Tetuna lingvo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
tetuma
Tetun
Parolata en Orienta Timoro
Parolantoj 463 500
Denaskaj parolantoj 0,3 milionoj
Skribo Latina skribo
Oficiala statuso
Reguligita de Instituto Nacional de Linguística
Lingvaj kodoj
Lingvaj kodoj
  ISO 639-2 tet
  ISO 639-3 tet
  SIL TET
  Glottolog tetu1245
Angla nomo Tetum
Franca nomo tétoum
Vikipedio
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

La tetuna lingvo (tetun en la tetuna; tétum en la portugala) estas la plej parolata nacia lingvo de Orienta Timoro kaj kunoficialas kun la portugala. La granda influo de la malaja lingvo kaj la portugala similigas ĝin al kreolaj lingvoj.

La lingvo havas ĉirkaŭ 390 000 denaskajn parolantojn (2009).

Historio[redakti | redakti fonton]

Ĝi aperis kiel kontakta lingvo en 16-a jarcento post koloniigo de Timoro fare de la portugala imperio. Estas pluraj dialektoj, sed tiu de ĉefurbo Dilo, forte influita de la portugala, havas pli da ŝancoj al diskonigo.

La portugaloj kaj ties regatoj uzis ĝin kiel komuna lingvo. Malmultaj timoranoj ŝancis akiri plenan klerecon en la oficiala portugala. Dum la indonezia okupado, la regantoj preferis ĝin al la kolonia, celante, ke timoranoj elektos la indonezian. Tamen la katolika eklezio de 1981 uzis la tetunan en mesoj.

ekzempla frazo en la portugala maldekstre kaj tetuna dekstre

Specimeno[redakti | redakti fonton]

Patro nia en tetuna:[1]

Ami Aman, iha lalehan,
Tulun ema atu hahí Ita Naran;
Halo Ita Nia reinu to’o mai ami;
Haraik tulun ba ema atu tuir Ita Nia hakarak
Iha rai nu’udar iha lalehan.
Ohin Ne’e,
Haraik ai-han lor-loron nian mai ami;
Haraik perdua mai ami salan
Nu’udar ami perdua ba ema halo aat ami;
Labele husik ami monu ba tentasão,
Maibé hasai ami hosi buat aat.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Timor Leste - Curiosidades, fare de Naidea NUNES, portugale (Arkivigite je 2009-05-01 per la retarkivo Wayback Machine)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]