Jakutio

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Subjekto de Rusia federacio
Respubliko Jakutio
ruse Республика Саха (Якутия)
jakute Саха Өрөспүүбүлүкэтэ

Flago

Blazono

Flago Blazono
Administrado
Federacia distrikto Malproksima oriento
Ĉefurbo Jakutsk
Estro Jegor Borisov (komisie)
Fondita 27-a de Aprilo 1922
Demografio
Loĝantaro 958 528 loĝantoj
(Stato: 14-a de oktobro 2010)[1]
Loĝdenso 0,3 loĝ./km²
Oficialaj lingvoj Jakuta, Rusa
Etnoj Jakutoj (48,7 %)
rusoj (36,9 %)
evenkoj (2,2 %)
ukrainoj (2,1 %)
evenoj (1,6 %)
tataroj (0,8 %)
(Stato: 2010)Ŝablono:Informkesto federacia subjekto de Ruslando/zorgado/etnoj
Geografio
Areo 3 083 523 km²[2]
Pliaj informoj
Horzonon UTC+9 ĝis UTC+11
Aŭtokodoj 14
OKATO 98
ISO 3166-2 RU-SA
Retpaĝaro sakha.gov.ru
IranTurkmenistanoĈinioKazaĥioUzbekioMongolioJapanioNorda KoreioĈinioNorvegioDanioGermanioSvedioUsonoFinnlandoKirgisistanoGeorgioTurkioArmenioAzerbajĝanoUkrainioPollandoLitovioLatvioEstonioBelarusioNorvegioSaĥalena provincoKamĉatka regionoJüdische Autonome OblastRegion PrimorjeRegion ChabarowskTuwaĤakasioKemerowa provincoAltajoRegiono AltajNovosibirska provincoOmska provincoTjumena provincoTomska provincoBurjatioRegiono TransbaikalioAmura provincoMagadana provincoAutonomer Kreis der TschuktschenIrkutska provincoJakutioRegiono KrasnojarskAutonomer Kreis der Jamal-NenzenAutonomer Kreis der Chanten und Mansen/JugraSverdlovska provincoĈeljabinska provincoKurgana provincoOrenburga provincoAutonomer Kreis der NenzenKomiioBaŝkirioRegion PermVologda provincoKarelioMurmanska provincoArĥangelska provincoKaliningrada provincoSankt-PeterburgoLeningrada provincoTatarioUdmurtioKirova provincoKostroma provincoSamara provincoPskova provincoTverja provincoNovgoroda provincoJaroslavla provincoSmolenska provincoMoskvoMoskva provincoVladimira provincoIvanova provincoMariioĈuvaŝioMordvioPenza provincoNiĵnij-Novgoroda provincoUljanowska provincoSaratova provincoBrjanska provincoKaluga provincoTula provincoRjazana provincoOrjola provincoLipecka provincoVoroneĵa provincoBelgoroda provincoKurska provincoTambova provincoVolgograda provincoRostova provincoAstraĥana provincoKalmukioDagestanoAdigeioKrasnodara regionoKaraĉajio-ĈerkesioKabardio-BalkarioStavropola regionoNord-Ossetio-AlanioInguŝioĈeĉenioSituo en Ruslando
Pri ĉi tiu bildo
v  d  r
Information icon.svg
67127
Sakha Yakutia rep.png

Jakutio (oficiala plena nomo Respubliko Saĥa Jakutio), La respubliko havas aŭtonomion ene de la rusa Federacio

Ĝi konsistas el 18% de la rusa teritorio. Ĝi estas proksimume samgrande kiel Barato kaj duone de la grandeco de la ne-rusa parto de Eŭropo (tri fojojn samgrande kiel okcidenta Eŭropo) kaj estas pli granda ol ekzemple ArgentinoGronlando kaj Kazaĥio. Ĝi estas la plej granda aŭtonoma regiono en la mondo, sekvata de okcidenta Aŭstralio laŭ grandeco.

Klimato[redakti | redakti fonton]

Jakotio estas konata pro ĝia ekstrema klimato. Ĝi estas la plej malvarma areo en la norda hemisfero. La plej malvarma loko situasa en Ojmjakon, kie la temperaturo en januaro 1964 estis -71,1 °C.

Geografio[redakti | redakti fonton]

Areo: 3103,2 mil km²

Historio[redakti | redakti fonton]

Prauloj de jakutoj aperis en la teritorio de Jakutio en la 12-a13-a jarcentoj, forpuŝinte evenkojn kaj jukagirojn.

Demografio[redakti | redakti fonton]

Loĝantaro: 973,8 mil.

Ekonomio[redakti | redakti fonton]

Jakutio estas riĉa je krudmaterialoj. La tersurfaco enhavas grandajn kvantojn de petrologasokarbodiamantojoro kaj arĝento. La nuna industrio, precipe minado - produktas 43% de la malneta nacia produkto. La ekonomio ĉefe centriĝas ĉirkaŭ la produktado de diamantoj, oro kaj stano. Proksimume 99% de ĉiuj rusaj diamantoj estas elfositaj en Jakutio kaj la ĉefa tiucela firmao estas Alrosa.

Varoj estas ĉefe transportataj akvovoje. Ekzistas ses riveroj kaj du havenurboj. La flughaveno de Jakoetsk havas internacian flugstacion.

Lingvo[redakti | redakti fonton]

Oficiala lingvo estas la Jakuta lingvo (ankaŭ konata kiel Saĥa), parolata de proksimume 25% de la loĝantaro. La jakuta estas tjurka lingvo kun mongolaj influoj. En ĝi troveblas ankaŭ fremdaj vortoj en la denaskaj paleosiberiaj popoloj.  La rusa estas parolata kiel lingua franca de ĉiuj etnaj grupoj.

Loĝlokoj[redakti | redakti fonton]

Jakutsko

Tiksi

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Insulo Kotelnij

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Oficiala paĝo

Fotoj el Jakutio

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Itogi Vserossijskoj perepisi naselenija 2010 goda. Tom 1. Čislennostʹ i razmeščenie naselenija (rezulto de la tutrusia censo 2010. Volumo 1. Nombro kaj disigo de la loĝantaro). Tabeloj 5, S. 12–209; 11, S. 312–979 (elŝuto de la retpaĝaro de la Federacia servo por ŝtata statistiko de la Rusa federacio)
  2. Administrativno-territorialjnoe delenie po subjektam Rossijskoj Federacii na 1 janvarja 2010 goda (Administrativ-teritoria grupigo laŭ subjektoj de la Rusia federacio la 1-an de Januaro 2010). (Elŝuto de la retpaĝaro de la Federacia servo por ŝtata statistiko de la Rusia federacio)