4-Pirono

Vidu ankaŭ: 2-Pirono kaj Piridino

4-Piranono
Kemia formulo	C5H4O2
Bastona kemia strukturo de la Pirono
Tridimensia kemia strukturo de la Pirono
Alternativa(j) nomo(j)
Gama-pirono 4-Piranono
CAS-numero-kodo	108-97-4
ChemSpider kodo	7680
PubChem-kodo	7968
Fizikaj proprecoj
Aspekto	senkolora aŭ blanka solidaĵo
Molmaso	96,08556 g mol−1
Denseco	1,192 g/cm−3
Fandpunkto	33°C
Bolpunkto	212,5°C
Refrakta indico	$n_{761}^{20}$ 1,5238
Ekflama temperaturo	101,1°C
Solvebleco	Akvo:solvebla
Memsparka temperaturo	740°C
Mortiga dozo (LD50)	1410 mg/kg (buŝe)
GHS etikedigo de kemiaĵoj
GHS Damaĝo Piktogramo
GHS Signalvorto	Averto
GHS Deklaroj pri damaĝoj	H315, H319, H335
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj	P261, P264, P264+265, P271, P280, P302+352, P304+340, P305+351+338, P319, P321, P332+317, P337+317, P362+364, P403+233, P405, P501
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo (25 °C kaj 100 kPa)

4-Pirono aŭ 4-piranono estas organika kombinaĵo rezultanta per senkarboksiligo de kelidonata acido. Ĝi estas senkolora aŭ blanka solidaĵo, solvebla en akvo. 4-Pirono posedas 5 karbonatomojn, 4 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. 4-Pirono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aliaj derivaĵoj.

Ĝi estas izomero de 2-Pirono.

Sintezoj

Sintezo 1

• Preparado de la 4-pirono per senkarboksiligo de kelidonata acido:

${\mathsf {{\xrightarrow[{-2\,CO_{2}}]{}}\,}}$

Sintezo 2

• Preparado de la 4-pirono per reduktado de la maltolo:

${\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[H]}}\,}}$ + +

Sintezo 3

• Preparado de la 4-pirono per reduktado de koĵata acido:

${\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[H]}}\,}}$ ++

Sintezo 4

• Preparado de la 4-pirono per reduktado de la dehidroacetata acido:

${\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[H]}}\,}}$ + ++

Sintezo 5

• Preparado de la 4-piridono per traktado de 4-pirono kaj amoniako:

+ ${\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}$ +

Sintezo 6

• Preparado de la tetrahidro-4-piranono per reduktigo de la 4-pirono:

${\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[H]}}\,}}$

Vidu ankaŭ

• Piroloj