Uzanto:Agloforto/Scio

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

Traduko per vikitraduko el en:Knowledge

Komunikanta scion[redakti | redakti fonton]

Simbolaj reprezentadoj povas esti uzita indiki signifon kaj povas esti pensita de kiel dinamika procezo. Tial la translokigo de la simbola reprezentado povas esti vidita kiel unu *ascription pretigas *whereby scio povas esti translokigita. Aliaj formoj de komunikado inkluzivas imiton, rakonta interŝanĝo kune kun gamo de aliaj metodoj. Estas ne kompleta teorio de scia translokigo aŭ komunikado.[mankas fonto]

Dum multaj konsentus ke unu el la plej universala kaj gravaj iloj por la translokigo de scio estas skribanta (de multaj specoj), argumento super la utileco de la skriba vorto ekzistas tamen, kun kelkaj scienculoj skeptika de ĝia efiko sur socioj. En lia kolekto de eseoj *Technopoly Neil Leterportisto montras la argumenton kontraŭ la uzo skribi tra eltiraĵo de laboro de Platono *Phaedrus (Leterportisto, Neil (1992) *Technopoly, Vinjaro, Nov-Jorko, *pp 73). En ĉi tiu eltiraĵo la scienculo Sokrato rakontas la rakonton de *Thamus, la egipta reĝo kaj *Theuth la inventinto de la skriba vorto. En ĉi tiu rakonto, *Theuth prezentas lian novan inventaĵon "skribanta" al King *Thamus, diranta *Thamus ke lia nova inventaĵo "plibonigos ambaŭ la saĝeco kaj memoro de la *Egyptians" (Leterportisto, Neil (1992) *Technopoly, Vinjaro, Nov-Jorko, *pp 74). King *Thamus estas skeptika de ĉi tiu nova inventaĵo kaj malakceptas ĝin kiel ilo de rememoro prefere ol retenita scion. Li argumentas ke la skriba vorto infektos la egiptan loĝantaron kun falsa scio kiel ili estos kapabla atingi faktojn kaj rakontojn de ekstera fonto kaj volas ne pli longa esti devigita al mense reteni grandajn kvantojn de scio si mem (Leterportisto, Neil (1992) *Technopoly, Vinjaro, Nov-Jorko ,*pp 74).

Andrew Robinson ankaŭ ĉefaĵoj, en lia laboro La Devenoj Skribi, la ebleco por skribanta esti uzita disvastigi falsan informon kaj tie por la kapableco de la skriba vorto malpliigi socian scion (Robinson, Andrew (2003) La Devenoj Skribi en *Crowley kaj *Heyer (*eds) Komunikado en Historio: Teknologio, Kulturo, Socio, *Boston *pp 34). Loĝantaro estas ofte interniganta novan informon kiu ili perceptas esti scio sed estas en realaĵo plenigas iliajn mensojn kun falsa scio.

Troviĝita scion[redakti | redakti fonton]

Troviĝis scion estas scio specifa al aparta situacio. [mankas fonto]

Kelkaj metodoj produkti scion, kiel elprovo kaj eraro aŭ lernanta de sperto, emas krei tre *situational scio. Unu el la ĉefaj utiloj de la scienca metodo estas ke la teorioj ĝi produktas estas multe malpli *situational ol scio akirita de aliaj metodoj.[mankas fonto]

  • Situational scio estas ofte integriĝinta en lingvo, kulturo aŭ tradicioj.[mankas fonto]

Scio produktita tra sperto estas vokita scion " *posteriori", signifanta poste. La pura ekzisto de termino kiel " *posteriori" signifas tion ĉi ankaŭ havas kolegon. En ĉi tiu kazo kiu estas scio " *priori", signifanta antaŭe. La scio antaŭ ajna sperto signifas ke estas certaj "antaŭsupozoj" kiu unu prenas por donita. Ekzemple se vi estas estanta dirita pri seĝo ĝi estas klara al vi ke la seĝo estas en spaco, kiu ĝi estas 3D. Ĉi tiu scio ne estas scio ke unu povas "forgesi", eĉ iu suferanta de *amnesia spertas la mondon en 3D. Vidas ankaŭ: *priori kaj *posteriori.[mankas fonto]

Parta scio[redakti | redakti fonton]

Unu disciplino de *epistemology fokusoj sur parta scio. En plej realismaj kazoj, ĝi ne estas ebla havi ĝisfundan komprenon de informa domajno, sekve tiam ni devi vivi kun la fakto ke nia scio estas ĉiam ne kompletigi, kiu estas, parta. Plej veraj problemoj devi esti solvita de utiliganta partan komprenon de la problema kunteksto kaj problema datumo. Tio estas tre malsama de la tipa simpla matematiko problemoj unu povus solvi ĉe lernejo, kie ĉiuj datumoj estas donita kaj unu havas perfektan komprenon de formuloj necesa solvi ilin.[mankas fonto]

Ĉi tiu ideo estas ankaŭ prezenti en la koncepto de *bounded raciemo kiu supozas ke en vera vivo situacia loĝantaro ofte havi limhavan kvanton de informo kaj faraj decidoj sekve.

