Usona Ĉefkortumo

Blazono de Ĉefkortumo

La Ĉefkortumo de Usono aŭ Suverena Kortumo de Usono (angle: Supreme Court of the United States), lokita en Vaŝingtono, estas la kapo de la Usona juĝista branĉo kaj la plej alta tribunalo en la nacio. Ĝi konsistas el ĉefjuĝisto kaj ok asociiĝajn juĝistojn (aŭ subjuĝistojn), kiuj estas nomumitaj de la prezidanto kun la konsento de la plimulto de la Senato. Juĝistoj servas la vivterminon. Ĝi estas ĉefe konstitucia tribunalo, tio estas, ĝi kontrolas, ĉu leĝoj kaj verdiktoj kongruas al la konstitucio de la ŝtato, kaj ĝi havas la lasta juĝista aŭtoritato ene de Usono por interpreti kaj decidi demandojn de federala juro. Krom la juĝista branĉo kiu la Ĉefkortumo kapumas, la aliaj branĉoj de Usona Registaro estas la ekzekutiva branĉo kaj la leĝa branĉo.

Historio

La plej frua Ĉefkortumo mankis prestiĝon kaj aŭdis malmultajn kazojn. Ĉi tiu ŝanĝas kiam Ĉefjuĝisto John Marshall establis la tribunalon kiel arbitracianto de la konstitucio kaj donas grava deklarojn sur la interrilato inter la statoj kaj federala registaro. Hodiaŭ estas ĉefkortumo la plej grava tribunalo in la lando, kaj decidas sur kazojn nacia rilato, helpanta difini la rolon de la konstitucio.

Konstruaĵo

Fasado de la Ĉefkortumo Konstruaĵo

La tribunalo originale mankis konstruaĵon. Dum iom da tempo, ĝi kunvenas en Independence Hall en Filadelfio. Post la federala registaro transloĝiĝis al Vaŝingtono en 1801, ĝi kunvenas en la Usona Kapitolo. Ĝi restis tie ĝis 1935, kiam ĝi moviĝo en ĝia fina hejmo, la Usona Ĉefkortumo Konstruaĵo, Usona Nacia Historia Rekonilo en Vaŝingtono.

Membroj

William Taft estis la sola ĉefjuĝisto ankaŭ fariĝi prezidanton. La aktuala ĉefjuĝisto estas John Roberts. Aktuale, du asociiĝintaj juĝistoj estas nomumitaj de Prezidanto Obama, rezulte de la emeritiĝanto de antaŭaj juĝistoj.

* Postenigo dum paŭzo, poste malaprobita de la Senato
** Plialtigita post servo kiel Subjuĝisto
*** Ankaŭ servis kiel Usona Prezidento
§ Antaŭe servis kiel Subjuĝisto
§§ Historiistoj malakordiĝas ĉu li rezignis aŭ malakceptis la komision ([1])
† Mortis dum ofico

N-ro	Ĉefjuĝisto	Periodo	Postenigita de
1	John Jay	la 19-an de oktobro, 1789–la 29-an de junio, 1795	George Washington
2	John Rutledge*§	la 12-an de aŭgusto, 1795–la 15-an de decembro, 1795	George Washington
	William Cushing**§§	la 3-an de februaro, 1796–la 5-an de februaro, 1796	George Washington
3	Oliver Ellsworth	la 8-an de marto, 1796–la 15-an de decembro, 1800	George Washington
4	John Marshall	la 4-an de februaro, 1801–la 6-an de julio, 1835†	John Adams (F)
5	Roger Brooke Taney	la 28-an de marto, 1836–la 12-an de oktobro, 1864†	Andrew Jackson (D)
6	Salmon Portland Chase	la 15-an de decembro, 1864–la 7-an de majo, 1873†	Abraham Lincoln (R)
7	Morrison Remick Waite	la 4-an de marto, 1874–la 23-an de marto, 1888†	Ulysses S. Grant (R)
8	Melville Weston Fuller	la 8-an de oktobro, 1888–la 4-an de julio, 1910†	Grover Cleveland (D)
9	Edward Douglass White**	la 19-an de decembro, 1910–la 19-an de majo, 1921†	William H. Taft (R)
10	William Howard Taft***	la 11-an de julio, 1921–la 3-an de februaro, 1930	Warren G. Harding (R)
11	Charles Evans Hughes §	la 24-an de februaro, 1930–la 30-an de junio, 1941	Herbert Hoover (R)
12	Harlan Fiske Stone**	la 3-an de julio, 1941–la 22-an de aprilo, 1946†	Franklin D. Roosevelt (D)
13	Frederick Moore Vinson	la 24-an de junio, 1946–la 8-an de septembro, 1953†	Harry S. Truman (D)
14	Earl Warren	la 5-an de oktobro, 1953–la 23-an de junio, 1969	Dwight D. Eisenhower (R)
15	Warren Earl Burger	la 23-an de junio, 1969–la 26-an de septembro, 1986	Richard Nixon (R)
16	William Hubbs Rehnquist**	la 26-an de septembro, 1986–la 3-an de septembro, 2005†	Ronald Reagan (R)
17	John Glover Roberts, Jr.	la 29-an de septembro, 2005–hodiaŭ	George W. Bush (R)

Referencoj

  http://www.supremecourt.gov/ oficiala retejo (angle)

  http://www.supremecourt.gov/about/briefoverview.aspx priskribo (angle)