Etila grupo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Etila grupo (malhele blua) kiel parto de molekulo: supre: etilaj radikaloj kaj etanolo; sube: bromo-etano, etila acetato, kaj etila metila etero.

En ĥemio, etila grupoetilo estas alkilo derivita de etano (C2H6).

C2H6C2H5° + H° (etanoetilo + 1 atomo de hidrogeno)

La ° de C2H5° signifas, ke estas radikalo, kies la nomo estas "etilo".

Ĝi havas la formulon CH3–CH2– kaj estas tre ofte mallongigita Et. "Etil-" estas uzata en la IUPAK-nomenklaturo de organika kemio pri saturita du-karbona fragmento en molekulo, dum la prefikso "et-" estas uzata por indiki la ĉeeston de du karbonaj atomoj en la molekulo.

Etil-kombinaĵoj[redakti | redakti fonton]

La plej vaste praktikata ekzemplo de reago permesanta la kreadon de etil-kombinaĵoj estas tiu de benzeno kun etileno por produkti etilbenzenon, prekursoron de stireno, kiu estas prekursoro de polistireno. En 1999 estis produktitaj ĉirkaŭ 24,7 milionoj da tunoj[1].

benzeno+etilenoetilbenzeno

Multaj etil-enhavaj komponaĵoj estas generitaj de elektrofilio (emo al elektronoj), t.e. traktado de nukleofiliaj jonoj kun fontoj de Et + . Trietiloksonia tetrafluoroborato [Et 3 O] BF 4 estas tia reakciilo. Pri fortaj bonaj nukleofiliaĵoj estas uzataj malpli elektrofiliaj rekciiloj, kiel etilaj halogenidoj.

Etimologio[redakti | redakti fonton]

La nomo de la grupo (ethyl en angla lingvo) devenas de Etero, la unuenaskita greka elementa dio de la aero (kaj el tiu tempo la ĝenerala termino por iu tre volatila komponaĵo) kaj hȳlē, aludante al "aĵoj". La nomo etyl ("etilo" en esperanta lingvo) estis stampita en 1835 de la sveda kemiisto Jöns Jacob Berzelius.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Vincent A. Welch, Kevin J. Fallon, Heinz-Peter Gelbke "Ethylbenzene" Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005. COI:10.1002/14356007.a10_035.pub2 (angle)

Vidi ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Fonto[redakti | redakti fonton]

En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Ethyl group en la angla Vikipedio.