Usona Ĉefkortumo

Blazono de Ĉefkortumo

La Ĉefkortumo de Usono aŭ Suverena Kortumo de Usono (angle: Supreme Court of the United States), lokita en Vaŝingtono, estas la kapo de la Usona juĝista branĉo kaj la plej alta tribunalo en la nacio. Ĝi konsistas el ĉefjuĝisto kaj ok asociiĝajn juĝistojn (aŭ subjuĝistojn), kiuj estas nomumitaj de la prezidanto kun la konsento de la plimulto de la Senato. Juĝistoj servas la vivterminon. Ĝi estas ĉefe konstitucia tribunalo, tio estas, ĝi kontrolas, ĉu leĝoj kaj verdiktoj kongruas al la konstitucio de la ŝtato, kaj ĝi havas la lasta juĝista aŭtoritato ene de Usono por interpreti kaj decidi demandojn de federala juro. Krom la juĝista branĉo kiu la Ĉefkortumo kapumas, la aliaj branĉoj de Usona Registaro estas la ekzekutiva branĉo kaj la leĝa branĉo.

Historio

La plej frua Ĉefkortumo mankis prestiĝon kaj aŭdis malmultajn kazojn. Ĉi tiu ŝanĝas kiam Ĉefjuĝisto John Marshall establis la tribunalon kiel arbitracianto de la konstitucio kaj donas grava deklarojn sur la interrilato inter la statoj kaj federala registaro. Hodiaŭ estas ĉefkortumo la plej grava tribunalo in la lando, kaj decidas sur kazojn nacia rilato, helpanta difini la rolon de la konstitucio.

Konstruaĵo

Fasado de la Ĉefkortumo Konstruaĵo

La tribunalo originale mankis konstruaĵon. Dum iom da tempo, ĝi kunvenas en Independence Hall en Filadelfio. Post la federala registaro transloĝiĝis al Vaŝingtono en 1801, ĝi kunvenas en la Usona Kapitolo. Ĝi restis tie ĝis 1935, kiam ĝi moviĝo en ĝia fina hejmo, la Usona Ĉefkortumo Konstruaĵo, Usona Nacia Historia Rekonilo en Vaŝingtono.

Membroj

William Taft estis la sola ĉefjuĝisto ankaŭ fariĝi prezidanton. La aktuala ĉefjuĝisto estas John Roberts. Aktuale, du asociiĝintaj juĝistoj estas nomumitaj de Prezidanto Obama, rezulte de la emeritiĝanto de antaŭaj juĝistoj.

* Postenigo dum paŭzo, poste malaprobita de la Senato
** Plialtigita post servo kiel Subjuĝisto
*** Ankaŭ servis kiel Usona Prezidento
§ Antaŭe servis kiel Subjuĝisto
§§ Historiistoj malakordiĝas ĉu li rezignis aŭ malakceptis la komision ([1])
† Mortis dum ofico

N-ro	Ĉefjuĝisto	Periodo	Postenigita de
1	John Jay	la 19-an de oktobro 1789–la 29-an de junio 1795	George Washington
2	John Rutledge*§	la 12-an de aŭgusto 1795–la 15-an de decembro 1795	George Washington
	William Cushing**§§	la 3-an de februaro 1796–la 5-an de februaro 1796	George Washington
3	Oliver Ellsworth	la 8-an de marto 1796–la 15-an de decembro, 1800	George Washington
4	John Marshall	la 4-an de februaro 1801–la 6-an de julio 1835†	John Adams (F)
5	Roger Brooke Taney	la 28-an de marto 1836–la 12-an de oktobro 1864†	Andrew Jackson (D)
6	Salmon Portland Chase	la 15-an de decembro, 1864–la 7-an de majo 1873†	Abraham Lincoln (R)
7	Morrison Remick Waite	la 4-an de marto 1874–la 23-an de marto 1888†	Ulysses S. Grant (R)
8	Melville Weston Fuller	la 8-an de oktobro 1888–la 4-an de julio 1910†	Grover Cleveland (D)
9	Edward Douglass White**	la 19-an de decembro 1910–la 19-an de majo 1921†	William H. Taft (R)
10	William Howard Taft***	la 11-an de julio 1921–la 3-an de februaro 1930	Warren G. Harding (R)
11	Charles Evans Hughes §	la 24-an de februaro 1930–la 30-an de junio 1941	Herbert Hoover (R)
12	Harlan Fiske Stone**	la 3-an de julio 1941–la 22-an de aprilo 1946†	Franklin D. Roosevelt (D)
13	Frederick Moore Vinson	la 24-an de junio 1946–la 8-an de septembro 1953†	Harry S. Truman (D)
14	Earl Warren	la 5-an de oktobro 1953–la 23-an de junio 1969	Dwight D. Eisenhower (R)
15	Warren Earl Burger	la 23-an de junio 1969–la 26-an de septembro 1986	Richard Nixon (R)
16	William Hubbs Rehnquist**	la 26-an de septembro 1986–la 3-an de septembro 2005†	Ronald Reagan (R)
17	John Glover Roberts, Jr.	la 29-an de septembro 2005 ĝis hodiaŭ	George W. Bush (R)

Referencoj

    http://www.supremecourt.gov/ oficiala retejo (angle)

    http://www.supremecourt.gov/about/briefoverview.aspx priskribo (angle)