Naciaj parkoj de Usono

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Afiŝo de 1938 por la Nacia Parko Yellowstone

Usono havas 59 protektitajn areojn, konatajn kiel naciaj parkoj, kiuj estas administrataj de la Nacia Parkoservo, nome ŝtata agentejo de la Ministerio pri Enlandaj Aferoj. Naciaj parkoj devas esti establitaj per leĝo act de la Usona Kongreso. La unua nacia parko, Yellowstone, estis suprenigita al leĝo fare de la Prezidento Ulysses S. Grant en 1872, sekve de la Nacia Parko Mackinac en 1875 (malkomisiita en 1895), kaj poste Sekvoja kaj Josemite en 1890. La Organic Act de 1916 kreis la Naciparkan Servon "por konservi la pejzaĝon kaj la naturajn kaj historiajn objektojn kaj naturon ene de ili, kaj por provizi por la ĝuado de tiuj tiele kaj tiamaniere ke oni lasu ilin netuŝite por la ĝuado fare de estontaj generacioj."[1] Multaj nunaj naciaj parkoj estis antaŭe protektitaj kiel Naciaj Monumentoj fare de la Prezidento laŭ la Antiquities Act antaŭ esti suprengraditaj de la Kongreso. Sep naciaj parkoj (ses en Alasko) estas kunigitaj kun Naciaj Rezervejoj. Kvankam administrataj kune, ili estas konsiderataj kiel separataj unuoj kaj ties areoj ne estas inkluditaj en la suba listo. La plej nova nacia parko estas Nacia Parko Pinnacles, suprengradita en 2013.

Kriterioj por la selektado de naciaj parkoj inkludas naturan belecon, unikajn geologiajn ecojn, nekutimajn ekosistemojn, kaj distrajn ŝancojn (kvankam tiuj kriterioj ne estas ĉiam pripensitaj kune). Naciaj Monumentoj, aliflanke, estas ofte elektitaj pro sia historia aŭ arkeologia signifo.

Dudek sep usonaj ŝtatoj havas naciajn parkojn, same kiel la teritorioj de Usona Samoo kaj la Usonaj Virgulininsuloj. Kalifornio havas la la plej grandan parton (naŭ), sekve fare de Alasko (ok), Utaho (kvin), kaj Koloradio (kvar). La plej granda nacia parko estas Nacia Parko Wrangell-St. Elias en Alasko: kun pli ol 8 milionoj da akreoj (32,000 km²), ĝi estas pli granda ol ĉiu el la naŭ plej malgrandaj ŝtatoj. La venontaj tri plej grandaj parkoj estas ankaŭ en Alasko. La plej malgranda parko estas Nacia Parko Hot Springs, Arkansaso, je malpli ol 6 mil akreoj (24 km²). La suma areo protektita per naciaj parkoj estas ĉirkaŭ 51.9 milionoj da akreoj (210,000 km²), por mezumo de 895 mil akreoj (3,620 km²) sed mezaveraĝe de nur 317 mil akreoj (1,280 km²).[2] La plej-vizitita nacia parko estas Nacia Parko Great Smoky Mountains en Norda Karolino kaj Tenesio, kun pli ol naŭ milionoj da vizitantoj en 2011, sekvita de Nacia Parko Granda Kanjono de Arizono, kun pli ol kvar milionoj. En kontrasto, nur 5,227 homoj vizitis la malproksiman Nacia Parko Lago Clark en Alasko en la sama jaro.[3] Dek kvar naciaj parkoj estis elektitaj kiel Monda Heredaĵo de UNESKO.

Kelkaj iamaj naciaj parkoj jam ne estas traktitaj kiel tio, aŭ estis prirezignitaj. Aliaj unuoj de la Nacia Parko-Servo foje estas neĝuste referitaj kiel naciaj parkoj; ili estas listigitaj ĉi tie.

