Deklatero

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Regula deklatero
Bildo
Simbolo de Schläfli {10}
t{5}
Figuro de Coxeter-Dynkin (o)10o
(o)5(o)
Verticoj 10
Lateroj 10
Geometria simetria grupo Duedra (D10)
Areo A = \frac{5}{2}t^2 \cot \frac{\pi}{10} = \frac{5t^2}{2} \sqrt{5+2\sqrt{5}}  \simeq 7.694208843 t^2.
(t estas la latera longo)
Ena angulo 144°
v  d  r
Information icon.svg

En geometrio, deklatero estas plurlatero kun 10 lateroj.

Regulaj deklateroj[redakti | redakti fonton]

Regula deklatero estas deklatero kiu estas regula plurlatero.

Ĉe konveksa regula deklatero ĉiuj lateroj estas egalaj kaj ĉiuj enaj anguloj estas 144°. Ĝia simbolo de Schläfli estas {10}.

Nekonveksa regula deklatero estas 10-latera stelo, stelodeklatero. Ĝia simbolo de Schläfli estas {10/3}.

Regula deklatero estas konstruebla kun cirkelo kaj liniilo. Unu el variantoj konstrui ĝin estas jena:

  • Konstrui regulan kvinlateron.
  • Konstrui ĉirkaŭskribitan cirklon ĉirkaŭ la kvinlatero (verŝajne ĝi jam estos konstruita dum la konstruo de la kvinlatero).
  • Disdividi ĉiun arkon de la ĉirkaŭskribita cirklo inter du najbaraj verticoj de la kvinlatero je du egalaj duonoj.
  • Verticoj de la kvinlatero kune kun la mezpunktoj de la arkoj estas 10 verticoj de la regula deklatero.

La areo de regula deklatero de latera longo t estas

A = \frac{5}{2}t^2 \cot \frac{\pi}{10} = \frac{5t^2}{2} \sqrt{5+2\sqrt{5}} \simeq 7.694208843 t^2.


Deklateroj en pluredroj[redakti | redakti fonton]

Truncated dodecahedron.png
La senpintigita dekduedro havas 12 deklaterajn edrojn.
Decagonal prism.png
La deklatera prismo havas du deklaterajn edrojn.
Decagonal antiprism.png
La deklatera kontraŭprismo havas du deklaterajn edrojn.

Uzoj de deklateroj[redakti | redakti fonton]

Zont 10 ugolnik.jpg
Ombrelo de formo de regula deklatero

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]


Deklateraj geometriaj figuroj
Deklatera piramido | Deklatera prismo | Deklatera kontraŭprismo | Deklatera trunko | Deklatera kajtopluredro | Deklatera senpintigita kajtopluredro | Deklatera dupiramido | Deklatera dutrunko


Plurlateroj
Triangulo | Kvarlatero (vd. ankaŭ Kvadrato) | Kvinlatero | Seslatero | Seplatero | Oklatero | Naŭlatero | Deklatero | Dekunulatero | Dekdulatero | Dekseplatero | Dudeklatero | 257-latero | 65537-latero
(vd. ankaŭ: Regula plurlatero, Konveksa plurlatero, Steloplurlatero)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]