Svisa popoliniciativo pri malpermeso de minaretoj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Minareto: Asuano, Egiptio
Minareto: Vinterturo, Svislando

La svisa inicitativo pri minareto volos nepermesi la konstruadon de minaretoj. La voĉdono estis la 29-an novembron 2009. - (Samaj vortoj estas minareto, islama preĝejturo aŭ mosketuro.)

Historia rigardo pri la svisa minareta iniciativo[redakti | redakti fonton]

Malantaŭ la iniciativo lanĉita de la populisma-dekstrula Svisa Popolpartio estis la konstruo de malgranda minareto sur la moskeo de la Turka kulturklubo en Wangen ĉe Olten en Kantono Soloturno.

La svisa minareta popoliniciativo estas una eksemplo de la svisa popola rajtosistemo. La svisujo estas eble la sola stato kun rajto de popola iniciativo.

100'000 svisaj homoj povas minimume subskribi la iniciativon pri una fiksa temo kun "unueco de la temo, de la "materio" (germane "Einheit der Materie").

La popolo povas postuli ankaŭ gravajn ŝanĝojn de leĝoj kaj diskuton pri gravaj delikataj problemoj. La inicitativo havas ofte ankaŭ la specialan taskon kaj ĝi povos indiki la politikan vojon.

La svisa registaro ofte ne devige devas trakti tre malagrablajn temojn.

La iniciativo pri nepermeso de mosketuroj estas grave tre malagrabla temo.

La konstruado de moskeoj estas liberaj. Sed la iniciativo volas malpermesi la konstruadon de mosketuroj. La iniciativantoj vidas la mosketurojn kiel simbolo de potencopreno en la lando. La italaj familiaj turoj en maljunaj italaj urboj estas ankaŭ simboloj de potenco de la familioj. La kirkoturo en Eŭropa estas ankaŭ simbolo de potenco de la roma eklezia. La episkopa katedralo havas ofte duan turojn, la ordinara kirko havas nur unua turon. La iniciatintoj (aŭ iniciatoroj) diras ke la islama preĝejturo ne estas mencii en korano kaj ĝi estas nur simbolo de potenco kaj de graveco de la moskeo. Granda bela moskeo havas ses minaretojn, ordinara moskeo ne havas minareton aŭ unuan mosketuron. Eble la problemo estas simpla, ĝi estas unua problemo de potenco de religioj.

La "dio-statoj" en Eŭropa kaj en la islama mondo[redakti | redakti fonton]

La eŭropea sistemo estas ankaŭ sistemo de "dio-stato". La habsburgoj kaj la roma eklezio estas longe unua sistemo de eŭropea potenco. La habsburgoj estas respondecaj pri la politika vivo kaj la eklezia estas respondeca pri la animoj kaj la spirito de homoj. En la eklezia princlando ni havas kune la duajn funkcionojn. Eble la registaro en la eklezia princlando estas la ĝermo de totala politika kontrolo de la politika vivo kaj de la gvido de la animo de la unuopa homo. Le eklezia princo gvidas en ambaŭ funkcionojn. En svisujo estis ankaŭ la "princlando" en la hodiaŭa kantono Sankta-Galo (Sankt-Galo). La princa episkopo de la fama monaĥejo Sankta - Galo (Monaĥejo Sankt-Galo) regas sole la princlandon pri ekonomia vivo kaj pri animoj de homoj kun la helpo de sacerdotoj kaj de fakpastroj pri la ekonomia administrado.

La registaroj de la monaĥejoj estas ofte tre bonaj. La eklezia havas bonajn klerikajn fakospecialistojn pri administrado de landoj. La monaĥejoj estas riĉaj.

Ankaŭ hodiaŭ oni povas regi la landon kun la CIC. En la roma klerikala leĝa libro (CIC) oni trovas la tuton pri reĝo de la politika kaj ekonomia vivo en lando kaj pri la flegado de animoj kaj pri la registaroj kaj la jurisdikcio en ekonomia vivo kaj animo. La jurisdikcio de monaĥejoj estis ofte pli bona ol la jurisdikcio de maledukitaj laikaj juĝistoj de urba juĝejoj (tribunaloj) kun bakistoj kaj viandistoj.

Multaj privataj procesoj ne estis antaŭ urba tribunalo, sed ofte pri bona kvalita de proceduro antaŭ monaĥejaj tribunaloj.

Ankaŭ la islama sistemo estas tre bona pri fakjurisdikcio. La islamaj universitatoj havas grandan aŭtoritaton pri delikataj etikaj decidoj.

La rajto sistemo en Svisujo ŝajnas neklerike, sed ĝi estas nur nova formo de malnova klerika sistemo, influita de la reformado de germana Luthero (Marteno Lutero), de Zvinglio (Zvinglo) kaj Heinriĥ Bulingero (Heinrich Bullinger) en Zuriĥo, kaj Kalvino en Ĝenevo.

Svisaj homoj erare kredas ke la rajtosistemo estas hodiaŭ neŭtrala kaj moderna kaj neklerika. Eble la Svisujo ne povos akcepti duan rajtosistemon aŭ du rajtosistemojn.

