Manĉuroj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
(Alidirektita el Manĉuoj)
Saltu al: navigado, serĉo
Manĉuroj
Manĉure: Manju.svg
ĉine: 满族
Manchuguard.jpg
Suma populacio

10 430 000 (en 2010)

Ŝtatoj kun signifa populacio
Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio 10 410 585 (en 2010)
Flago-de-Tajvano.svg Tajvano 12 000
Lingvo(j)
Preskaŭ ĉiuj norma ĉina, tre malmultaj manĉura
Religio
Ateoj, ŝamanistoj, budhistoj, malmultaj kristanoj
Parencoj
Evenkoj, ksiboj, aliaj tungusoj
v  d  r
Information icon.svg

La manĉurojmanĉuoj (manĉure: Manju.svg Manju; ĉine: 满族; pinjine: Mǎnzú, mongole: Манж, ruse: Маньчжуры) estas etna grupo de Manĉurio, en la nuntempa nordorienta Ĉina Popola Respubliko. La manĉuroj altiĝis potencon en la 17-a jarcento en Ĉinio kaj establis la manĉuran Qing-dinastion, kiu tenis potencon ĝis la jaro 1911, kiam la monarĥio elpeliĝis por cedi la vojon al respublika registaro.

Nuntempe, manĉuroj estas la tria plej granda etna grupo en Ĉinio post la hanoj kaj ĝŭangoj[1]. Malgraŭ ĉi tio, manĉuroj estas tre asimilitaj kun la hanoj; la plejparto el tiuj kiuj registriĝas kiel manĉuroj havas nur parte manĉuran genealogion, kaj la manĉura lingvo rezulte estas en danĝero.

Historio[redakti | redakti fonton]

Antaŭ-dinastia historio[redakti | redakti fonton]

Qing-dinastio[redakti | redakti fonton]

Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Qing-dinastio.

Manĉukuo[redakti | redakti fonton]

Moderna historio[redakti | redakti fonton]

Kulturo[redakti | redakti fonton]

Lingvo[redakti | redakti fonton]

Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Manĉura lingvo.

La lingvo de la manĉuro estas la manĉura lingvo, ano de la Tungus-manĉura lingvaro, Altaja superlingvaro. Dum Qing-dinastio, ĝi uziĝis kiel oficiala lingvo de la registaro, do ĝi nomiĝis "la regula lingvo" aŭ la Qing-a lingvo. Dum la rego de Imperiestro Qianlong oni reguligis la lingvon kiel la "Imperia Nova Qing-a Lingvo".

Manĉura lingvo havas multe da dialaktoj en diversaj lokoj, ekzemple Pekino, Ŝengkino, Ninguta, ktp.

Skribositemo[redakti | redakti fonton]

La prapopolo de Manĉuro, la Ĵurĉeno, foje inventis skribositemon kaj ĝin popularigis dum la Jin-dinastio. Sed poste la skribositemon malaperis pro han-iĝo de la ĵurĉenoj en mez-Ĉinio kaj mongol-igo de tiuj en la nord-oriento. Poste, Nurĥaĉi sentis maloportunon ke la lingvo ne havis sian propra skribosistemon kaj ordonis stabuloj skribi la manĉuran lingvon en la mongola alfabeto. Tiu skribosistemon oni nomis la "malnova manĉura skribo". Saĝulo Dahai plibonigis la skribosistemon kaj tio faris la "nova manĉura skribo".

Famaj manĉuroj[redakti | redakti fonton]

  • Nurĥaĉi. Ĵurĉena ĉefulo kiu fondis la Qing-dinastion.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. 国务院人口普查办公室. (2012) 中国2010年人口普查资料(上中下). 中国统计出版社. ISBN 978-7-5037-6507-0.