Albulo (rivero)

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Albulo
Albula bei Sils.jpg
La rivero Albulo apud Sils
Longeco 39,9 kun
Landwasser 59 km
Alteco de la fonto 2304 m
Meznombra trafluo 15,3 m³/s
Akvokolekta areo 950 km²
Alfluantoj Julio, Tischbach,
Ava da Tuors, Ava da Stugl
Landwasser, Heidebach
Alfluas al Rejno
Alteco de la enfluejo 670 m
Rivero en Eŭropo
v  d  r
Information icon.svg

Albulo (en la germana lingvo: Albula; en la romanĉa lingvo: Alvra) estas rivero en Kantono Grizono. Ĝi estas la plej grava alfluanto de la Malantaŭa Rejno.

Datumoj pri la rivero[redakti | redakti fonton]

Albulo havas longecon de 39,9 km. Se oni mezuras kune kun ĝia ĉefa alfluanto Landwasser ĝia tuta longeco estas 59 km. Ĝia akvokolekta baseno etendiĝas sur areo de 950 km². De la tuta akvokoleta areo 1,05% estas glaĉeroj. La averaĝa akvofluo en la mezurejo Tiefencastel dum la jaro 2010 estis 15,3 m³/sekundo. La minimuma averaĝa akvofluo estis mezurita dum februaro kun 4,83 m³/sekundo. La maksimuma akvofluo mezurita en la jaro 2010 estis 84,0 m³/sekundo la 12-an de junio. [1] La unua dokumenta mencio de la rivero Albulo datiĝas el la jaro 1349 kiel Ilbelle. [2]

Geografio[redakti | redakti fonton]

La fonto de Albulo situas sub la Albulopasejo ĉe alteco de 2304 m s.m. ĉe la 46°34′18″N 7°48′34″O  /  46.57167°N, 7.80944°O / 46.57167; 7.80944 (Albulo (rivero))Koordinatoj: 46°34′18″N 7°48′34″O  /  46.57167°N, 7.80944°O / 46.57167; 7.80944 (Albulo (rivero)) sur la teritorio de la komunumo Bergün. Post la fonto la rivero fluas nordokcidenten al Filisur, kie al ĝi alfluas de oriento la rivero Landwasser, venante de Davos. Fakte laŭ longeco kaj akvovluo Landwasser estas pligranda ol Albulo, kaj tial la plua rivero devintus fakte nomiĝis Landwasser. La riverfluo nun turniĝas okcidenten kaj trafluas la komunumoj Alvaneu kaj Surava. En Tiefencastel al Albulo de sudo alfluas Julio, kiu fontas norde de Juliopasejo. Post Tiefencastel la rivero formas la limon inter Alvaschein kaj Stierva. Tiam ĝi pasas la sudan pinton de Vaz/Obervaz kaj formas poste ties limon kun Mutten. Tiam la rivero formas la limon de Sils en Domleschg sude kaj Scharans norde. Fine ĝi sude de Fürstenau alfluas al Malantaŭa Rejno.

Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Fonto: Mezurvaloroj de la stacio Tiefencastel en la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Medio
  2. Fonto: Jürg Simonett: Albulo en Historia Leksikono de Svislando (2001-06-06)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

  • Kunlaboru en Commons Komunejo proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso Albulo