Iksodo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Iksodo
Adult deer tick.jpg
Biologia klasado
Regno: Animaloj Animalia
Filumo: Artropodoj Arthropoda
Klaso: Araneoidoj Arachnida
Ordo: Akaro Acarina
Subordo: Parasitiformes
Superfamilio: Iksodo Ixodoidea
Familioj

Ixodidae
Argasidae
Nuttalliellidae

Aliaj Vikimediaj projektoj
v  d  r
Information icon.svg

Iksodo (Ixodes) estas genro de traĥeuloj el la ordo de akaruloj, kiu vivas sur herbo, arbetoj kaj gramo, sed suĉas sangon de mamuloj.

Ĝi transigas mikrobojn ke kaŭzas malsano de Lyme (Borrelia) kaj makula febro (Rickettsia rickettsii)

Ĝi forte multiĝas, se la vintro estas milda, la somera varmeta, pluva.

En Hungario vivas ekz. 42 specioj, sed la danĝerajn malsanojn (kiel la virusan meningiton kaj la bakterian morbon de Lyme) disvastigas nur la kutima iksodo. Sed tiuj malsanoj akireblaj eĉ per trinko de bovo-, kapro-, ŝafolakto.

La piko de la iksodo ne estas rimarkebla, ĉar iksodo anastezas la haŭton de viktimo antaŭ la piko. Ĝi nur suĉas la sangon en la unuaj kelkaj horoj, tiam oni povas ankoraŭ eltiri ĝin, tiam ĝi ankoraŭ ne infektas la homon. Sed post 4-6 horoj, ĝi infektas la homajn histojn. Laŭ ĝeneralaj spertoj, nur ĉiu 1000-a iksodo infektokapabla per meningita viruso kaj nur ĉiu 10-a per bakterio de la Lyme-malsano. La infekton montras ruĝiĝo ĉirkaŭ la pikloko.

Oni povas vakcini kontraŭ meningita infekto (la 2-a vakcino sekvas la unuan post 1-3 monatoj kaj la 3-a vakcino sekvas la duan post unu jaro. Tio protektas la homon kontraŭ la infekto de meningito por 3 jaroj. Kontraŭ la malsano de Lyme (boreliozo) ne ekzistas preventa vakcino.

Malsano de Lyme estas malfacile ekkonebla malsano, simptomoj:

  • laciĝemo
  • malrapidiĝemo
  • artikaj kaj muskolaj doloroj
  • misturboj de la nerva sistemo, memoro
  • ŝveliĝo de limfaj nodoj

Oni devas eviti la herbaron kaj arbarojn iksodoriĉajn, sed enirinte tian lokon oni devas bone sin vesti (longa pantalono, ŝtrumpeto, blanka ĉapelo). La iksodoj povas atendi la viktimojn fine de herbo, tiel evitindas kuŝi al inter la herboj.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Lioness updated.jpg Rilataj artikoloj troviĝas en
Portalo pri Zoologio