Nitrogena duoksido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Nitrogena duoksido
Nitrogen-dioxide-2D-dimensions.png
Plata kemia strukturo de la Nitrogena duoksido
Nitrogen-dioxide-3D-vdW.png
Tridimensia kemia strukturo de la Nitrogena duoksido
Alternativa(j) nomo(j)
  • Duoksido de nitrogeno
Kemia formulo
NO2
CAS-numero-kodo 10102-44-0
ChemSpider kodo 2297499
PubChem-kodo 3032552
Merck Index 15,6690
Fizikaj proprecoj
Aspekto toksa, irita, venena, koroda, oksidiga, alte reakciema, ruĝbruna gaso kun penetranta klorsimila odoro
Molmaso 46,005 g·mol-1
Denseco 3,3g cm−3
Fandpunkto -11,2°C
Bolpunkto 21,1°C
Refrakta indico  1,449
Solvebleco Akvo:reakcias
Sekurecaj Indikoj
Riskoj R26 R34
Sekureco S9 S26 S28 S36/37/39 S45
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS Damaĝo Piktogramo
03 – Eksplodema 04 – Produkto sub premo
06 – Venena substanco 07 – Toksa substanco
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H270, H280, H319, H330, H336, H361, H370, H372
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P201, P202, P220, P244, P260, P261, P264, P270, P271, P280, P281, P284, P304+340, P305+351+338, P308+313, P310, P314, P320, P321, P337+313, P370+376, P403, P403+233, P405, P410+403, P501[1]
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Nitrogena duoksidoNO2 estas neorganika nitrogena kombinaĵo de oksigeno, toksa, venena, ruĝbruna gaso kun klorsimila odoro, kiu reakcias kun la atmosfero por formi nitratan acidon, kontribuante por generado de la acida pluvo. Ĝi estas respondeca pri kaŭzado de fluidaĵo-akumuliĝo en la pulmoj. Krom tio, nitrogena duoksido plenumas rolon en la formado de fotokemia fumnebulo, ia duonruĝe bruna atmosfera kondiĉo tre ofte vidata en urbareoj kreita agado de la sunlumo sur la malalta atmosfero.

Proprecoj[redakti | redakti fonton]

Nitrogena duoksido estas grava atmosfera spurgaso, ne nur pro ĝia efiko sur la sano sed pro tio ke ĝi absorbas videblan sunradiadon kaj kontribuas por malhelpado de atmosfera videbleco, ĝi estas absorbanto de videbla radiado kaj pro tio ĝi plenumas senperan rolon en la modifo de la globa sistemo tiam kiam ĝiaj koncentriĝoj estas treege altaj, kaj kune kun nitrata oksido, ĝi estas ĉefa reguliganto de la oksidiga kapableco de la libertroposfero per kontrolado de akumuliĝo kaj efiko de la liberradikaloj, inklude de la hidroksilaj radikaloj, kaj finfine ĝi plenumas decidan rolon en la determinado de ozonaj koncentriĝoj en la troposfero pro tio ke la fotolizo de la nitrogena duoksido estas la plej grava iniciatinto de la fotokemia ozono-formiĝo kaj en nepoluciitaj kaj en poluciitaj atmosferoj.[2]

Nitrogena duoksido estas pli densa ol aero kaj estas solvebla en karbona kvarklorido, nitrata acido, sulfata acido kaj kloroformo. Nitrogena duoksido eksplode reakcias kun metaloj, organikaj substancoj, alkoholoj, aldehidoj, acetonitrilo, dumetil-sulfuroksido, hidrokarbonidoj kaj hidroksidoj.

Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

  • Preparado ekde plumba (II) nitrato:

2plumba (II) nitrato4nitrogena duoksido+2plumba (II) oksido

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

  • Preparado ekde zinka nitrato:

zinko+4nitrata acido2nitrogena duoksido+zinka nitrato+2akvo

Sintezo 3[redakti | redakti fonton]

kupro+4nitrata acido2nitrogena duoksido+kupra (II) nitrato+2akvo

Sintezo 4[redakti | redakti fonton]

acetata acido+6nitrata acido6nitrogena duoksido+5akvo+karbona duoksido+karbona unuoksido

Sintezo 5[redakti | redakti fonton]

2nitrata oksido+oksigeno2nitrogena duoksido

Sintezo 6[redakti | redakti fonton]

2fosfora kvinoksido+4nitrata acido4nitrogena duoksido+4metafosfata acido



Reakcioj[redakti | redakti fonton]

Reakcio 1[redakti | redakti fonton]

  • Dumerigo de la nitrogena duoksido:

2nitrogena duoksidodunitrogena kvaroksido

Reakcio 2[redakti | redakti fonton]

  • Malkomponado de nitrogena duoksido:

2nitrogena duoksido2nitrata oksido+oksigeno

Reakcio 3[redakti | redakti fonton]

  • Hidrolizo de nitrogena duoksido tiam kiam proporcio NO2/H2O estas 2:1:

2nitrogena duoksido+akvonitrata acido+nitrita acido

Reakcio 4[redakti | redakti fonton]

  • Hidrolizo de nitrogena duoksido tiam kiam proporcio NO2/H2O estas 3:1:

3nitrogena duoksido+akvo2nitrata acido+nitrata oksido

Reakcio 5[redakti | redakti fonton]

2nitrogena duoksido+2natria hidroksidonatria nitrato+natria nitrito+akvo

Reakcio 6[redakti | redakti fonton]

4nitrogena duoksido+2hidrogena peroksido4nitrata acido

Reakcio 7[redakti | redakti fonton]

2nitrogena duoksido+2karbono2karbona duoksido+nitrogeno

Reakcio 8[redakti | redakti fonton]

10nitrogena duoksido+8fosforo2fosfora kvinoksido+5nitrogeno

Reakcio 9[redakti | redakti fonton]

nitrogena duoksido+sulfura duoksidosulfura trioksido+nitrata oksido

Reakcio 10[redakti | redakti fonton]

4nitrogena duoksido+2sulfuro2sulfura duoksido+4nitrata oksido

Reakcio 11[redakti | redakti fonton]

4nitrogena duoksido+kuprokupra (II) nitrato+2nitrata oksido

Reakcio 12[redakti | redakti fonton]

2nitrogena duoksido+2kloronitrozila klorido+nitrila klorido+duklora oksido

Reakcio 13[redakti | redakti fonton]

2nitrogena duoksido+fluoro2nitrila fluorido

Reakcio 14[redakti | redakti fonton]

  • Osidigo de kobalta (III) fluorido al kobalta (II) fluorido:

nitrogena duoksido+kobalta (III) fluoridonitrila fluorido+karbonila fluorido

Reakcio 15[redakti | redakti fonton]

  • Nitrogena duoksido igas jodidojn en nitritojn:

2nitrogena duoksido+2Jodometano2Nitrometano+jodo

Reakcio 16[redakti | redakti fonton]

2nitrogena duoksido+2kalia jodido2kalia nitrito+jodo

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]