Niels Henrik Abel

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Niels Henrik Abel
Niels Henrik Abel.jpg
Persona informo
Naskiĝo 5-an de aŭgusto 1802 (1802-08-05)
en Nedstrand
Morto 6-an de aprilo 1829 (1829-04-06) (26-jara)
en Froland
Mortokialo tuberkulozo
Lingvoj norvega lingvo
Ŝtataneco Norvegio
Alma mater Universitato de Oslo
Subskribo Niels Henrik Abel
Familio
Patro Søren Georg Abel
Profesio
Profesio matematikisto • universitata profesoro
Verkoj Abel's binomial theorem
komuta grupo
Abel elliptic functions
Abel's theorem
Information icon.svg
vdr

Niels Henrik ABEL [Abel] (naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1802 en Finnøy (Norvegio), mortis la 6-an de aprilo 1829 en Froland (Norvegio)) estis norvega matematikisto.

Abel faris gravajn kontribuojn al la teorioj de elipsaj funkcioj kaj de grupoj. Laŭ li oni nomas grupon, kiu plenumas la komutecon, "abela". En 1824 li pruvis, ke la solvojn de ĝeneralaj polinomoj kvina-gradaj ne eblas kalkuli aŭ esprimi per algebra formulo.

Abel mortis, eĉ ne 27-jara, pro pulma tuberkulozo. Honore al li la norvega registaro je lia 200-a naskiĝtagreveno en 2002 fondis sciencan premion, la Abel-Premion, ĉiujare donatan al meritplena matematikisto.