Povumo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
(Alidirektita el Povo)
Saltu al: navigado, serĉo

En fiziko, povumo (simbolo: P) povas esti aŭ mekanika, aŭ elektra aŭ optika.

Mekanika povumo[redakti | redakti fonton]

Mekanike, la povumo estas la kvanto da laboro W farita por unuo de tempo t. Eblas do vidi tion kiel fluon de energio, egale al rapido de ŝanĝo de energio en sistemo, definite per:

P = \frac{dE}{dt}

kie

La mezurunuo de povumo estas do energio dividite per tempo.

Povumo de forto[redakti | redakti fonton]

Se la aplika punkto de forto \vec {\mathrm {F}} (en neŭtono) moviĝas laŭ momenta rapido \vec {v} (en metro/sekundo), tiam la momenta povumo estas (en vatoj):

 {P} = \vec {\mathrm {F}} \cdot \vec {v} \ .

Oni povas facile trovi tiun rezultaton per derivaĵo de la laboro de forto.

Povumo de momanto de forto[redakti | redakti fonton]

Se objekto rotacias sub la ago de momanto de forto \vec {\mathrm {C}} (en neŭtono.metro) kaj turniĝas kun angula rapido \vec {\Omega} (en radiano/sekundo), tiam la momenta povumo estas (en vatoj):

 {P} = \vec {\mathrm {C}} \cdot \vec {\Omega} \ .

SI unuo[redakti | redakti fonton]

La unuo de povumo laŭ SI estas vato (W), kiu estas unu ĵulo por sekundo (J/s).

Ne-SI unuoj[redakti | redakti fonton]

Kelkaj el ili estas:

Elektra povumo[redakti | redakti fonton]

Elektre, la povumo P donita al komponaĵo estas:

 P = I \cdot V \,\!

kiel

  • P estas la povumo, mezurata per vatoj (W)
  • V estas la tensio trans la komponaĵo, mezurata per voltoj (V)
  • I estas kurento trairanta ĝin, mezurata per amperoj (A)

Se komponaĵo estas rezistilo, tiam veras la ĵula leĝo:

 P=I^2 \cdot R \,\!

 P=\frac{V^2}{R}

kie

Optika povumo[redakti | redakti fonton]

Diagramo de simpla optikilo: la ŝajna bildo estas pli granda ol la objekto.

Optike, la angula grandigeco G de optika sistemo (optikilo kiel konverĝa lenso, lupeo, mikroskopo) estas la kvociento de la angulo \alpha ', laŭ kiu oni vidas tra la sistemo la ŝajnan longon L de objekto, per la angulo \alpha, laŭ kiu oni rekte vidas objekton de longo l sen la optikilo:

G = \frac{\alpha '}{\alpha} \; .

Kutime, oni proksimumas la angulojn per iliaj tangentoj:

\alpha ' \simeq \frac{l}{f} \; , (konsiderante, ke la okulo estas proksime de la ĉefa fokuso)

kie f estas la ĉefa fokusa distanco;

\alpha \simeq \frac{l}{d} \; ,

kie d estas la distanco inter la observantokulo, tielmaniere:

G \simeq \frac{d}{f} \; .

La povumo P de optika sistemo estas la kvociento de la angulo \alpha ', laŭ kiu oni vidas objekton tra optikilo, per la longo l de tiu objekto:

P = \frac{\alpha '}{l} \; , la unuo de optika povumo laŭ SI estas radiano/metro.

Ju pli la angulo laŭ kiu oni vidas objekton estas granda, ju pli tamen tiu objekto estas malgranda, despli la povumo P estas granda. Oni kutime konsideras la aprioran povumon P_i per la proksimuma valoro \alpha ', do:

P_i = \frac{1}{f} \; , kies la mezurunuo estas la dioptrio;

esprimita ankoraŭ kiel funkcio de G:

P_i = \frac{G}{d} \; ,

Kutime la elektita valoro de d estas 25 cm (konsderata kiel la minimuma vido-distanco), do laŭ SI unuoj:

P_i = 4.G \; .