Hans Christian Ørsted

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Hans Christian Ørsted
Ørsted.jpg
Personaj informoj
Naskiĝo 14-an de aŭgusto 1777 (1777-08-14)
en Rudkøbing
Morto 9-an de marto 1851 (1851-03-09) (73-jara)
en Kopenhago
Ŝtataneco Danio
Alma mater Universitato de Kopenhago
Profesio fizikisto, kemiisto, inventisto, universitata profesoro, inĝeniero, apotekisto
Lingvoj dana lingvo, latina lingvo
Familianoj
Frat(in)o Anders Sandøe Ørsted
v  d  r
Information icon.svg

Hans Christian ØRSTED (Johano Kristiano Orstedo) (naskiĝis la 14-an de aŭgusto 1777, en Rudkøbing, mortis la 9-an de marto 1851, en Kopenhago) estis dana fizikisto kaj kemiisto.

En sia vivo li estis influita per la opinio de Immanuel Kant. En 1820 li eltrovis la interrilaton inter elektro kaj magnetiko en treega simpla eksperimento. Li montris ke drato, kiu portas kurenton, povis ŝanĝi magnetitan kompasnadlon. Ørsted ne klarigis la fenomenon, nek reprezentis la fenomenon en matematika kadro.

Ørsted ne estis la unua persono kiu eltrovis tion, ke elektro kaj magnetiko rilatas unu kun alia. Pri ĉi tiu eltrovo al li antaŭiĝis, 18 jarojn pli frue, Gian Domenico Romagnosi, Itala laŭleĝa erudiciulo. Priparolo pri Romagnosi-a eltrovo estis eldoniĝita en 1802 en Itala ĵurnalo, sed ĝin preteratentis la scienca komunumo.

en 1820 li ricevis la medalon Copley de la Reĝa Societo de Londono.

En 1825 li faris gravan kontribuaĵon al kemio per produktita aluminio unuafoje.

La CGS-a unuo de elektromagneta induko (orstedo) nomiĝis honore al liaj kontribuaĵoj al la kampo de elektromagnetismo. Kiam li forpasis en 1851, li entombiĝis en la Assistens Kirkegård en la Nørrebro sekcio de Kopenhago. Li estis la frato de la politikisto Anders Sandøe Ørsted.

HC Ørsted.jpg

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]