Filarete

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Filarete
Delle vite de' più eccellenti pittori, scultori, et architetti (1648) (14799591143).jpg
Personaj informoj
Naskonomo Antonio di Pietro Averlino
Naskiĝo 1-an de januaro 1400 (1400-01-01)
en Florenco
Morto 1-an de januaro 1469 (1469-01-01) (69-jara)
en Romo
Profesio arkitekto, skulptisto
Lingvoj itala lingvo
Verkaro Bergamo Cathedral
Filarete Door
v  d  r
Information icon.svg

Antonio di Pietro Averlino (itallingva prononco: [anˈtɔːnjo di ˈpjɛːtro averˈliːno]; ĉ. 1400 – ĉ. 1469), ankaŭ "Averulino", konata kiel Filarete (itallingva prononco: [filaˈrɛːte]; el la greka: φιλάρετος, signife "elstara amanto"), estis itala arkitekto, skulptisto, medalisto, kaj arkitektura teoriisto de Florenca Renesanco. Li estas eble plej bone rememorata pro sia dezajno de la ideala urbo Sforzinda, la unua idealurba plano de la Renesanco.

Filarete: Sforzinda.

Meze de la 15a jarcento, Filarete estis elpelita el Romo post esti akuzita je klopodo ŝteli la supozitan kapon de Johano la Baptisto, kaj li translokiĝis al Venecio kaj poste eventuale al Milano. Tie li iĝis duka inĝeniero kaj laboris por ampleksa gamo de arkitekturaj projektoj dum la venontaj dekkvin jaroj. Laŭ sia biografiisto, Giorgio Vasari, Filarete mortis en Romo ĉ. 1469.[1]

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. 'Il Filarete.' International Dictionary of Architects and Architecture. St. James Press, 1993. Reproduced in Biography Resource Center. Farmington Hills, Mich.: Gale, 2009. http://0-galenet.galegroup.com.ilsprod.lib.neu.edu/servlet/BioRC [malaperinta ligilo]

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Mumford, Lewis. 1961. The City in History: Its Origins and Transformations, and its Prospects. New York: Harcourt, Brace & World.
  • Filarete, (1965). Filarete's Treatise on Architecture: Being the Treatise by Antonio di Piero Averlino, Known as Filarete. Originally composed in Milan c. 1460 - c. 1464. Traduko de John R. Spencer. Facsimile ed. 2 vols. New Haven: Yale University Press, 1965.
  • Kostof, Spiro. The City Assembled: The Elements of Urban Form Through History. London: Thames and Hudson Ltd. 1991.
  • Kostof, Spiro. The City Shaped: Urban Patterns and Meanings. London: Thames and Hudson Ltd. 1991.
  • Lang, S. The Ideal City from Plato to Howard. Architectural Review 112. Aug. 1952, pp 95–96
  • Madanipour, Ali. Designing the City of Reason: Foundation and Frameworks. New York: Routledge, 2007
  • Roeder, Helen. “The Borders of Filarete's Bronze Doors to St. Peters”. Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, Vol. 10, (1947), pp. 150–153.