Giannis Ritsos

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search

Giannis Ritsos - Γιάννης Ρίτσος (naskiĝinta la 1-an de majo 1909 en Monemvasia (Lakonio), mortinta la 11-an de novembro 1990 en Ateno) estis greka verkisto.

Vivo[redakti | redakti fonton]

La verkisto jam dum la 1930-aj jaroj famiĝis pro sia maldekstra politika engaĝiĝo. Kiel membro de la Komunista Partio de Grekio li ofte estis persekutita. De 1948-52 li estis en malliberejoj sur Limnos, Makrónissos kaj Ájios Efstrátios; de 1967-72 (dum la diktaturo de la koloneloj) sur Járos, Leros kaj Samos. En 1972 oni eksarestis lin pro sanaj kialoj.

Kreiva agado[redakti | redakti fonton]

Lia ampleksa verkaro altestimitis sur la tuta tero kaj tradukitis en plurajn lingvojn. Tri tipoj karakterizas la verkaron lirikan:

  • la klasbatalaj poeziaĵoj
  • la rezistado dum la okupoj dum la Dua mondmilito
  • la travivo de la sekva interna milito

La longliniaj, granddimensiaj kaj socikritikaj poemoj en monologa formo furoris kiel ankaŭ la etdimensiaj rimaĵoj, kiuj sukcesis foti situaciojn de la vivo nepatose, esence kaj trafe. Senlima humaneco tralumas la tuton. Ritsos verkis ankaŭ prozaĵojn. Al kelkaj partoj skribis la muzikon Mikis Theodorakis.

Verkaro[redakti | redakti fonton]

Poemoj[redakti | redakti fonton]

  • «Τρακτέρ / Traktér », (1934)
  • «Πυραμίδες / Piramídes», (1935)
  • «Επιτάφιος / Epitáfios», (1936)
  • «Το τραγούδι της αδελφής μου / To tragúdi tis adelfís mu», (1937)
  • «Εαρινή συμφωνία / Eariní simfonía», (1938)
  • «Το εμβατήριο του ωκεανού / To emvatírio tu okeanú», (1940)
  • «Παλιά μαζούρκα σε ρυθμό βροχής / Paliá mazúrka se rítmo vroĥís», (1943)
  • «Δοκιμασία / Dokimasía», (1943)
  • «Ο σύντροφός μας / O síntrofós mas», (1945)
  • «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο / O ántropos me to garífalo», (1952)
  • «Αγρύπνια / Agrípnia», (1954)
  • «Πρωινό άστρο / Proinó ástro», (1955)
  • «Η σονάτα του σεληνόφωτος / I sonáta tu selinófotos», (1956)
  • «Χρονικό / Ĥronikó», (1957)
  • «Αποχαιρετισμός / Apoĥeretismós», (1957)
  • «Χειμερινή διαύγεια / Ĥimeriní diáfjia», (1957)
  • «Πέτρινος χρόνος / Pétrinos ĥrónos», (1957)
  • «Οι γειτονιές του κόσμου / I jitoniés tu kósmu», (1957)
  • «Οταν έρχεται ο ξένος / Ótan érĥete o ksénos», (1958)
  • «Ανυπόταχτη πολιτεία / Anipótaĥti politía», (1958)
  • «Η αρχιτεκτονική των δέντρων / I arĥitektonikí ton déndron», (1958)
  • «Οι γερόντισσες κ' η θάλασσα / I jeróntisses k' i tálasa», (1959)
  • «Υδρία / Idría», (1957)
  • «Το παράθυρο / To parátiro», (1960)
  • «Η γέφυρα / I jéfira», (1960)
  • «Ο Μαύρος Αγιος / O Máfros Ájios», (1961)
  • «Το νεκρό σπίτι / To nekró spíti», (1962)
  • «Κάτω απ' τον ίσκιο του βουνού / Káto ap' ton ískio tu vunú», (1962)
  • «Το δέντρο της φυλακής και οι γυναίκες / to déndro tis filakís ke i jinékes», (1963)
  • «12 ποιήματα για τον Καβάφη / 12 poiímata ja ton Kaváfi», (1963)
  • «Μαρτυρίες Α / Martiríes 1», (1963)
  • «Παιχνίδια τ'ουρανού και του νερού / Peĥnídia t'uranú ke tu nerú», (1964)
  • «Φιλοκτήτης / Filoktítis», (1965)
  • «Ρωμιοσύνη / Romiosíni», (1966)
  • «Μαρτυρίες Β / Martiríes 2», (1966)
  • «Ορέστης / Oréstis», (1966)
  • «Όστραβα / Ostráva», (1967)
  • «Πέτρες, Επαναλήψεις, Κιγκλίδωμα / Pétres, Epanalípsis, Kinklídoma», (1972)
  • «Η Ελένη / I Eléni», (1972)
  • «Χειρονομίες / Ĥironomíes», (1972)
  • «Τέταρτη διάσταση / Tétarti diástasi», (1972)
  • «Η επιστροφή της Ιφιγένειας / I epistrofí tis Ifijénias», (1972)
  • «Χρυσόθεμις / Ĥrisótemis», (1972)
  • «Ισμήνη / Ismíni», (1972)
  • «Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας / Dekaoĥtó lianotráguda tis pikrís patrídas», (1973)
  • «Διάδρομος και σκάλα / Diádromos ke skála», (1973)
  • «Γκραγκάντα / Grankánta», (1973)
  • «Σεπτήρια και Δαφνηφόρια / Septíria ke Dafnifória», (1973)
  • «Ο αφανισμός της Μήλος / O afanismós tis Mílos», (1974)
  • «Υμνος και θρήνος για την Κύπρο / Ímnos ke trínos ja tin Kípro», (1974)
  • «Καπνισμένο τσουκάλι / Kapnisméno tsukáli», (1974)
  • «Κωδωνοστάσιο / Kodonostásio», (1974)
  • «Χάρτινα / Ĥártina», (1974)
  • «Ο τοίχος μέσα στον καθρέφτη / O tíĥos mésa ston katréfti», (1974)
  • «Η Κυρά των Αμπελιών / I Kirá ton Ampelión», (1975)
  • «Η τελευταία προ Ανθρώπου Εκατονταετία / I teleftéa pro Antrópu Ekatontaetía», (1975)
  • «Τα επικαιρικά / Ta epikeriká», (1975)
  • «Ημερολόγιο εξορίας / Imerolójo eksorias», (1975)
  • «Μαντατοφόρες / Matatofóres», (1975)
  • «Θυρωρείο / Timorío», (1976)
  • «Το μακρινό / To makrinó», (1977)
  • «Γιγνεσθαι / Jíjneste», (1977)
  • «Βολιδοσκόπος / Volidoskópos», (1978)
  • Τοιχοκολλητής / Tiĥokollitís, (1978)
  • Τροχονόμος / Troĥonómos, (1978)
  • Η Πύλη / I Píli, (1978)
  • Το σώμα και το αίμα / To sóma ke to éma, (1978)
  • Μονεβασιώτισσες / Monevasiótisses, (1978)
  • Το τερατώδες αριστούργημα / To teratódes aristúrjima, (1978)
  • Φαίδρα / Fédra, (1978)
  • Λοιπόν; / Lipón, (1978)
  • «Το ρόπτρο / To róptro»,(1978)
  • Μια πυγολαμπίδα φωτίζει τη νύχτα / Miá pigolampída fotízi ti níĥta, (1978)
  • «Γραφή Τυφλού» / Grafí Tiflú,(1979)
  • Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού / Óniro kalokerinú mesimeriú, (1980)
  • Διαφάνεια / Diafánia, (1980)
  • Πάροδος / Párodos, (1980)
  • Μονόχορδα / Monóĥorda, (1980)
  • «Τα ερωτικά / Ta erotiká»,(1981)
  • Συντροφικά τραγούδια / Sintrofiká tragúdia, (1981)
  • Υπόκωφα / Ipókofa, (1982)
  • Μονοβασιά / Monvasiá, (1982)
  • Το χορικό των σφουγγαράδων / To ĥorikó ton sfungarádon, (1983)
  • Τειρεσίας / Tiresías, (1983)
  • Με το σκούντημα του αγκώνα / Me to skútima tu ankóna, (1984)
  • Ταναγραίες / Tanagrées, (1984)
  • «Ανταποκρίσεις / Antapokrísis», (1987)
  • 3Χ111 Τρίστιχα / Trístiĥa, (1987)
  • Αργά πολύ αργά μέσα στη νύχτα / Argá polí argá mésa sti níĥta, (1991)