Naciaj parkoj de Usono[redakti | redakti fonton]

Nomo Foto Loko Datoestablo[2][4] Areo[2] Distraj vizitantoj (2013)[5] Priskrino
Acadia Image-Schoodic2.jpg Maine
44°21′N 68°13′U  /  44.35°N, 68.21°U / 44.35; -68.21 (Naciaj parkoj de Usono)
26a de Februaro, 1919 191.8 km² 2,254,922
Usona Samoo Ofu Beach NPS.jpg Usona Samoo
14°15′S 170°41′U  /  14.25°S, 170.68°U / -14.25; -170.68 (Naciaj parkoj de Usono)
31 de Oktobro, 1988 36.4 km² 17,919
Arkoj Delicatearch1.jpg Utah
38°41′N 109°34′U  /  38.68°N, 109.57°U / 38.68; -109.57 (Naciaj parkoj de Usono)
12a de Novembro, 1971 309.7 km² 1,082,866
Badlands BadlandsView3.jpg South Dakota
43°45′N 102°30′U  /  43.75°N, 102.50°U / 43.75; -102.50 (Naciaj parkoj de Usono)
10a de Novembro, 1978 982.4 km² 892,372
Big Bend Santa Elena Canyon.jpg Texas
29°15′N 103°15′U  /  29.25°N, 103.25°U / 29.25; -103.25 (Naciaj parkoj de Usono)
12a de Junio, 1944 3,242.2 km² 316,953
Bizkaja Biscayne NP snorkeling.jpg Florida
25°39′N 80°05′U  /  25.65°N, 80.08°U / 25.65; -80.08 (Naciaj parkoj de Usono)
28a de Junio, 1980 699.8 km² 486,848
Nigra Kanjono Black canyon gunnison Colorado.jpg Colorado
38°34′N 107°43′U  /  38.57°N, 107.72°U / 38.57; -107.72 (Naciaj parkoj de Usono)
21a de Oktobro, 1999 133.3 km² 175,852
Kanjono Bryce Bryce Canyon Hoodoos Amphitheater.jpg Utah
37°34′N 112°11′U  /  37.57°N, 112.18°U / 37.57; -112.18 (Naciaj parkoj de Usono)
25a de Februaro, 1928 145.0 km² 1,311,875
Canyonlands Canyonlands Needles.jpg Utah
38°12′N 109°56′U  /  38.2°N, 109.93°U / 38.2; -109.93 (Naciaj parkoj de Usono)
12a de Septembro, 1964 1,366.2 km² 462,242
Capitol Reef Cassidy Arch, Capitol Reef National Park.JPG Utah
38°12′N 111°10′U  /  38.20°N, 111.17°U / 38.20; -111.17 (Naciaj parkoj de Usono)
18a de Decembro, 1971 979.0 km² 663,670
Carlsbad Caverns Carlsbad Interior Formations.jpg New Mexico
32°10′N 104°26′U  /  32.17°N, 104.44°U / 32.17; -104.44 (Naciaj parkoj de Usono)
14a de Majo, 1930 189.3 km² 388,566
Kanalinsuloj Channel Islands National Park.jpg California
34°01′N 119°25′U  /  34.01°N, 119.42°U / 34.01; -119.42 (Naciaj parkoj de Usono)
5a de Marto, 1980 1,009.9 km² 212,029
Congaree Congaree swamp.jpg South Carolina
33°47′N 80°47′U  /  33.78°N, 80.78°U / 33.78; -80.78 (Naciaj parkoj de Usono)
10a de Novembro, 2003 107.4 km² 120,340
Kraterlaga Crater lake oregon.jpg Oregon
42°56′N 122°06′U  /  42.94°N, 122.1°U / 42.94; -122.1 (Naciaj parkoj de Usono)
22a de Majo, 1902 741.5 km² 523,027
Valo Cuyahoga OhioErieCanalLock.JPG Ohio
41°14′N 81°33′U  /  41.24°N, 81.55°U / 41.24; -81.55 (Naciaj parkoj de Usono)
11a de Oktobro, 2000 133.0 km² 2,103,010
Valo de Morto Mesquite Sand Dunes in Death Valley.jpg California, Nevada
36°14′N 116°49′U  /  36.24°N, 116.82°U / 36.24; -116.82 (Naciaj parkoj de Usono)
31a de Oktobro, 1994 13,647.6 km² 951,972