Scienca scio[redakti | redakti fonton]

La evoluado de la scienca metodo faris gravan kontribuaĵon al nia kompreno de scio. esti nomita sciencan, metodo de enketo devas esti bazita sur kolektanta observeblan, empirian kaj mezureblan indicon temo al specifaj principoj de rezonado.[1] La scienca metodo konsistas de la kolekto de datumo tra rimarko kaj eksperimentado kaj la formuliĝo kaj elprovanta de hipotezoj.[2]. Scienco kaj la naturo de scienca scio ankaŭ fariĝis la temo de Filozofio. Kiel scienco ĝi mem evoluigis, scio evoluigis pli larĝan uzadon kiu estis evoluiganta ene de biologia/psikologio—diskutis aliloke kiel *meta-*epistemologygenetika *epistemology kaj al kelka etendo rilatita al "teorio de sciiĝa evoluado".

Noto ke "*epistemology" estas la studo de scio kaj kiel ĝi estas akirita. Scienco estas “la procezo uzis ĉiutagan al logike kompletaj pensoj tra konkludo de faktoj determinita de intencaj eksperimentoj. Sir Francis Bacon, kritika en la historia evoluado de la scienca metodo, liaj laboroj establita kaj popularigis *inductive metodaro por scienca enketo. Lia fama aforismo, "scio estas potenco", estas trovita en la Meditoj *Sacrae (1597).[3].

Ĝis lastatempaj tempoj, almenaŭ en la Okcidenta tradicio, ĝi estis simple prenita por donita ke scio estis io posedis nur de homoj (kaj/aŭ Dio) — kaj verŝajne plenkreska homoj ĉe tio. Foje la ideo povus streĉi al (*ii) Socio-kiel-tia, kiel je (ekz.) "la scio posedita de la *Coptic kulturo" (kiel oponita al ĝiaj individuaj membroj), sed ke ne estis certigita aŭ. Nek estis ĝi kutima konsideri senscia scio en ajna sistema vojo ĝis ĉi tiu alproksimiĝo estis popularigita de *Freud. [4]

Aliaj biologiaj domajnoj kie "scio" povus esti dirita loĝi, inkluzivas: (*iii) la imuna sistemo kaj (*iv) en la DNA de la genetika kodo. Vidas la liston de kvar "epistemologiaj domajnoj": *Popper, (1975)[5]; Kaj *Traill (2008 [1]: Tablo S, paĝo 31)—ankaŭ referencoj de ambaŭ al *Niels *Jerne.

Tiaj konsideroj ŝajnas peti apartan difinon de "scio" kovri la biologiajn sistemojn. Por biologoj, scio devas esti *usefully havebla al la sistemo, kvankam tiu sistemo devas ne esti konscia. Kaj tiel la kriterioj ŝajnas esti:

  • La sistemo ŝajne devus esti dinamika kaj mem-organizanta (diferencan nura libro sur ĝia propra).
  • La scio devas konsistigi kelkan specon de reprezentado de "la ekstera mondo"[6] Aŭ vojoj trakti ĝin (rekte aŭ nerekte).
  • Tie devas esti kelka vojo por la sistemo aliri ĉi tiun informon rapide sufiĉa por ĝi esti utila.

Religia signifo de scio[redakti | redakti fonton]

En multaj esprimoj de kristanismo, kiel *Catholicism kaj *Anglicanism, scio estas unu el la sep donacoj de la Sankta Spirito.[7]

En islamo, scio (araba: علم, ʿ*ilm) estas donita grandan signifon. "La Ĉiuj-Scianta" (*al-ʿ*Alīm) estas unu el la 99 nomoj reflektanta klarajn ecojn de Dio. La *Qur' asertas ke scio venas de Dio (Ŝablono:Citas *quran) kaj diversa *hadith instigas la akiron de scio. Mahometo estas raportita diri "Serĉi scion de la lulilo al la grava" kaj "*Verily la viroj de scio estas la heredantoj de la profetoj". Islamaj scienculoj, teologoj kaj juristoj estas ofte donita la titolon *alim, signifanta "*knowledgable". [mankas fonto]

  • Hindu *Scriptures donaco du specoj de scio, *Paroksha *Gnyana kaj *Aporoksha *Gnyana. *Paroksha *Gnyana (ankaŭ literumita *Paroksha-*Jnana) estas *secondhand scio: scio akirita de libroj, *hearsay, ktp. *Aporoksha *Gnyana (ankaŭ literumita *Aparoksha-*Jnana) estas la scio portita de rekta sperto, t.e., scio ke unu eltrovas por si.[8]

arbo de [[arbo de la scio de bona kaj malbona|La Malnova Testamento de la scio de bona kaj malbono]] enhavis la scion kiu apartigis Viron de Dio: "Kaj la Lord God diris, *Behold, la viro estas fariĝita kiel unu el ni, scii bonan kaj malbonan…" (Ŝablono:*Bibleverse)