Kolektoj[redakti | redakti fonton]

Teatraĵoj[redakti | redakti fonton]

  • «Μια γυναίκα πλάι στη θάλασσα / Miá jinéka plái sti tálasa », (1942)
  • «Πέρα απ'τον ίσκιο των κυπαρισσιών / Péra ap'ton ískio ton kiparisión», (1947)
  • «Τα ραβδιά των τυφλών / Ta ravdiá ton tiflón», (1959)
  • «Ο λόφος με το συντριβάνι / O lófos me to sintriváni»

Tradukoj[redakti | redakti fonton]

  • «Α.Μπλόκ / A. Blok: Οι δώδεκα», (1957)
  • «Ανθολογία Ρουμανικής ποίησης / Antologio de la rumana poemarto», (1961)
  • «Αττίλα Γιόζεφ / Attila Josef: Ποιήματα», (1963)
  • «Μαγιακόφσκι / Majakovski: Ποιήματα», (1964)
  • «Ντόρας Γκαμπέ / Doras Gape: Εγώ, η μητέρα μου και ο κόσμος», (1965)
  • «Ιλία 'Ερεμπουργκ / Ilia Erenburg: Το δέντρο», (1966)
  • «Ναζίμ Χικμέτ / Nazim Ĥikmet: Ποιήματα», (1966)
  • «Ανθολογία Τσέχων και Σλοβάκων ποιητών / Antologio de ĉehaj kaj slovakaj poetoj», (1966)
  • «Νικόλας Γκιλλιέν / Nikolas Gillien: Ο μεγάλος ζωολογικός κήπος», (1966)
  • «Α.Τολστόη / A. Tolstoj: Η γκρινιάρα κατσίκα», (1976)
  • «Φ.Φαριάντ / F. Fariant : Ονειρα με χαρταετούς και περιστέρια», (1988)
  • «Χο τσι Μινχ / Ho Tsi Minh: Ημερολόγιο της φυλακής»

Vojaĝo-memoroj[redakti | redakti fonton]

  • «Εντυπώσεις από τη Σοβιετική Ενωση / Impresoj el Sovietunio», (1956)
  • «Ιταλικό τρίπτυχο / Itala triptiko», (1982)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]