Emanuel Swedenborg

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Emmanuel Swedenborg

Emanuel SWEDENBORG (nomo denaske Swedberg) (naskiĝis la 29-an de januaro 1688 en Stokholmo - mortis la 29-an de marto 1772 en Londono) estis sveda filozofo, teologo, sciencisto kaj mistikulo.

Li estis filo de luterana episkopo. Antaŭ la publiko li prezentiĝis unuafoje en 1708 per poemaro Carmina miscellanea. Samtempe li studis filozofion, matematikon, natursciencojn kaj okupiĝis pri antikvaj lingvoj kaj teologio. Siajn sciojn li larĝigis per tri vojaĝoj tra Eŭropo.

Li okupiĝis pri eksperimentaj kaj praktikaj sciencoj. Li provis inventi submarŝipon, flugmaŝinon, teĥnike li helpis ĉe sieĝado de Frederikshald en 1716. En 1719 li estis nobeligita de reĝino Ulrika Eleonora kaj ŝanĝis la nomon Swedberg al Swedenborg.

En 1743 en Londono li havis vizion, ke Dio lin vizitis kaj donis al li taskon, ke li fariĝu heroldo de la ĝusta kompreno de evangelio inter la popoloj. Ekde tiu tempo li kredis, ke li tenas kontaktojn kun la transa mondo kaj interparolas kun Dio kaj anĝeloj. Konvinkita, ke Dio lin elektis, li fondis novan eklezion Apokalipso de sankta Johano.

Lia religia sistemo estas meditema mistikismo bazita sur natursciencoj, tial li estas konsiderata kiel antaŭulo de la germana naturfilozofio. Li akceptis doktrinon pri elaĉeto de pekoj, sed rifuzadis sanktan Triunuon.

Adeptojn lia doktrino trovis precipe inter intelektuloj kaj politikistoj. En 1796 formiĝis societo Fide et charitate, kiu disvastigas liajn ideojn. Tiuj enradikiĝis ĉefe en Anglio, kie liaj verkoj estis tradukataj kaj komentataj. Ekde 1830 aperadis gazeto The intellectual Repository and New Jerusalem Magazine.

Siajn verkojn li skribis latine.

Verkoj[redakti | redakti fonton]

  • Carmina miscellanea (Uppsala, 1708)
  • Opera philosophica et metallurgica (1734)
  • Oeconomia regni animalis (1738)
  • Prodromus principorium
  • Prodromus rerum naturalium
  • Prodromus philosophiae ratiocinantis
  • Arcana coelestia (1749)
  • De coelo et inferno ex auditis et visis (1758)
  • De nova Hyerosolyma (1758)
  • Vera christiana religio seu theologia novae Ecclesiae (1771)