Saltu al enhavo

Jakob Johann von Uexküll

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jakob Johann von Uexküll
Persona informo
Jakob Johann von Uexküll
Naskiĝo 8-an de septembro 1864 (1864-09-08)
en bieno Gut Keblas, nun en la komunumo Lääneranna de Estonio
Morto 25-an de julio 1944 (1944-07-25) (79-jaraĝa)
en Kapreo
Tombo Cimitero acattolico (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Lingvoj germana vd
Ŝtataneco Germana Regno
Rusia Imperio Redakti la valoron en Wikidata vd
Alma mater Imperia universitato de Dorpat Redakti la valoron en Wikidata vd
Familio
Dinastio Uexküll vd
Patro Alexander von Uexküll (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Patrino Sophie von Hahn (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Edz(in)o Gudrun von Uexküll (en) Traduki (1903–) Redakti la valoron en Wikidata vd
Infanoj Thure von Uexküll, Gösta von Uexküll (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Profesio
Okupo biologo
zoologo
filozofo
universitata instruisto Redakti la valoron en Wikidata vd
Laborkampo biologio, fiziologio kaj filozofio Redakti la valoron en Wikidata vd
vd Fonto: Vikidatumoj
vdr

Jakob Johann von Uexküll (n. la 8-an de septembro 1864 en bieno Gut Keblas, nun en la komunumo Lääneranna de Estonio antaŭe en distrikto Pärnu, m. la 25-an de julio 1944 sur la insulo Capri de Italio) estis germana biologo, fiziologo kaj filozofo, devene balta germano kies familio origine estis nobeloj en la loĝloko kaj kastelo Uexküll,[1] kiu post la unua mondmilito ricevis latvan nomon Ikšķile - la familia kastelo, konstruita en la 12-a jarcento tamen jam estis detruita en la 17-a jarcento kaj la familianoj de tiam vivis en germanlingvaj urboj de suda Livonio, la nuna Latvio. Li estis pioniro de etologio antaŭ Konrad Lorenz, fama ĉefe pro la uzado de la koncepto Umwelt​, termino kiu poste havis konsiderindajn sekvojn en la filozofio de la 20-a jarcento kaj en aliaj areoj kiel bioetiko, semiotiko, la teorio de sistemoj kaj la antropologio.

Biografio

[redakti | redakti fonton]
la patro Jakob kun 7-jara filo Thure en somero 1915

Li esploris en Hajdelbergo kaj Napolo ĉefe pri fiziologio kaj nervosistemo de senvertebruloj. Post la Unua Mondmilito li revenis al Germanio kaj estis profesoro en la Hamburga universitato. Diversaj fakoj de liaj esploradoj interplektiĝis kun la irado de la tiutempa filozofio. Lia filo Thure von Uexküll iĝis fama medicinisto kaj psikoterapiisto. Lia nepo Jakob von Uexküll, filo de la dua filo Gösta, do nevo de Thure, konsideratas konata filantropo kaj estas fondinto de la alternativa Premio de ĝusta vivmaniero (Right Livelihood Award).

  • Leitfaden in das Studium der experimentellen Biologie der Wassertiere (1905)
  • Umwelt und Innenwelt der Tiere (1909)
  • Bausteine zu einer biologischen Weltanschauung. Gesammelte Aufsätze, herausgegeben und eingeleitet von Felix Gross (1913)
  • Biologische Briefe an eine Dame (1920)
  • Staatsbiologie: Anatomie-Physiologie-Pathologie des Staates (1920)
  • Theoretische Biologie (1920)
  • Natur und Leben (1928)
  • Die Lebenslehre (1930)
  • Streifzüge durch die Umwelten von Tieren und Menschen: Ein Bilderbuch unsichtbarer Welten (1934)
  • Niegeschaute Welten. Die Umwelten meiner Freunde. Ein Erinnerungsbuch (1936)
  • Der unsterbliche Geist in der Natur. Gespräche (1938)
  • Bedeutungslehre (1940)
  • Der Stein von Werder (1940)
  • Die ewige Frage: Biologische Variationen über einen platonischen Dialog (1944)

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. Origine la germana nomo Uexküll, uzita ekde komenco de la 12-a jarcento, devenas de la livona nomo 'ikš kīla', kio signifas "unu vilaĝo" (komparu estone üks küla kaj finne yksi kylä).

Eksteraj ligiloj

[redakti | redakti fonton]