Almato

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Almato
(Алматы Almaty)
urbo
Flag of Almaty.svg
Flago
Coat of arms of Almaty.svg
Blazono
Lando Flago de Kazaĥio  Kazaĥio
Provinco Almato
Koordinatoj 43°15′0″N 76°55′0″E  /  43.25°N, 76.91667°O / 43.25; 76.91667 (Almato)
Areo 324,8 km² (32 480 ha)
Loĝantaro 1 421 868 (2010)
Denseco 4 152 loĝ./km²
Estro Aĥmetĵan Jesimov
Horzono UTC+06:00
Poŝtkodo 050000–050063
Telefona antaŭkodo +7 727
Loko de Almato en Kazaĥio
Loko de Almato en Kazaĥio
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Almaty
Retpaĝo: almaty.kz

Almato (kazaĥe Алматы Almaty, rusa formo Алма-Ата Alma-Ata) estas industria urbo, la plej granda en Kazaĥio, eksa ĉefurbo de la respubliko. Ĝi situas en sud-oriento de la lando. Almato estis fondita en 1854 kiel rusa fortikaĵo sur la loko de kazaĥa vilaĝo Almati. Ĝi enhavas proksime 1 420 000 loĝantojn (en 2010).

Ekde 1927 ĝi estis ĉefurbo de Kazaĥio, dekomence de Kazaĥia Soveta Respubliko, poste - de sendependa Kazaĥio, ĝis 1998. La nova ĉefurbo iĝis Astana (eksa Akmolinsk/Celinograd), kaj Almato nun neoficiale estas nomata “la suda ĉefurbo”. Ĝi restas tre grava komerca kaj kultura centro kaj estas konsiderata unu el la plej komfortaj urboj de eks-Sovetunio. Ĝi estas konata ankaŭ ekster Kazaĥio kiel tre verda urbo, kies multaj stratoj aspektas kiel verdaj tuneloj inter la grandaj arboj. El la urbo estas bela panoramo de la montoj, kiuj ĉenas sude de la urbo.

Nomo[redakti | redakti fonton]

Tuj post la fondiĝo la urbo (tiam nur fortikaĵo) estis nomata Vernij (Верный, “Fidela” en la rusa).

La nuna nomo de la urbo — Almati — estas tradicie misinterpretata kiel “Patro de pomoj”, kvankam tio estas nur laŭvorta traduko de la rusa versio de la nomo - Alma-Ata (ata signifas “patro” en la kazaĥa lingvo). Tamen Almaty vere devenas de la vorto alma “pomo”, do la nomo de la urbo havas rilaton al pomoj kaj povas esti tradukata kiel “Pomeca”, “Pomriĉa” aŭ simile.

Transporto[redakti | redakti fonton]

En Almato estas uzata vasta reto de trolebusaj kaj busaj itineroj. La trama reto signife malkreskis (restas nur du funkciantaj itineroj). Por la jaro 2008 estas planata funkciigo de la unuaj 8 stacioj de Metroo de Almato.

Ĝemelurboj[redakti | redakti fonton]

Almato ĝemeliĝis kun jenaj urboj:

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]