Dumetil-sulfuroksido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Dumetil-sulfuroksido
Dimethylsulfoxid.svg
Plata kemia strukturo de la Dumetil-sulfuroksido
DMSO-3D-balls.png
Tridimensia kemia strukturo de la Dumetil-sulfuroksido
Kemia formulo
C2H6OS
CAS-numero-kodo 67-68-5
ChemSpider kodo 659
PubChem-kodo 679
Merck Index 15,3285
Fizikaj proprecoj
Aspekto higroskopa, senkolora, senprotona likvaĵo kun milde toksaj kaj antiinflamaj proprecoj
Molmaso 78,129 g·mol-1
Denseco 1,1004g cm−3
Fandpunkto 19°C
Bolpunkto 189°C
Refrakta indico  1,4797
Ekflama temperaturo 89 °C
Memsparka temperaturo 302 °C[1]
Acideco (pKa) 35
Solvebleco Akvo:1000 g/L
Mortiga dozo (LD50) 14500 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Riskoj R26 R36/37/38
Sekureco S26 S37/39
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS Damaĝo Piktogramo
07 – Toksa substanco
GHS Signalvorto Averto
GHS Deklaroj pri damaĝoj H315, H319, H335
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P261, P264, P271, P280, P302+352, P304+340, P305+351+338, P321, P332+313, P337+313, P362, P403+233, P405, P501[2]
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Dumetil-sulfuroksido C2H6OS ankaŭ konata kiel DMSO estas organika sulfura solvanto, higroskopa, senkolora, senprotona likvaĵo kun milde toksaj kaj antiinflamaj proprecoj, uzata en kemiaj sintezoj kaj en organikaj reakcioj. DMSO estas topike uzata por doloro-malpliigo, vundo-, brulo- kuracadoj kaj muskola kaj skeletaj damaĝoj. DMSO estas same topike uzata en la traktado de doloraj kondiĉoj tiaj kiaj kapdoloroj, osto-artrito, reŭmatoida artrito, kaj seriozaj vizaĝo-nevralgioj.

Aliaj uzoj inkludiĝas kataraktoj, glaŭkomo kaj aliaj retino-malsanoj; por trakado de piedo-malkomfortoj inkluzivante Hallux valgus, piedkaloj, kaj en la traktado kotrau ungofungoj; kaj por haŭtotraktado en kazoj de keloidaj cikatroj kaj sklerodermo. Kelkfoje ĝi topike uzatas en haŭto-traktado kaj histo-damaĝoj kaŭzataj de kemioterapio tiam kiam ĝi filtras el la intra-vejno uzata por ĝia aplikado. DMSO estas uzata sola aŭ kombinita kun aliaj drogoj en la trakado de doloroj asociitaj al zostera malsano[3]

DMSO estis unue sintezita en 1866 de la rusa kemiisto Aleksandro Zaicjef (1841-1910). Dum okdek jaroj ĝi estis tute forgesita, tamen dum la fino de jardeko 1940, industriaj kemiistoj komencis esplori ĝiajn kapablojn kiel solvanton. Komerca disvolvo nur eblis en la jardeko 1950, kaj Crown Zellerbach, granda usona kompanio pri paperfabrikado komencis ĝin produkti.[4]

Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

dumetil-sulfido+nitrogena duoksidodumetil-sulfuroksido+nitrata oksido

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

dumetil-sulfido+sulfura trioksidodumetil-sulfuroksido+sulfura duoksido

Sintezo 3[redakti | redakti fonton]

dumetil-sulfido+karbona duoksidodumetil-sulfuroksido+karbona unuoksido

Reakcioj[redakti | redakti fonton]

Reakcio 1[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de borano-dumetil-sulfido:

2borano+2dumetil-sulfuroksido2borano-dumetil-sulfido

Reakcio 2[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de dumetil-sulfido:

2 dumetil-sulfuroksido2dumetil-sulfido

Reakcio 3[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de jodido de metil-sulfuroksonio:

dumetil-sulfuroksido+Jodometanojodido de metil-sulfuro-oksonio

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]