Parlamento de usona ŝtato
En Usono, ĉiu el la 50 ŝtatoj de Usono havas sian propran parlamenton (angle State legislature; ŝtata leĝdona parlamento), kiu estas leĝdona aŭtoritato por la ŝtato. La ŝtata parlamento staras paralela al, sed ne en konflikto kun, la Usona Kongreso, kiu funkcias kiel la parlamento de la federacia registaro de Usono.
Nomo
[redakti | redakti fonton]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/US_state_Legislature_and_Governor_Control.svg/220px-US_state_Legislature_and_Governor_Control.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/US_State_Government_Control_Map.svg/220px-US_State_Government_Control_Map.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Iowa_capitol.jpg/220px-Iowa_capitol.jpg)
La nomo, formo de operacio kaj kunmetaĵo de la parlamento varias de ŝtato al ŝtato. En 25 ŝtatoj la nomo de la parlamento estas simple La Parlamento aŭ La Ŝtata Parlamento. En 19 ŝtatoj la parlamento estas nomita la Ĝenerala Asembleo, en Masaĉuseco kaj Nov-Hampŝiro la parlamento estas nomita la (General Court) kaj en Norda Dakoto kaj Oregono la parlamento estas nomita la Leĝdona Asembleo.
En la plej multaj ŝtatoj (39 el 50) la parlamento situas en konstruaĵo nomita la Kapitolo (simila al la Kapitolo de la usona registaro). En aliaj ŝtatoj la konstruaĵo estas nomita la Ŝtatdomo (Ŝtatdomo). Escepto estas Delavaro, kies leĝdona konstruaĵo estas nomita Leĝdona Halo.
Kompono kaj balotado
[redakti | redakti fonton]En ĉiuj ŝtatoj de Usono, kun la escepto de Nebrasko, la parlamento konsistas el du ĉambroj, alta ĉambro (Senato) kaj malalta ĉambro (Domo de reprezentantoj). En la pasinteco, la balotoj al la alta ĉambro estis faritaj (simile al la Usona Senato) surbaze de balotdistriktoj kiuj interkovras kun la administraj distriktoj, sed la verdikto de la Supera Kortumo de Usono en 1964 aboliciis tiun strukturon, kaj hodiaŭ la balotoj baziĝas sur balotdistriktoj determinitaj laŭ la grandeco de la loĝantaro. Malgraŭ tio, kelkaj argumentas ke ekde la regado, la superaj ĉambroj fariĝis vestigaj korpoj, ĉar ili daŭre estas elektitaj per la Rubin-metodo sur la sama ŝlosilo kiel tiu uzita por elekti la malsuprajn ĉambrojn.
Priskribo de rolo
[redakti | redakti fonton]La rolo de la ŝtata leĝdonado estas praktike la sama kiel la rolo de la Kongreso, laŭ la principo de disiĝo de potencoj, tiel ke ĝi ekvilibrigas la potencon de la ekzekutivo (guberniestro) kaj la juĝistaro.
Politika divido
[redakti | redakti fonton]Aktuale en 2015, 31 parlamentoj estas kontrolitaj fare de la Respublikana Partio, 11 de la Demokrata Partio kaj 8 estas dividitaj (la malsupra ĉambro kaj la alta ĉambro ne estas sub la kontrolo de la sama partio, aŭ la nombro da leĝdonantoj estas la sama inter la du partioj).
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- Nacia Konferenco de Ŝtataj Parlamentoj
- Virinoj en Ŝtataj Parlamentoj Arkivigite je 2011-11-08 per la retarkivo Wayback Machine