Eble oni povus vivi ankaŭ kun islama sistemo kaj kun aliaj sistemoj, sed nur kun unua sistemo. Se la krista sistemo volas doni liberecon, la krista sistemo levas sur la islama sistemo kaj ĝi "permesas" liberecon aŭ la islama sistema "permesas" la konstruadon de kirkoj. La "permesa" sistemo montras arogantecon. La sistemoj estas samvaloraj, sed ne povos funkcii kune en la stato. La historia en Eŭropo montras ke la reformacia princo demandas la reformacian religion en la lando, kaj la katolika princo demandas la roman religion. La libereco de religio estas sola la toleremo de malmultaj homoj de alia krista religio. Bedaŭrinde la judaro (Judoj, Sinagogo Leonostrato Zuriĥo) ĉiamdaŭre havis problemojn kun kristoj (en Zuriĥo 1423 Referenco 4)kaj frua la islamoj ne estis multaj homoj en Svisujo.

Eble la toleremo de multaj islamaj homoj kaj islamaj malamikaj kolektivoj estas tre malfacilaj en Svisujo kaj en Eŭropa. La svisa turisto ne povas trinki bieron en moskeo en Kairo, li devas koni la islamajn ordonojn, sed en reformcia krista kirko en Svisujo li devas trinki vinon. Eble en Svisujo ĝi estas ankaŭ diversaj malamikaj islamaj kolektivoj. Eble la kolektivoj ankaŭ batalos inter si. Eble la bona rezulto estos, ke la kristoj pace restos en kristaj landoj, kaj la muslimoj pace restos en islamaj landoj. Sed ciuj landoj havos kirkojn kaj moskeojn nur por la turistoj, kaj havas ankaŭ multan normalan preĝejojn por la homoj de la lando, moskeojn en islamaj landoj, kirkojn en kristaj landoj. Misio kaj miksaĵo de religioj en unua lando kaŭzos militon kaj longan sangan perforton. La historio - bedaŭrinde - montris la sangan perforton en la 30-jaroj milito en Eŭropa.

La Svisujo havas hodiaŭ kvar malnovan belan moskeojn kun minaretoj kaj multa novajn moskeojn sen minaretoj.

La Islamo estas 600 jaroin pli juna ol la Kristanismo kaj ankaŭ cirkaŭ 2000 jaroin pli juna ol la Judismo. La "novo" estas ofte fremda. Eble la Islamo devos ankaŭ adapti al la scienca vivo de tiutempaj kristaj landoj. La Kristanismo devos memori ke la moderna scienco, medicino kaj matematiko venis de islamaj kaj asiaj landoj, de la oriento venis kaj venos la lumon. -

Rezulto[redakti | redakti fonton]

  • En Berno la 23-an de oktobro 2009 laŭ reprezenta opiniesprimo de svisa televido SF 1 kaj de gfs.Berno cirkaŭ 53 % de gehomoj malakceptis la iniciativon.
  • (1) En 20minutoj-gazeto oni legas la 13an novembron 2009 de la Partio liberala-radikala: La iniciativo estas neutila kaj senefika (france: Parti libéral-radical «L'initiative anti-minarets est inutile et inefficace»).
  • (2) En 20minutoj-gazeto de 13-an novembron 2009 laŭ studaĵo kun 1000 personoj: 46 elcentoj (%) de 1000 personoj ne volas la konstruon de minaretoj; 39 elcentoj(%) volas minaretojn, ankaŭ 7 elcentoj (%)de la 39 elcentoj (%) volas ankau minaretojn kun laŭtparoliloj.
  • (3) 57,5 el cento kaj 1'534'054 personoj kaj 19,5 kantonoj jesis kaj 42,5 el cento kaj 1'135'108 personoj kaj 3,5 kantonoj neis la iniciativon pri minareto. La grandaj urboj Bazelo, Zuriĥo, Ĝenevo, Neŭŝatelo, Laŭzano, kaj la riĉa distrikto Meilen en kantono Zurixho rifuzis la iniciativon. Ankaŭ la kantonoj Bazelo urbo, Vaŭdo, Neŭŝatelo, Ĝenevo neis la iniciativon. La voĉdono de partia sendependeca loĝantaro faris decidkialon. La partopreno de loĝantaro estas granda, ankaŭ de la parto de loĝantaro ne interesa en politikaj problemoj, ankaŭ de ina loĝantaro.
  • La konstruado de minaretoj ne estos permesa. La konstruado de novaj moskeoj estis, estas, kaj estos ebla.

Opinioj de la svisaj eklezioj[redakti | redakti fonton]

La svisa rajta sistemo pri eklezioj estas kompleksa. Ĉiuj svisaj kantonoj havas leĝojn pri la diversaj eklezioj. Ofte la kantonoj pagas la pastrojn laŭ kantona leĝo kaj pagas ankaŭ pro socialaj ĉeloj de la eklezioj. Multaj kantonoj havas kantonan "reformitajn landoekleziojn" laŭ kantona leĝo. La kantonoj pagas hodiaŭ ankaŭ la katolikajn pastrojn laŭ la speciala kantona leĝo. Eble la islamaj grupoj kaj societoj povos havi novan kantonan leĝon pri islama religio, sed la popolo de la kantono devos akcepti la leĝon en voĉdono. En kantono zuriĥo la katolika eklezio devis atendi pri hodiaŭa bona leĝo cirkaŭ 100 jaroin, la zuriĥa reformita landoeklezio estas forta.

Tago de la moskeoj malfermaj la 7-an Novembro 2009[redakti | redakti fonton]

La pinta ligo de islamaj komunumoj invitas ciujn homojn en moskeoj. malferma tago la 7-an novembro 2009 en la kantonoj Argovio, Apencelo interna, Apencelo ekstera, Bazelo Kampara - Lando, Berno, Friburgo, Graŭbindo, Lucerno, Ŝafhaŭso, Sankt-Galo, Turgovio, Vaŭdo, Zuriĥo kaj Princlando Lieĥtenŝtono (germane FL-Liechtenstein).

Referencoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]