Kokaino

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Kokaino
Kokain - Cocaine.svg
Plata kemia strukturo de la Kokaino
Cocaine-from-xtal-1983-3D-balls.png
Tridimensia strukturo de la Kokaino
Colcoca02.jpg
La verda folio de la Koka-planto
Kemia formulo
C17H21NO4
CAS-numero-kodo 50-36-2
ChemSpider kodo 10194104
PubChem-kodo 446220
Fizikaj proprecoj
Aspekto blanka pulvoro
Molmaso 303.353 g·mol-1
Denseco 1.216 g cm−3
Fandpunkto 98 °C
Bolpunkto 187 °C
Refrakta indico  1,5022
Acideco (pKa) 8.85
Solvebleco Akvo:1800 mg/L (at 22 °C)
Mortiga dozo (LD50)
  • 96 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Risko R11 R20/21/22 R36 R43 R23/24/25
Sekureco S16 S22 S26 S36/37 S36/37/39 S45
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS etikedigo de kemiaĵoj
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Damaĝo-piktogramo
Toksa substanco
GHS Deklaroj pri damaĝoj H301, H311, H317, H319, H331
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P261, P280, P301, P310, P305+351+338, P311
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo (25 °C kaj 100 kPa)

Kokaino estas kristala alkaloido eltirita el folioj de la kokao-planto. Kiam oni konsumas ĝin, ĝi stimulas la centran nervosistemon kaj la apetitan subpremanton. Ĝi estas malofte uzata por ĝia anesteza efiko en operacioj. La Sud-Amerikaj indiĝenoj uzis ĝin - maĉante la foliojn - kiel stimulaĵon. La nomo kokaino origine venas el la keĉua lingvaro. Uzo de ĉi tiu stimula drogo povas rezultigi eŭforion, pliigitan energion kaj parolemon, kaj povas provoki iujn danĝerajn fiziologiajn respondojn, kiel pliigita korfrekvenco kaj sangopremo.[1]

Formo de fumata liber-baza kokaino nomiĝas krakkokaino. La pulvora formo de kokaino estas ofte enspirata tra la nazo aŭ solvita en likvaĵo kaj injektita. Kristaligita kokaino - crack aŭ crack kokaino - estas varmigita por produkti vaporojn, kiuj tiam estas enspiritaj. Injekti aŭ fumi la drogon rezultigas la liveradon de la substanco tre rapide en la sangocirkuladon kaj poste en la cerbon, kio kontribuas al sia tre kutimiga naturo. Iuj homoj, kiuj uzas la drogon, atakos la substancon, uzante ĝin plurfoje en limigita tempodaŭro por subteni la altecon, kiun ili sentas. Ĉi tio povas pliigi la riskojn asociitajn kun drogo-uzo kaj konduki al toksomanio.[2]

Kiam fendo kokaino estas konsumita per fumado, ĝi povas kaŭzi damaĝon al la pulmoj kaj ankaŭ plimalbonigi astmon aŭ aliajn spirajn kondiĉojn. Ripetaj kokainaj injektoj povas rezultigi angian inflamon kaj infekton, kaj ankaŭ lasi "spurojn" en la loko de injekto, ofte sur la antaŭbrakoj. Kokaino havas gravan kardiovaskulan toksecon kaj povas multe pliigi la riskojn por koratako kaj apopleksio, kaj akre kaj kun la paso de la tempo. Mortoj kaŭzitaj de kokaino ofte estas la rezulto de korhalto kaj ĉesigo de spirado.

Ripeta uzo de kokaino povas kaŭzi longdaŭrajn aŭ permanentajn ŝanĝojn al la centra nervosistemo, kio povas akompani la disvolviĝon de toksomanio kaj aliajn problemojn. Ofta uzo ankaŭ povas konduki al toleremo, kio signifas, ke pli kaj pli granda dozo de la drogo devas esti uzata por atingi la samajn efikojn antaŭe sentitajn post pli malgrandaj dozoj. Ĉi tio pliigas la riskon de tokseco kaj superdozo, kaj ankaŭ la riskon de konstanta damaĝo al la cerbo kaj korpo.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. What is Cocaine?
  2. Recognizing Cocaine Abuse