Pantelleria

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Pantelleria
PANTELLERIA.jpg
Ŝtato Flago-de-Italio.svg Italio
Regiono Flag of Sicily.svg Sicilio (2005)
Provinco TP Trapanio (2005)
Geografia situo 36° 50′ N, 11° 57′ O36.83333333333311.95Koordinatoj: 36° 50′ N, 11° 57′ O
Alto super marnivelo 5 m
Areo 83 (2005) km²
Loĝantaro 7679 (31-12-04)
Loĝdenso 73 (2005) loĝantoj/km²
Najbaraj komunumoj
Patrono
Festa tago
Nomo de loĝantoj panteschi
Poŝtkodo 91017 (2005)
Imposta kodo G315 (2005)
Kodo laŭ ISTAT 081014 (2005)
Telefona prefikso 0923 (2005)
Retpaĝo http://www.comunepantelleria.it/
RedDot.png
Loko en mapo
v  d  r
Information icon.svg

Pantelleria ([pantelleria]; esperante eble Pantelerio) estas insulo kaj komunumo de Italio. Ĝi situas, 85 km sudokcidente de Sicilio kaj 70 km nordoriente de Tunizio en la Mediteraneo.

Geografio[redakti | redakti fonton]

Mapo

Pantelleria estas preskaŭ en la centro de la Kanalo de Sicilio, kiu disigas la Sicilion kaj la Nordafrikon.

Ĝi havas ovalan formon, longan ĉirkaŭ 15 km. Interne estas pluraj montetoj; la plej alta estas Montagna Grande (Granda Monto), 836 m.

Geologio[redakti | redakti fonton]

La insulo havas vulkanan originon. Fakte, ĝi estas parto de submara vulkano, enhavanta plurajn kalderojn[1]. La ĉefaj kalderoj estas nun malaktivaj, sed erupcioj okazis ankaŭ en proksimaj epokoj: la lasta en 1891 for de submara truo 4 km norde de la marbordo[2]. Varmaj fontoj kaj etaj gejseroj montras ke la insulo estas vulkano nur dormanta sed ne malaktiva.

Marbordo

Historio[redakti | redakti fonton]

Jam dum la prahistorio homoj loĝis en Pantelerio. Fenicoj fondis tie kolonion, verŝajne en la 7-a jarcento a.K.. Romio konkeris la insulon en 217 a.K.. En tiu epoko ĝi nomiĝis Cossyra.

Post la falo de la okcidenta romia imperio, Pantelerio estis konkerita de Justiniano la 1-a en 540. Sub la bizanca regado la insulo akiris la nomon Πατελαρέας (Patelareas), el kiu venas la nuntempa nomo.

Araboj okupis provizore la insulon en la 8-a jarcento kaj fikse en la 9-a jarcento. En 1123 la insulon konkeris la Normandoj de Sicilio. Poste Pantelerio restis parto de Sicilio, sub la samaj regantoj kiel ĝi; tamen plurfoje dum la 15-a kaj 16-a jarcento otomanaj ŝipoj atakis ĝin, detruis la urbeton kaj kaptis la loĝantojn.

Panoramo

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Zanon, Vittorio kaj Neri, Marco. (Evoluzione geologica di Pantelleria) (itale). INGV - Sezione di Catania. Alirita 2015.11.29.
  2. Pantelleria (angle). Global Volcanism Program. Smithsonian Institution - National Museum of Natural History (2013). Alirita 2015.11.29.