Proterozoiko

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Geologiaj periodoj (simpligita)
komenco antaŭ hodiaŭo kaj longo de daŭro en mil. da jaroj (rond. al entjeroj)
eono erao periodo p d
 fanerozoiko   kenozoiko  kvaternaro 3 3
neogeno 23 20
paleogeno 66 43
 mezozoiko kretaceo 145 79
ĵurasio 201 56
triaso 252 51
 paleozoiko permio 299 47
karbonio 359 60
devonio 419 60
silurio 443 24
ordovicio 485 42
kambrio 541 56
proterozoiko 2500 1959
arĥaiko 4000 1500
hadaiko 4600 600

Proterozoiko estas la dua periodo de la geologia eono antaŭkambrio. Ĝi daŭris de 2,5 miliardoj da jaroj ĝis 540 milionoj da jaroj. Oni ofte dividas la proterozoikon je tri etapoj: suba (2,5–1,6 md), meza (1,6–0,9 md), kaj supra (0,9–0,540 md.).

Ĝiaj ŝtonoj troveblas sur ĉiu kontinento kaj entenas fer-, kupro-, uran- kaj nikelercon, oron. Oni supozas, ke protokontinentoj de la antaŭkambrio kuniĝis al unu aŭ kelkaj grandaj kontinentoj.

En ŝtonoj de proterozoiko oni trovis restaĵojn de plurĉeluloj kiel ekz.:

  • spongoj
  • vermoj
  • praintestuloj
  • praaj insektoj
  • algoj

Ĝin sekvis la paleozoika erao, kambrio.