Gurena lingvo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Gurena lingvo
Parolata en Ganao, Burkino
Parolantoj 720 000
Skribo latina alfabeto
Lingvistika klasifiko
Niĝerkongaj
Atlantiko-kongajd:Q1075948
Volta-Kongod:Q37228
Gura lingvaro
Oti-Volta-lingvarod:Q1157178
Oficiala statuso
Oficiala lingvo en unu el la naciaj lingvoj de Ganao
Lingvaj kodoj
Lingvaj kodoj
  ISO 639-3 gur
  Glottolog fare1241
Angla nomo Gurene
Franca nomo gurenne
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

La gurena lingvo (ankaŭ nomata ninkarefrafra kaj farefare, fr. gurenne) estas lingvo apartenanta al la grupo gura[1] de la niĝerkonga lingvaro, parolata de ĉ. 850 000 personoj en la nordoriento de Ganao kaj la apudaj landlimaj regionoj de Burkino. Estas kvin ĉefaj variantoj: Gunene (gurena), nankani (ninkare, naani), nabt (Nabde, Nabdug, Nabnam), Talni (Talensi, Talene) kaj Booni.

Ortografio[redakti | redakti fonton]

La gurena (Frafra) uzas la latinan alfabeton sen uzi la literojn c, j, q, x, sed kompletigite per la literoj ɛ , ɔ , ŋ , kaj ɣ.

Alfabeto (Burkino) [2][3]
A B D E Ɛ F G H 1a Ɩ K L s-ro N Ŋ O Ɔ P R S T U Ʋ 5a W Tie Z
A b D E Ɛ F g h I Ɩ K l m N Ŋ o Ɔ P R s T U Ʋ V W Tie Z

Aldone al la literoj de la alfabeto, la gurena ortografio uzas tildon sur la vokaloj ‹ ã, ẽ, ɛ̃, ĩ, õ, ɔ̃, ũ  por indiki ilian nazaligon /ã, ẽ, ɛ̃, ĩ, õ, ɔ̃, ũ/. Kvankam la gurena estas tonlingvo, la tonoj kutime ne estas indikataj.

Kelkaj ekzemploj[redakti | redakti fonton]

  • bulika: bonan matenon
  • ŭuntenga: bonan tagmezon
  • zanore: bonan vesperon
  • Toma toma (elp. to:.ma.to:ma/) ekvivalento por "saluto" iam ajn
  • la an ŭani: kiel vi fartas?
  • la an som: (mi) bone (fartas)

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. (en) Gur, Ethnologue
  2. (fr) SIL, 2007
  3. (fr) SIL International, «Classement alphabétique» [arkivo], Dictionnaire Ninkare Frafra, 2016

Vidi ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • (fr) Alphabet ninkare, SIL Burkina Faso, 2007 (rete konsulebla [arkivo])
  • (fr) Mary Esther Kropp Dakubu, Parlons farefari (gurenè) : langue et culture de Bolgatanga (Ghana) et ses environs, Paris, L’Harmattan, 2009, 180 paĝoj, (ISBN 978-2-296-10371-9, rete konsultebla [arkivo])

Rilataj artikoloj[redakti | redakti fonton]

Lingvoj laŭ lingvaro

Lingvoj laŭ geografia zono

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]