Tradukisto

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

Tradukisto estas homo, kiu tradukas el iu lingvo al alia, ebligante homojn laŭeble kapti la esencon de fremdlingva teksto aŭ diro, ĉu laŭlitere aŭ ne.

Ekzistas diversaj tipoj de tradukistoj:

  • Tradukisto de teĥnikaj tekstoj, ekzemple faka manlibro.
  • Beletra tradukisto, kiu tradukas beletron.
  • Buŝa tradukisto nomiĝas interpretisto kies tasko estas buŝe kaj rekte traduki paroladon dum ekzemple internaciaj konferencoj, ktp.

Esperanto-tradukoj[redakti | redakti fonton]

L.L Zamenhof, iniciatinto de Esperanto, estis dekomence grandkvanta plenumanto de tradukado. Tradukoj donis al la pioniraj esperantistoj manieroj kompreni la novan lingvon kaj kompari ĝin kun io konata.La defioj de tradukado plie montris al li, la malfortajn kaj kuracendajn punktojn en la evoluanta lingvo. Do, la unuaj tradukoj ne havis ĉefe literaturan celon, sed varban, diskonigan kaj edukan. Kabe kaj ĉiam pli da pioniroj suplementis la korpuson de bonaj tradukoj. En la epoko de la Budapeŝta skolo, Baghy, Kalocsay kaj aliaj transigis la emfazojn al literaturaj celoj. Tion spronis la postaj skotaj kaj iberiaj skoloj. Kroatio avangardis en la uzo de tradukoj por interŝanĝi kulturajn valorojn inter malpli disvastigitaj kulturoj – naturaj aliancoj por Esperanto.

Esperanto-tradukistoj[redakti | redakti fonton]

Tradukisto al Esperanto tute ne konas sian publikon, ĉar ĝi estas tutmonda. Aliflanke, ĉar la granda plimulto de la Eo-tradukistoj akiris la lingvon postnaske, ili povos esti unike kapablaj koni la cel-lingvon kaj ĝian kulturon. Kontraste, alilingaj tradukistoj kutimas traduki el sia denaska lingvo al malpli konata lingvo. Gravegas koni intime la cellingvon kaj la gamon da kulturaj konoj posedataj de la ricevanto de la traduko – la tradukisto laboras klarigi idiomoaĵojn kaj konceptojn, kiujn ili tre eble ne komprenos. Ĉe traduko al Esperanto, tiom flekseblas la lingvo, ke eblas ofte esprimi fajnajn nuancojn el la fonta nacia lingvo[1].

Jen (ne limigita) listo de famaj Esperanto-tradukistoj[redakti | redakti fonton]

Sonja Lang, Song Yunsheng[2]Gerrit Berveling, kaj en la pasinteco pri ekzemple Kabe -- Antoni Grabowski- Rudolf Hromada - William Auld - Fernando de Diego - Viktor Pajuk - Sonja Lang - Wilhelm Theodor Oeste - Theodor Kilian - Jiří Kořínek - Kálmán Kalocsay - Miloš Lukáš - Tomáš Pumpr - Georgo Saville - Josef Vondroušek - Claude Piron (por la Unuiĝintaj Nacioj) - Istvàn Nemere - Lucija Borčić - Gerrit Berveling - Paulo Sérgio Viana - Marco Lucchesi.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Devoj kaj rajtoj de la tradukisto laŭ la ĉarto de la internacia federacio de la tradukistoj (FIT)

Oficlala retejo de FIT/IFT

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Stefan MacGill, EKO 51 AMO 78 en la fokuso, novembro 2021.
  2. (eo) Wu Guojiang, Freŝa verdo aldonita al Esperantujo, Revuo Esperanto (UEA), p. 56, 1344(3), marto 2020