Ampero

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
André-Marie Ampère, honore al kiu la mezurunuo ampero ricevis sian nomon.

La ampero (simbolo A) estas la oficiala mezurunuo de elektra kurento, kaj unu el la sep bazaj unuoj en la Sistemo Internacia de Unuoj. Ĝia nomo devenas de la franca fizikisto André Marie Ampère.

Historio[redakti | redakti fonton]

Ilustraĵo pri difino de ampero.

Nuntempe, oni difinas la amperon jene:

Citaĵo
 La ampero egalas al tia konstanta elektra kurento, kiu, trapasante du paralelajn, senfine longajn rektajn konduktilojn, kun distanco de 1 metro kaj neglektebla cirkla kversekco, en vakuo, kaŭzas inter tiuj konduktiloj amperan forton de 2 * 10-7 neŭtonoj je metro. 

Malnova difino baziĝis sur la kvanto da arĝento, kiu pro elektrolizo apartiĝas pro trapasado de la kurento de 1 ampero dum difinita tempo.

Dekoblaj kaj dekonaj unuoj[redakti | redakti fonton]

Dekoblaj kaj dekonaj unuoj de ampero (A) laŭ la Internacia Sistemo
Dekonaj unuoj Dekoblaj unuoj
Valoro Simbolo Nomo Valoro Simbolo Nomo
10–1 A dA deciampero 101 A daA dekaampero
10–2 A cA centiampero 102 A hA hektoampero
10–3 A mA miliampero 103 A kA kiloampero
10–6 A µA mikroampero 106 A MA megaampero
10–9 A nA nanoampero 109 A GA gigaampero
10–12 A pA pikoampero 1012 A TA teraampero
10–15 A fA femtoampero 1015 A PA petaampero
10–18 A aA atoampero 1018 A EA eksaampero
10–21 A zA zeptoampero 1021 A ZA zetaampero
10–24 A yA joktoampero 1024 A YA jotaampero

Kiel ĉiuj mezurunuoj en la Internacia Sistemo, ankaŭ la ampero havas dekoblajn kaj dekonajn unuojn, kies nomojn oni formas per la kutimaj prefiksoj de SI.

Ĝenerale, la plej uzataj dekonaj mezurunuoj estas miliamperoj kaj mikroamperoj; la pli malgrandaj unuoj priskribas elektran kurenton tiom malgrandan, ke ili nur uzatas en tre faka medio.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]