Denali Mount McKinley and Denali National Park Road 2048px.jpg Alaska
63°20′N 150°30′U  /  63.33°N, 150.50°U / 63.33; -150.50 (Naciaj parkoj de Usono)
26a de Februaro, 1917 19,185.8 km² 530,922
Sekaj Testudoj Fort-Jefferson Dry-Tortugas.jpg Florida
24°38′N 82°52′U  /  24.63°N, 82.87°U / 24.63; -82.87 (Naciaj parkoj de Usono)
26a de Oktobro, 1992 261.8 km² 58,401
Everglades Everglades National Park cypress.jpg Florida
25°19′N 80°56′U  /  25.32°N, 80.93°U / 25.32; -80.93 (Naciaj parkoj de Usono)
30a de Majo, 1934 6,104.8 km² 1,047,116
Pordoj de Arkto GatesofArctic.jpg Alaska
67°47′N 153°18′U  /  67.78°N, 153.30°U / 67.78; -153.30 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Decembro, 1980 30,448.1 km² 11,012
Glaĉero St Mary Lake - Wild goose Island.jpg Montana
48°48′N 114°00′U  /  48.80°N, 114.00°U / 48.80; -114.00 (Naciaj parkoj de Usono)
11a de Majo, 1910 4,101.8 km² 2,190,374 </ref>
Glaĉergolfo GlacierBay3.jpg Alaska
58°30′N 137°00′U  /  58.50°N, 137.00°U / 58.50; -137.00 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Decembro, 1980 13,050.5 km² 500,590
Granda Kanjono USA 09847 Grand Canyon Luca Galuzzi 2007.jpg Arizona
36°04′N 112°08′U  /  36.06°N, 112.14°U / 36.06; -112.14 (Naciaj parkoj de Usono)
26a de Februaro, 1919 4,926.7 km² 4,564,840
Granda Tetono Teton Range from Glacier View Turnout-closeup.JPG Wyoming
43°44′N 110°48′U  /  43.73°N, 110.80°U / 43.73; -110.80 (Naciaj parkoj de Usono)
26a de Februaro, 1929 1,254.5 km² 2,688,794
Granda Baseno Great Basin National Park 102007 031.JPG Nevado
38°59′N 114°18′U  /  38.98°N, 114.30°U / 38.98; -114.30 (Naciaj parkoj de Usono)
27a de Oktobro, 1986 312.3 km² 92,893
Grandaj Sablodunoj Coloradodunes.jpg Koloradio
37°44′N 105°31′U  /  37.73°N, 105.51°U / 37.73; -105.51 (Naciaj parkoj de Usono)
13a de Septembro, 2004 173.9 km² 242,841
Great Smoky Mountains Fall at Oconaluftee Overlook.JPG North Carolina, Tennessee
35°41′N 83°32′U  /  35.68°N, 83.53°U / 35.68; -83.53 (Naciaj parkoj de Usono)
15a de Junio, 1934 2,110.4 km² 9,354,695
Guadalupe Montoj West face of Guadalupe Mountains at sunset 2006.jpg Texas
31°55′N 104°52′U  /  31.92°N, 104.87°U / 31.92; -104.87 (Naciaj parkoj de Usono)
15a de Oktobro, 1966 349.7 km² 145,670
Haleakalā Haleakala Crater.jpg Havajo
20°43′N 156°10′U  /  20.72°N, 156.17°U / 20.72; -156.17 (Naciaj parkoj de Usono)
1a de Aŭgusto, 1916 117.7 km² 785,300
Havajaj Vulkanoj Puu Oo cropped.jpg Havajo
19°23′N 155°12′U  /  19.38°N, 155.20°U / 19.38; -155.20 (Naciaj parkoj de Usono)
1a de Aŭgusto, 1916 1,308.9 km² 1,583,209
Hot Springs Hots Springs National Park aerial.jpg Arkansaso
34°31′N 93°03′U  /  34.51°N, 93.05°U / 34.51; -93.05 (Naciaj parkoj de Usono)
4a de Marto, 1921 22.5 km² 1,325,719
Insulo Reĝa IsleRoyalePlane.jpg Miĉigano
48°06′N 88°33′U  /  48.10°N, 88.55°U / 48.10; -88.55 (Naciaj parkoj de Usono)