En *Gnosticism dia scio aŭ *gnosis estas esperita esti atingita kaj eskapo de la fizika mondo de *demiurge. Kaj en *Thelema scio kaj konversacio kun onia Sankta Gardanto Anĝelo estas la celo de vivo, kiu estas simila al *Gnosis aŭ klerismo en aliaj misteraj religioj.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Ŝablono:Integrali-sekcio

Ŝablono:Vikipedio-Libroj Ŝablono:Supro

Ŝablono:*Mid

Ŝablono:Fundo

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. "[4] Reguloj por la studo de natura filozofio", Ŝablono:*Harvnb, de la Ĝenerala *Scholium, kiu sekvas Libron 3, La Sistemo de la Monda.
  2. Scienca metodo, *Merriam-*Webster Vortaro.
  3. Sir Francis Bacon - Quotationspage.com - Sir Francis Bacon - *Quotationspage.*Com. Kontrolita en 2009-07-08.
  4. Estas tre bona kazo por ĉi tiu eksklusiva fako uzita de filozofoj, en kiu ĝi permesas por je-profunda studo de logiko-procedoj kaj alia *abstractions kiu ne estas fondi aliloke. Tamen tio ĉi povas gvidi al problemoj *whenever la temaj superbordiĝoj super en tiuj ekskludita domajnojn—ekz. kiam *Kant (sekvanta Neŭtono) malakceptis Spaco kaj Tempo kiel *axiomatically "transcenda" kaj " *priori" — aserto poste refutita de klinikaj studoj de *Piaget. Ĝin ankaŭ ŝajnas probable ke la ĉagrenita problemon de "infinito regresas" povas esti plejparte (sed ne tute) solvita de konvena atento al kiom sensciaj konceptoj estas efektive evoluigita, ambaŭ dum *infantile lernado kaj kiel heredita "*pseudo-*transcendentals" heredita de la elprovo-kaj-eraro de antaŭaj generacioj. Vidas ankaŭ "Implica scio".
    • *Piaget, J. Kaj B.*Inhelder (1927 / 1969). La koncepto de la infano de tempo. *Routledge & *Kegan Paul: Londono.
    • *Piaget, J. Kaj B.*Inhelder (1948 / 1956). La koncepto de la infano de spaco. *Routledge & *Kegan Paul: Londono.
  5. *Popper, K.R. (1975). "La raciemo de sciencaj revolucioj"; en *Rom *Harré (*ed.), Problemoj de Scienca Revolucio: Scienca Progreso kaj Malhelpoj Progresadi en la Sciencoj -a'. *Clarendon Gazetaro: *Oxford.
  6. Tio ĉi "ekster mondo" povus inkluzivi aliajn subsistemojn ene de la sama organismo—ekz. malsamaj "mensaj niveloj" respondanta al malsama *Piagetian stadioj. Vidas Teorion de sciiĝa evoluado.
  7. Part Three, No. 1831 - Parto Tri, Ne. 1831. Catechism of the Catholic Church - Katekismo de la katolika eklezio. Kontrolita en 2007-04-20.
  8. Swami Krishnananda. Chapter 7 - Ĉapitro 7. The Philosophy of the Panchadasi - La Filozofio de la *Panchadasi. The Divine Life Society - La Dia Vivo Socia. Kontrolita en 2008-07-05.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Ŝablono:Fratinligoj

Ŝablono:Filozofiaj temoj Ŝablono:Sciteorio



Jen estas listo de netradukitaj ŝablonoj kaj parametroj de ŝablonoj. Se deziratas, ke aperaĵoj de ĉi tiuj ŝablonoj kaj parametroj estu tradukitaj, kontrolu kaj kaj korektu la liston, ŝanĝante nur parton post la lasta @ en ĉiu linio, kaj aldonu ĝin en ĉi tiunviki-paĝon. Poste denove traduku la paĝon. Se necesas, reale kreu la novajn ŝablonojn en la vikio aŭ aldonu la parametrojn al jam ekzistantaj ŝablonoj.

  en:Template:Cquote2 @ *Cquote2
  en:Template:Harvnb @ *Harvnb
  en:Template:Cite quran @ Citas *quran
  en:Template:Bibleverse @ *Bibleverse
  en:Template:Integrate-section @ Integrali-sekcio
  en:Template:Wikipedia-Books @ Vikipedio-Libroj
  en:Template:Top @ Supro
  en:Template:Mid @ *Mid
  en:Template:Bottom @ Fundo
  en:Template:Philosophy topics @ Filozofiaj temoj
  en:Template:Epistemology @ Sciteorio
  en:Template:Fact @ date @ dato
  en:Template:Harvnb @ pp @ pp
  en:Template:Cite quran @ style @ stilo
  en:Template:Cite quran @ expand @ elvolvi