollando la tataroj estis kaptita (1657). Post lia eliberiĝo en 1661 la turkoj elektigis lin reganto. Li pruviĝis senpova reganto, anstataŭ kies plejparte agadis sia edzino, Anna Bornemisza kaj sia kanceliero Mikaelo Teleki. Kiel subulo de sultano li partoprenis en manovroj de turkoj kontraŭ Aŭstrio (1663, 1679, 1683). Por iom da tempo li apogis Emeriko Thököly. Kiam Leopoldo la 1-a okupis Transilvanujon kaj devigis lin rekoni lian superregadon (1688), en siaj lastaj jaroj li suferis je melankolio. Funebran paroladon en la hebrea lingvo faris pro li la luterana pastoro Martin Kelp.

Verko[redakti | redakti fonton]

  • M. I. és II. A. M. naplója (Kiadta Tóth Ernő, Kolozsvár, 1900);
  • A. M. naplója (Kiadta Biás István, Marosvásárhely, 1910).

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Tavaszy Sándor: A két A. fejedelem (Kolozsvár, 1943).
  • Tolnai Gábor: „Szegény, együgyű fejedelem” (Évek – Századok, Bp., 1959).
  • Jókai Mór: Erdély aranykora, romano (Pest, 1852);
  • Jókai Mór: Török világ Magyarországon, romano (Pest, 1853);
  • Szigligeti Ede: Béldi Pál (tragedio, 1863).

Fonto[redakti | redakti fonton]