3a de Aprilo, 1940 2,314.0 km² 16,274
Joshua Tree Joshua Tree - Rock formation in Real Hidden Valley 1.jpg Kalifornio
33°47′N 115°54′U  /  33.79°N, 115.90°U / 33.79; -115.90 (Naciaj parkoj de Usono)
31a de Oktobro, 1994 3,196.0 km² 1,383,340
Katmai Brown bears brooks falls.jpg Alasko
58°30′N 155°00′U  /  58.50°N, 155.00°U / 58.50; -155.00 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Decembro, 1980 14,870.3 km² 28,966
Kenai Fjords Exit Glacier Jul09.JPG Alasko
59°55′N 149°39′U  /  59.92°N, 149.65°U / 59.92; -149.65 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Decembro, 1980 2,711.3 km² 283,502
Kings Canyon ParadiseValley.JPG Kalifornio
36°48′N 118°33′U  /  36.80°N, 118.55°U / 36.80; -118.55 (Naciaj parkoj de Usono)
4a de Marto, 1940 1,869.2 km² 567,544
Kobuka Valo Agie River.jpg Alasko
67°33′N 159°17′U  /  67.55°N, 159.28°U / 67.55; -159.28 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Decembro, 1980 7,084.9 km² 16,875
Lago Clark Lake Clark National Park.jpg Alasko
60°58′N 153°25′U  /  60.97°N, 153.42°U / 60.97; -153.42 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Decembro, 1980 10,601.7 km² 13,000
Lassen Vulkano Cinder-cone-from-behind-Snag-Lassen.jpg Kalifornio
40°29′N 121°31′U  /  40.49°N, 121.51°U / 40.49; -121.51 (Naciaj parkoj de Usono)
9a de Aŭgusto, 1916 430.5 km² 427,409
Mamuta Groto Mammoth Cave National Park 007.jpg Kentukio
37°11′N 86°06′U  /  37.18°N, 86.10°U / 37.18; -86.10 (Naciaj parkoj de Usono)
1a de Julio, 1941 213.8 km² 494,541
Mesa Verde Mesa Verde National Park Cliff Palace Right Part 2006 09 12.jpg Koloradio
37°11′N 108°29′U  /  37.18°N, 108.49°U / 37.18; -108.49 (Naciaj parkoj de Usono)
29a de Junio, 1906 210.9 km² 460,237
Monto Rainier Mount Rainier from west.jpg Vaŝingtonio
46°51′N 121°45′U  /  46.85°N, 121.75°U / 46.85; -121.75 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Marto, 1899 953.5 km² 1,148,552
Nordaj Kaskadoj Thornton Lakes 25932.JPG Vaŝingtonio
48°42′N 121°12′U  /  48.70°N, 121.20°U / 48.70; -121.20 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Oktobro, 1968 2,042.8 km² 21,623
Olimpa Acer macrophyllum in Hoh Rain Forest.jpg Vaŝingtonio
47°58′N 123°30′U  /  47.97°N, 123.50°U / 47.97; -123.50 (Naciaj parkoj de Usono)
29a de Junio, 1938 3,733.8 km² 3,085,340
Ŝtoniĝinta Arbaro PAINTED DESERT BADLANDS.jpg Arizono
35°04′N 109°47′U  /  35.07°N, 109.78°U / 35.07; -109.78 (Naciaj parkoj de Usono)
9a de Decembro, 1962 378.5 km² 644,648
Pinnacles PinnaclesParkView.jpg Kalifornio
36°29′N 121°10′U  /  36.48°N, 121.16°U / 36.48; -121.16 (Naciaj parkoj de Usono)
10a de Januaro, 2013 107.7 km² 237,677
Redwood Redwood National Park, fog in the forest.jpg Kalifornio
41°18′N 124°00′U  /  41.30°N, 124.00°U / 41.30; -124.00 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Oktobro, 1968 455.3 km² 393,364
