Chondrus crispus
 |
||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 A-D Chondrus crispus ; E-F Mastocarpus stellatus
|
||||||||||||||||
| Biologia klasado | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
| Chondrus crispus Stackh. |
||||||||||||||||
| Algo, Irlanda Musko, nekuirita | |
|---|---|
| Nutra valoro po 100 g (3,5 unsoj) | |
| Karbonhidrato | 12.29 g |
| - Sukeroj | 0.61 g |
| - Fibro | 1.3 g |
| Graso | 0.16 g |
| Proteino | 1.51 g |
| Akvo | 81.34 g |
| beta-karoteno μg | 1% |
| Tiamino (B1-vitamino) 1.5e-2 mg | 1% |
| Riboflavino (B2-vitamino) 0.466 mg | 31% |
| Nikotina acido (B3-vitamino) 0.593 mg | 4% |
| Pantotena acido (B5-vitamino) 0.176 mg | 4% |
| Piridoksino (B6-vitamino) 6.9e-2 mg | 5% |
| C-vitamino 3.0 mg | 5% |
| E-vitamino 0.87 mg | 6% |
| K-vitamino 5.0 μg | 5% |
| Kalcio 72.0 mg | 7% |
| Fero 8.9 mg | 71% |
| Magnezio 144.0 mg | 39% |
| Kalio 63.0 mg | 1% |
| Natrio 67.0 mg | 4% |
| Zinko 1.95 mg | 20% |
| Procentoj estas relativaj al US rekomendoj por plenkreskuloj. Heimild: USDA Nutrient database (angl.) |
|
Chondrus crispus — ofte nomata Irlanda musko aŭ karagena musko (irlandlingve carraigín, signifante "ŝtoneto") — estas specio de ruĝa algo, kiu kreskas abunde je la ŝtonaj partoj de la Atlantika marbordo de Eŭropo kaj Norda Ameriko. Freŝe, ĝi estas mola kaj kartilaga, kaj la koloro povas esti verda-flava, ruĝa, malhele purpura, aŭ purpura-bruna. La plej granda enhavo, proksimume 55% (peze), estas la mucilaga polisakarida karagenano. La organismo ankaŭ enhavas preskaŭ 10% da proteinoj kaj 15% da mineraloj, kaj ĝi estas riĉa fonto de jodo kaj sulfuro. Kiam akvo moligas ĝin, ĝi havas maran odoron. Pro la abundaj polisakaridoj ĝi iĝas ĵelao dum boligo, kaj entenas multe da akvo, de 20oble ĝis 100oble pli ol sia propra pezo.
Enhavo |
Nomoj en variaj lingvoj [redakti]
| Lingvo | Nomoj |
|---|---|
| Bretona | pioka, liken ruz, teil piko, bouch, bouchounoù, bejin behan, bejin gwenn, bouch farad youd, bouch gad, bouch gwenn, jargod, ougnachou-ru, teles, tilez |
| Kataluna | molsa d’Irlanda, molsa marina aŭ molsa perlada |
| Dana | Carrageentang, Blomkålstang, Irlandsk mos |
| Nederlanda | Iers mos |
| Angla | Irish moss, pearl moss, carrageen moss, seamuisin, curly moss, curly gristle moss, Dorset weed, jelly moss, sea moss, white wrack, ragglus fragglus |
| Feroa | Karrageentari |
| Filipina | gulaman |
| Franca | petit goémon, mousse d’Irlande, lichen (carraghèen), goémon frisé, goémon blanc, goémon rouge, mousse perlée |
| Galega | ouca riza, carrapucho, creba, pata de galiña |
| Germana | Irisch Moos, Knorpeltang, Carrageen, Irländischer Perltang, Irländisches Moos, Karragaheen, Perlmoos |
| Hungara | Ír moszat |
| Islanda | Fjörugrös |
| Irlanda lingvo | carraigín, fiadháin, clúimhín cait, mathair an duilisg, ceann donn |
| Itala | muschio irlandese |
| Japana | hirakotoji, toccaka, cunomata |
| Norvega | krusflik, driesflik, gelatintang |
| Pola | chrząstnica, chrząścica |
| Portugala | musgo gordo, folha de alface, folhina, botelho crespo |
| Rusa | ирландский мох, карраген |
| Skotgaela lingvo | An cairgein, killeen, mathair an duilisg |
| Hispana | musgo de Irlanda, musgo perlado, musgo marino, carrageen, liquen, liquen gomoso |
| Sveda | karragenalg (karragentång) |
| Turka | karragen |
| Urdua | Pathar ka phool |
| Kimra | mwsog Iwerddon |
Vidu ankaŭ [redakti]
Harvey, M.J. & McLachlan, J. 1973. Chondrus crispus. Proc. Trans. Nova Scotian Inst. Sci. 27 (Suppl.): 1 - 155.
Referencoj [redakti]
Eksteraj ligoj [redakti]
- AlgaeBase: Chondrus crispus
- Chondrus crispus Stackhouse Chondrus crispus.
- Marine Life Information Network
- Irish Moss industry on Prince Edward Island [1]
