Daria lingvo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

Ne konfuzenda kun la magreba varianto de la araba (darija aŭ foje nomata magriba lingvo[1][2])

Daria lingvo
فارسی دری
Parolata en Afganio
Parolantoj 9 600 000
Skribo araba-persa alfabeto, araba skribo
Lingvistika klasifiko
Hindirana lingvaro
Irana lingvaro
Okcidentirana lingvaro
Sudokcidentirana lingvaro
Persa
Orientpersa
Oficiala statuso
Oficiala lingvo en Afganio
Lingvaj kodoj
Lingvaj kodoj
  ISO 639-2
    Bibliografia per
    Terminologia fas
  ISO 639-3 prs
  Glottolog dari1249
Angla nomo Dari
Franca nomo dari
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

La daria lingvo (perse دری Darī, elparolita [dæˈɾi] ) aŭ Fārsī-ye Darī (perse فارسی دری, [fɒːɾsije dæˈɾi] ) ankaŭ konata kiel la orienta persa, estas historia nomo por la persa, kortega lingvo de la Sasanidoj[3]. En nuntempa uzokutimo « daria » temas pri la dialektoj de la persa lingvo kiuj estas parolataj en Afganio kaj nomitaj la « afgana persa » en iuj okcidentaj fontoj[4][5]. Ĝi estas la esprimo oficiale rekonita kaj antaŭenigita en 1964 fare de la afgana registaro por la persa lingvo.[6] Kiel difinite en la Konstitucio de Afganio, la daria estas unu el du oficialaj kaj naciaj lingvoj de Afganio, la alia estas la paŝtuna.[7] La daria estas la plej parolata lingvo en Afganio kaj la gepatra lingvo de ĉirkaŭ 50%[8][9][10][11] de la loĝantaro, funkciante kiel la lingvafrankao en Afganio[9] kune kun la paŝtuna. Iranaj kaj afganaj dialektoj de la persa estas reciproke interkompreneblaj je alta grado, kun la ĉefaj diferencoj en la vortprovizo kaj la prononco.

Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. (fr) Abdou Elimam, « Le maghribi, langue trois fois millénaire », éd. ANEP, Alger (1997)
  2. (fr) Abdou Elimam, « Le maghribi, alias ed-darija, langue consensuelle du Maghreb », eld. Dar El Gharb, Alger (2004)
  3. Frye, R.N., "Darī", The Encylcopaedia of Islam, Brill Publications, CD version
  4. CIA – The World Factbook, "Afghanistan", Updated on 8 July 2010. Arkivita el la originalo je 2013-10-15. Alirita 2011-08-11.
  5. Documentation for ISO 639 identifier: prs. Arkivita el la originalo je 2012-09-18. Alirita 2011-08-11.
  6. Lazard, G. "Darī – The New Persian Literary Language", in Encyclopædia Iranica, Online Edition 2006.
  7. The Afghans – Language Use. Center for Applied Linguistics (CAL) (June 30, 2002). Alirita 2010-10-24. Arkivigite je 2011-05-04 per la retarkivo Wayback Machine
  8. AFGHANISTAN v. Languages. Ch. M. Kieffer. Encyclopædia Iranica, online ed.. Alirita 2010-12-10. “Persian (2) is the language most spoken in Afghanistan. The native tongue of twenty five percent of the population ...”.
  9. 9,0 9,1 Dari. UCLA International Institute: Center for World Languages. Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso. Alirita 2010-12-10. Arkivigite je 2011-06-05 per la retarkivo Wayback Machine
  10. Languages of Afghanistan. SIL International. Ethnologue: Languages of the World (2005). Alirita 2010-09-16.
  11. Dari language. Encyclopædia Britannica Online. Alirita 2010-12-07.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Dari_(Eastern_Persian) en la angla Vikipedio.