Roka Montaro Bierstadt Lake, Rocky Mountain National Park, USA.jpg Koloradio
40°24′N 105°35′U  /  40.40°N, 105.58°U / 40.40; -105.58 (Naciaj parkoj de Usono)
26a de Januaro, 1915 1,075.8 km² 2,991,141
Saguaro Saguaronationalparl17102008.jpg Arizono
32°15′N 110°30′U  /  32.25°N, 110.50°U / 32.25; -110.50 (Naciaj parkoj de Usono)
14a de Oktobro, 1994 370.0 km² 678,261
Sequoia Giant Forest.jpg Kalifornio
36°26′N 118°41′U  /  36.43°N, 118.68°U / 36.43; -118.68 (Naciaj parkoj de Usono)
25a de Septembro, 1890 1,635.1 km² 909,274
Shenandoah Dark Hollow Falls Shenandoah NP 2007.jpg Virginio
38°32′N 78°21′U  /  38.53°N, 78.35°U / 38.53; -78.35 (Naciaj parkoj de Usono)
22a de Majo, 1926 805.5 km² 1,136,505
Theodore Roosevelt Theodore Roosevelt National Park.jpg Norda Dakoto
46°58′N 103°27′U  /  46.97°N, 103.45°U / 46.97; -103.45 (Naciaj parkoj de Usono)
10a de Novembro, 1978 285.1 km² 545,090
Virgulininsuloj St John Trunk Bay 1.jpg Usonaj Virgulininsuloj
18°20′N 64°44′U  /  18.33°N, 64.73°U / 18.33; -64.73 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Aŭgusto, 1956 59.4 km² 438,601
Voyageurs Voyageurs National Park.jpg Minesoto
48°30′N 92°53′U  /  48.50°N, 92.88°U / 48.50; -92.88 (Naciaj parkoj de Usono)
8a de Januaro, 1971 883.0 km² 233,390
Ventogroto Wind Cave lower.jpg Suda Dakoto
43°34′N 103°29′U  /  43.57°N, 103.48°U / 43.57; -103.48 (Naciaj parkoj de Usono)
9a de Januaro, 1903 114.5 km² 516,142
Wrangell –St. Elias MountJarvis.jpg Alasko
61°00′N 142°00′U  /  61.00°N, 142.00°U / 61.00; -142.00 (Naciaj parkoj de Usono)
2a de Decembro, 1980 33,682.6 km² 69,984
Yellowstone Grand Prismatic Spring and Midway Geyser Basin from above.jpg Wyoming, Montana, Idaho
44°36′N 110°30′U  /  44.60°N, 110.50°U / 44.60; -110.50 (Naciaj parkoj de Usono)
1a de Marto, 1872 8,983.2 km² 3,188,030
Yosemite YosemitePark2 amk.jpg Kalifornio
37°50′N 119°30′U  /  37.83°N, 119.50°U / 37.83; -119.50 (Naciaj parkoj de Usono)
1a de Oktobro, 1890 3,080.7 km² 3,691,191
Zion Zion angels landing view.jpg Utah
37°18′N 113°03′U  /  37.30°N, 113.05°U / 37.30; -113.05 (Naciaj parkoj de Usono)
19a de Novembro, 1919 593.3 km² 2,807,387

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. The National Park Service Organic Act. National Park Service (26a de Februaro 2008). Alirita 25a de Januaro 2010.
  2. 2,0 2,1 2,2 The National Parks: Index 2005–2007 (PDF), Washington, D.C.: National Park Service. ISBN 978-0-912627-75-5.
  3. NPS Reports. National Park Service. Alirita 2012-06-29. Note: select "Ranking report" and then 2011.
  4. National Park System Areas Listed in Chronological Order of Date Authorized under DOI (PDF). National Park Service (27 June 2005). Alirita 18 January 2010.
  5. Annual Park Ranking Report for Recreation Visitors in: 2013. Alirita 25a de Aŭgusto 2014.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]