Patiĉĉa samuppada

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Elekto de artikoloj pri
Budhismo


Lotus75.png

Historio de budhismo

Kronologio de budhismo

Bazaj nocioj

Tri juveloj
Kvar noblaj veroj
Nirvano· Patiĉĉa samuppada
Anatta· Dukkha· Aniĉĉa
Kvin konsisteroj· Renaskiĝo

Signifaj staturoj

Siddhartha Gautama
Lernantoj de Budho
Budhismaj filozofoj

Budhisma praktiko

Budho · Bodhisatvo
Arahant· Arija magga
Nobla okparta pado
Paramito · Djhana

Signifaj skoloj

Theravado
Zen Chan Son
Karma Kagjü
Pura lando

Trispeca membrigado
de budhismo

Hinajano
Mahajano
Vaĝrajano

Tekstoj

Tripitako· Vinajo
Sutro Pitako· Abidarmo
Mahajanaj sutroj
Budhismaj tantroj

Portalo:Budhismo

Dharma wheel 1.png

Patiĉĉa samuppada (en palio, en sanskrito pratitja samutpada) estas budhisma filozofia teorio, kies nomo estas plej ofte tradukata kiel "dependa estiĝado" aŭ "kondiĉa estiĝado", kaj kiu asertas, ke ĉiuj korpaj kaj psikaj aperaĵoj estas "kondiĉaj", tio signifas ke ne estiĝas sendepende mem de si, sed ke ili estas kaŭze dependaj de si.

Dependa estiĝado[redakti | redakti fonton]

Vekiĝo de Budho (nirvano) estis samtempe liberiĝo de sufero kaj enrigardo en ĝustan realecon, precipe en veran karakteron de vivaj estuloj. Tio, kion li malkovris, estis fakto, ke ĉiu aperaĵo "ekzistas" sole danke al "ekzistado" de aliaj aperaĵoj en tre komplika reto de kaŭzaj rilatoj, tuŝantaj malproksimen en la pasintecon kaj ankaŭ en la estontecon. Ĉar ĉiuj aperaĵoj estas tiel ĉi kondiĉaj kaj pasemaj (aniĉĉa), ili havas nenian propran sendependan esencon (anatta), do en ĝusta vorto de senco ili "ne ekzistas", eĉ kiam laŭvide tio aspektas tiel. Ĉiuj aperaĵoj estas tiel senesencaj kaj "malplenaj" (ŝunjata). Ununura aperaĵo, kiu ne estas kondiĉa kaj pasema, estas Nirvano, sed eĉ tiu estas senesenca kaj "malplena".