Gabriel Chavet

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Karikatura bildkarto de 1913
Foto de 1906
Subskribo de Gabriel Chavet

Gabriel CHAVET [ŝave'] (naskiĝis la 14-an de decembro 1880 en Digoin apud Macon, mortis la 23-an de oktobro 1972 en Parizo) estis franca esperantisto kaj pacifisto, licenciato de leĝoscienco, komerca direktoro.

Pacifismo[redakti | redakti fonton]

Chavet kunlaboris al diversaj pacifistaj societoj kaj revuoj. De 1922 li estis sekretario-kasisto de la "Ligue Internationale de la Paix et de la Liberté", unu el la plej malnovaj pacifistaj asocioj (1867), kaj zorgis pri la publikigo de ĝia bulteno.

Esperanto en Francio[redakti | redakti fonton]

En aŭg. 1896 Chavet lernis sola la lingvon. En januaro 1897, tiam studento en la gimnazio de Louhans (apud Macon), li tie fondis kun kolegoj de la lernejo la Klubon E-istan de Louhans, la unuan klubon fonditan en Francujo. Li verkis prop. artikolojn kaj polemikis pri Esperanto kun la fama franca ĵurnalisto Fr. Sarcey. En 1900 fondiĝis la Grupo E-ista de Parizo, kies sekretario-kasisto li estis. En 1903 pro malsano li rezignis tiun oficon.

Centra Oficejo[redakti | redakti fonton]

Kiel sekretario de la Centra Oficejo, de 1905, li ageme partoprenis la organizon de la UK-j 1906-1914. Li estis ĝenerala sekretario de ĉiuj tiuj kongresoj kaj redaktis la oficialajn raportojn. Li ankaŭ prenis sur sin la sekretarian laboron de la Lingva Komitato, zorgis pri la redaktado de la Oficiala Gazeto Esperantista kaj pri publikigo de ĉiuj gravaj laboroj eldonitaj de 1-a Centra Oficejo pri statistiko bibliografio ktp., ekz. E-ista Societaro (nomaro de ĉiuj grupoj kaj organizoj); Principoj de Decimala Klasigo kun apliko al Esperanto, 1908. - De 1909 Chavet estis membro de la Lingva Komitato.

Li starigis kun Edmond Privat la regulojn de la kontrakto de Helsinki, kiu daŭris de 1922 ĝis 1932. - C. estis prez. aŭ sekretario de diversaj E-istaj grupoj, sekcioj aŭ asocioj, faris multajn prop. paroladojn kaj kursojn, fondis kun Georges Warnier la Librairie de l'Espéranto (Librovendejo de Esperanto) en 1906. Dum la unua mondmilito li instigis la Subministron de la milita sanitara servado, Justin Godard, ke li sendu oficialan cirkuleron por rekomendi al ĉiuj militkuracejoj disdoni al la soldatoj gvidlibrojn de la Ruĝa Kruco en diversaj lingvoj kun traduko en Esperanto de la frazoj necesaj al la militvunditoj. - Ĉ. 1932 li daŭrigis sian prop. agadon en Lille, kie li prezidis la lokan grupon. - Li fondis la unuan asocion de francaj poŝtistoj E-istaj, kun publikigo de broŝuro, 1911; li partoprenis en la fondo de asocio de pacifistaj E-istoj kun kunlaboro al la revuo Espero pacifista (1905-1906); en la fondo de la Rotaria E-o Amikaro, 1928; kaj ĉiam laboras en la rotariaj rondoj por Esperanto. -

Verkoj[redakti | redakti fonton]

Chavet verkis por diversaj E-aj ĵurnaloj artikolojn pri itala, flandra kaj hispana artoj kaj speciale en la periodaĵo "Revuo" gravan verkon pri la pentristo El Greco, premiitan en la Floraj Ludoj. Krome li verkis:

  • 1907: kun Warnier, lernolibron Espéranto - Manuel (55000 e-roj venditaj ĝis 1932).
  • 1910: kun Warnier F-E vortaron.
  • 1912: kun Warnier Corrigé d'Espéranto - Manuel.
  • sola: Grasa Lignaĵisto, trad. de itala novelo, 1906.
  • ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio (1933-1934). L. BASTIEN.

La plej aĝa membro de Veterana Esperantista Klubo. En la jaro 1905 li fariĝis sekretario de la Esperantista Centra Oficejo kaj, de 1906 gis 1914, organizis la Universalajn Kongresojn kiel ilia ĝenerala sekretario. Lia agado estis larĝaskala. Krom fondi, jam de 1897, lokajn Esperanto-grupojn kiel pioniro en Francujo, li aktivis en la medio de pacifistoj, rotarianoj kaj poŝtistoj. En 1907 li verkis lernolibron Espéranto - Manuel kun Warnier, en 1912 Corrigé d'Espéranto - Manuel kaj poste francan-Esperantan vortaron. Li estis krome unu el la kunlaborantoj por Enciklopedio de Esperanto, eldonita en 1933. Membro de la Lingva Komitato ekde 1909, li prenis sur sin ian sekretarian laboron, redaktis la gravan Oficiala Gazeto Esperantista' kaj multajn eldonaĵojn de la Esperantista Centra Oficejo.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

  • "La vojo" poemo de L.L. Zamenhof, laŭtlegata de Gabriel Chavet la 27-an de Majo 1914, kadre de la projekto "Arĥivoj de la Parolo" en la Pariza universitato Sorbono.