Fanerozoiko

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Geologiaj periodoj (simpligita)
komenco antaŭ hodiaŭo kaj longo de daŭro en mil. da jaroj (rondumitaj al entjeroj)
eono erao periodo p d
 fanerozoiko   kenozoiko  kvaternaro 3 3
neogeno 23 20
paleogeno 66 43
 mezozoiko kretaceo 145 79
ĵurasio 201 56
triaso 252 51
 paleozoiko permio 299 47
karbonio 359 60
devonio 419 60
silurio 443 24
ordovicio 485 42
kambrio 541 56
proterozoiko 2500 1959
arĥaiko 4000 1500
hadaiko 4600 600

La fanerozoikofanerozoika eono estas la nuna geologia eono en la geologia temposkalo de la Internacia Komisiono pri Stratigrafio, kaj tiu dum kiu abunda besta kaj plantvivo ekzistis. Ĝi kovras 541 milionojn da jaroj ĝis la nuntempo, kaj ĝi komenciĝis kun la kambria periodo kiam bestoj unue evoluigis malmolajn konkojn konservitajn en la fosiliaj registroj. La tempo antaŭ la fanerozoiko, nomita la antaŭkambrio, nun estas dividata je la proterozoiko, arĥaiko kaj la hadaiko.

La tempoperiodo de la fanerozoiko komenciĝas kun la subita apero de fosiliigitaj signoj de kelkaj bestaj filumoj; la evoluo de tiuj filumoj en diversajn formojn; la apero kaj disvolviĝo de kompleksaj plantoj; la evoluo de fiŝoj; la apero de insektoj kaj kvarpieduloj; kaj la evoluo de moderna faŭno. Plantvivo surtere aperis en la frua Fanerozoika eono. Dum tiu tempoperiodo, tektonaj fortoj kiuj movas la kontinentojn kolektis ilin en ununuran termason konatan kiel Pangeo (la plej lastatempa superkontinento), kiu tiam apartigis en la nunajn kontinentajn termasojn.

pejzaĝo de malfrua pleistoceno en norda Iberio