Fosfora kvinklorido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Fosfora kvinklorido
fosfora kvinklorido
Plata kemia strukturo de la Fosfora kvinklorido
fosfora kvinklorido
Tridimensia kemia strukturo de la Fosfora kvinklorido
Alternativa(j) nomo(j)
  • Fosfora (V) klorido
Kemia formulo
PCl5
CAS-numero-kodo 10026-13-8
ChemSpider kodo 23204
PubChem-kodo 24819
Merck Index 15,7463
Fizikaj proprecoj
Aspekto duonverde flava kristaloj kun malagrable penetranta odoro
Molmaso 208,224 g·mol-1
Denseco 2,1g cm−3
Fandpunkto n °C
Bolpunkto 162,2°C (sublimiĝas)
Ekflama temperaturo Nebrulema
Solvebleco Akvo:reakcias
Mortiga dozo (LD50) 660 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Riskoj 14-22-26-34-48/20
Sekureco 26-36/37/39-45-7/8
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS Damaĝo Piktogramo
05 – Koroda substanco 06 – Venena substanco
07 – Toksa substanco 08 – Risko al sano
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H300, H302, H312, H314, H330, H373
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P260, P264, P270, P271, P280, P284, P301+310, P301+312, P301+330+331, P302+352, P303+361+353, P304+340, P305+351+338, P310, P314, P320, P321, P330, P363, P403+233, P405, P501[1]
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Fosfora kvinkloridoPCl5 estas kemia komponaĵo, halogena derivaĵo de fosforo, duonverde flava fumegantaj kristaloj kun malagrable penetrantaj odoroj, kaj unu el la plej gravaj fosforaj kloridoj kaj klorigagentoj. En pura stato, ĝi estas blanka sed ĝia duoverde flava koloro elmontras partan malkomponadon. Fosfora kvinklorido estas uzata en vasta gamo da industriaj procezoj.

Ĉi-tiuj inkluziviĝas manufakturon de heksakloro-fosfazeno, penicilino, kaj cefalosporinaj antibiotikaĵoj, industriaj kataliziloj, milda klorigagento, en la aluminia metalurgio kaj kiel antaŭaĵo por la mustarda gaso.

Okupacia ekspozicio al fosfora kvinklorido povas okazi per haŭtokontakto kun ĉi-komponaĵo en laborejoj kie ĝi estas produktata aŭ uzata. Fosfora kvinklorido konvertas alkoholojn en alkil-kloridojn. En laboratorio, tionila klorido estas pli ordinare uzata pro tio ke la sulfura duoksido estas pli facile separebla el la organikaj produktoj ol la triklorido de fosforilo.

Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

2 fosforo+5 klorgaso 2fosfora kvinklorido

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

fosfora triklorido+ klorgaso 2fosfora kvinklorido

Reakcioj[redakti | redakti fonton]

Reakcio 1[redakti | redakti fonton]

  • Hidrolizo per egalmolumaj kvantoj de fosfora kvinklorido kaj akvo:[3]

fosfora kvinklorido+akvofosforila triklorido+2klorida acido

Reakcio 2[redakti | redakti fonton]

  • Hidrolizo per interagado de fosfora kvinklorido kaj eksceso da akvo:

fosfora kvinklorido+4 akvo fosfata acido+5 klorida acido

Reakcio 3[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de fosfora triklorido per interagado de fosfora kvinklorido kun nitrogena duoksido:

fosfora kvinklorido+2nitrogena duoksido fosfora triklorido+2klorido de nitrilo

Reakcio 4[redakti | redakti fonton]

fosfora kvinklorido+sulfata acido fosfora triklorido+klorosulfonata acido+klorida acido

Reakcio 5[redakti | redakti fonton]

  • Sintezo de dufenil-dukloro-metano per interagado de fosfora kvinklorido kun benzofenono:

fosfora kvinklorido+benzofenono dufenil-dukloro-methane+fosforila triklorido

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]