Bubo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Disambig-dark.svg Por la birdoj de la genro Bubo, vidu la paĝon Bubo (genro).
Iuj naĝantaj "buboj" en Barato

Bubo estas petola infano, infanmensa aŭ krudgesta homo aŭ alia vorto por la ludkarto fanto. Bubaĉo, kiel plifortigo de la unua signifo, estas aparte seneduka kaj malbonkonduka bubo. Metafore tian bubaĉon laŭ PIV ankaŭ eblas ekzemple nomi "huligano".

Etimologio[redakti | redakti fonton]

La vorto devenas de la germana vorto "Bube", kiu ekde la 20-a jarcento konsideriĝas dialektisma kaj nur estas uzata en suda Germanujo (sude de la rivero Majno) kaj en la senco de "fanto". Ankaŭ la vorto Knabe, kiu estis la modelo por la Esperanta vorto knabo, malmodiĝis. En la moderna altgermana lingvo kutimas la vorto "Junge", kiu laŭ etimologio havas la signifon "junulo", kvankam restas iuj sudgermanoj, kiuj konsideras tiun vorton "nordgermana" kaj pledas por daŭra uzo de la vorto "Bube" en suda Hesio, Baden-Virtembergo kaj Bavario.

Sen rilato al la vorto bubo estas la vorto belzebubo (hebree בעל זבוב), en moderna lingvouzo sinonimo por diablo. Tiu vorto estas juda (kaj biblia fivortigo de la vera nomo בעל זבול Baal Zebul (Estimata Sinjoro), por moki pri la dio Baalo kaj liaj adeptoj, kaj sekve iĝis kristana fivorto por ĉiu kontraŭ-dia.

Stratinfanoj[redakti | redakti fonton]

Nuntempe oni uzas tiun terminon ankaŭ reference al infanoj kiuj vivas surstrate tio estas senhejmuloj kiuj survivas pere de aktivado tute aparte el la normala vivo de infanoj en familio, instrusistemo ktp. Sinonimo estus stratinfanovaginfano.

Ĝi estas termino uzata de profesiuloj kaj politikistoj, kiuj uzas la difinon de Internacia Fonduso de Unuiĝintaj Nacioj por Infanoj (UNICEF): "Ĉiu knabo aŭ knabino, kiu ankoraŭ ne atingis plenkreskulon, por kiu la strato (en la plej vasta senco de la vorto, inkluzive forlasitajn konstruaĵojn kaj areojn) fariĝis ilia normala loĝloko aŭ vivrimedo, kaj ili ne ricevas taŭgan protekton, kontrolon kaj gvidon de respondecaj plenkreskuloj." [1]

Iuj strataj infanoj, precipe en evoluintaj landoj, estas difinitaj kiel subkategorio ene de la kategorio nomata "forlasitaj infanoj", kiuj estas infanoj devigitaj forlasi siajn hejmojn. Laŭ statistikoj, forlasitaj infanoj kutime venas de unu-gepatraj familioj. [2] Strataj infanoj estas plej ofte submetataj al misuzo, neglekto, ekspluatado aŭ en ekstremaj kazoj, murdoj fare de "purigaj taĉmentoj" dungitaj de lokaj entreprenoj aŭ de la polico. [3] En okcidentaj socioj la traktado de tiaj infanoj estas tiel senhejma kaj ne kiel krimuloj aŭ almozuloj.

La esprimo stratinfanoj estas vaste uzita por priskribi larĝan gamon de cirkonstancoj kaj karakterizaĵoj en kiuj infanoj troviĝas. Politikistoj kaj servaj provizantoj luktas por priskribi kaj helpi ĉi tiun loĝantaron. Knaboj kaj knabinoj de ĉiuj aĝoj ĉeestas kaj loĝas en publikaj spacoj kaj videblas en la vasta plimulto de la urbaj centroj tra la tuta mondo.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. UNICEF stratinfanoj
  2. Richard M. Lerner, Christine M. Ohannessian, Risks and Problem Behaviors in Adolescence, Taylor & Francis, 1999, page 315
  3. Berezina, Evgenia (1997). "Victimization and Abuse of Street Children Worldwide" (PDF). Youth Advocate Program International Resource Paper. Yapi. Retrieved 30 November 2012.