Stephen Hawking

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Stephen Hawking
Stephen Hawking.StarChild.jpg
Persona informo
Naskonomo Stephen William Hawking [#]
Naskiĝo 8-an de januaro 1942 (1942-01-08)
en Oksfordo
Morto 14-an de marto 2018 (2018-03-14) (76-jara)
en Kembriĝo
Mortokialo amiotrofa lateralsklerozo [#]
Tombo Abatejo Westminster [#]
Religio ateismo [#]
Lingvoj angla lingvo [#]
Loĝloko Unuiĝinta ReĝlandoAnglio [#]
Ŝtataneco Unuiĝinta Reĝlando [#]
Alma mater Universitata Kolegio • Halo Triunuo • St Albans School • St Albans High School for Girls [#]
Subskribo Stephen Hawking
Familio
Edz(in)o Jane Wilde Hawking • Elaine Mason [#]
Idoj Lucy Hawking • Robert Hawking • Tim Hawking [#]
Profesio
Profesio teoria fizikisto • kosmologiisto • verkisto • astrofizikisto • matematikisto • pedagogo • scienca verkisto • universitata profesoro • fizikisto • verkisto de nefikcio • astronomosciencisto • televida aktoro [#]
Verkoj A Brief History of Time
Black Holes and Baby Universes and Other Essays
The Universe in a Nutshell
On the Shoulders of Giants
God Created the Integers
The Dreams That Stuff Is Made of: The Most Astounding Papers of Quantum Physics and How They Shook the Scientific World
My Brief History [#]
Premioj Albert Einstein Medal • Wolf-Premio pri FizikoMedalo CopleyPrezidenta medalo de libereco • Special Breakthrough Prize in Fundamental Physics • Order of the Companions of Honour • Medalo Eddington • Gold Medal of the Royal Astronomical Society • Komandoro de la Ordeno de la Brita imperio • Naylor Prize and Lectureship • Oskar Klein Medal • Hughes Medal • Royal Society Science Books Prize • Albert Medal • Michelson–Morley Award • Fonseca Prize • Pius XI Medal • Maxwell Medal and Prize • Diraka Medalo de IOP • Adams Prize • Andrew Gemant Award • The James Smithson Bicentennial Medal • NSS Robert A. Heinlein Memorial Award • Princess of Asturias Award for Concord • Honorary doctor of the Harvard University • Honorary doctor of the University of Oxford • Marcel Grossmann Award • Franklin Medal • BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award • Bodley Medal • Gold medal of the Spanish National Research Council • Albert Einstein Award • Fellow of the Royal Society of Arts • Honorary doctor of the Princeton University • honorary doctor of the University of Cambridge • Dannie Heineman Prize for Mathematical Physics • Lilienfeld Prize [#]
TTT
Retejo http://www.hawking.org.uk/ [#]
[#] Fonto: Vikidatumoj
v  d  r
Information icon.svg

Profesoro Stephen HAWKING (naskiĝis je la 8-a de januaro 1942 en Oksfordo, mortis la 14-an de marto 2018 en Kembriĝo, Anglio) estis unu el la pintaj fizikistoj kaj teoriaj astronomoj de la nuntempo. Li estis Lukasa profesoro ĉe la Universitato de Kembriĝo (ofico kiun iam havis ankaŭ Isaac Newton).

Liaj ĉefaj studterenoj estis kosmologio kaj kvantuma gravito (parto de kvantuma fiziko). Inter liaj plej gravaj kontribuoj estas eseoj pri la rilato inter nigraj truoj kaj termodinamiko. Laŭ liaj studoj, nigraj truoj ne ekzistas daŭre.

Stephen Hawking kun David Gross kaj Edward Witten dum la konferenco pri kordoteorio 2001, Barato
Stephen Hawking en Kembriĝo (Cambridge), aŭgusto 2008

Sciencaj laboroj[redakti | redakti fonton]

En la jaro 1962 li finis sian studadon ĉe la Universitato de Oksfordo kiel Bachelor (bakalaŭro). Tiam li decidis studi ĉe la Universitato de Kembriĝo, kie li en la jaro 1966 finis sian studadon kiel doktoro de teoria astronomio kaj kosmologio. Komune kun Roger Penrose li laboris dum la 1960-aj jaroj pri la ekzisto de lokoj, kiujn ili supozas en nigraj truoj, kie la leĝoj de la natursciencoj ne validas (neordinaraĵo; angle: singularity). En la jaro 1974 Hawking evoluigis la koncepton de la Hawking-radiado. La Hawking-radiado havus la efikon, ke nigraj truoj ne ekzistas eterne (vaporiĝo de nigra truo). Dum la 1980-aj jaroj li laboris kun Jim Hartle pri kvantuma gravito.

En 1988 li estis premiita la Wolf-Premio pri Fiziko.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Hawking devenas el familio de sciencistoj. La patrino estis ekonomisciencistino kaj la patro estis kuracisto de tropikaj malsanoj. En la jaro 1963 Hawking ricevis la diagnozon, ke li suferas je amiotrofa lateralsklerozo (ALS). Du jarojn poste, 1965, li edziĝis kun Jane Wilde, kun kiu li havas tri infanojn. La divorco de Jane Wilde okazis en la jaro 1990. Ekde tiu tempo li vivis kun sia flegistino Elaine Mason, kiun li edzinigis en la jaro 1995. Hawking kaj Mason disiris en la jaro 2006.

Pro sia malsano li bezonas ekde 1968 rulseĝon. Pro trakeotranĉo li perdis en la jaro 1985 la kapablon paroli kaj uzas nun parolkomputilon por komuniki ion.

Honorigoj[redakti | redakti fonton]

En la jaro 1974 li iĝis membro de la Reĝa Societo kaj en la jaro 1979 li iĝis lukasa profesoro. Krome li estas membro de la Papa Akademio de la sciencoj.

Famaj verkoj[redakti | redakti fonton]

La granda sukceso de Stephen Hawking rezultas el lia kapablo klarigi komplikajn aferojn tre simple, tiel ke nefakuloj povas kompreni ilin. Jen kelkaj popularsciencaj verkoj.

  • La universo en nuksoŝelo (origine: The Universe in a Nutshell)
  • Mallonga historio de la tempo (origine: A brief history of time)

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]


Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]