Pridi Banomyong

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Pridi Banomyong
Pridi Panomyong (Scholar).jpg
Persona informo
Naskiĝo 11-an de majo 1900 (1900-05-11)
en Phra Nakhon Si Ayutthaya
Morto 2-an de majo 1983 (1983-05-02) (82-jara)
en Parizo
Tombo Wat Phra Si Mahathat
Lingvoj taja lingvo
Ŝtataneco Tajlando
Alma mater Universitato de Parizo
Subskribo Pridi Banomyong
Familio
Edz(in)o Poonsuk Banomyong
Okupo
Okupo politikistoadvokato
Information icon.svg
vdr

Pridi Banomyong (Taja lingvo: ปรีดี พนมยงค์; 11 majo 1900 - 2 majo 1983) estis tajlanda politikisto kaj instruisto. Li estis tajlanda reganto, ĉefministro kaj altranga ŝtatisto de Tajlando; li ankaŭ tenis multoblajn ministeriajn postenojn. Li estis estro de la civila alo Ĥana Racadon, fondinto de Universitato de Moralaj kaj Politikaj Sciencoj kaj de la Banko de Tajlando.

Naskita el malriĉa familio de kultivistoj en Ayutthaya-provinco, li tamen ricevis bonan edukadon. Li fariĝis unu el la plej junaj advokatoj de la lando en 1919, en la aĝo de dek naŭ jaroj. En 1920, li gajnis stipendion por studi en Francio, kie li studentiĝis ĉe Universitato de Caen kun magistro, kaj finis sian doktorecon en Universitato de Parizo en 1927. En 1927, li kunfondis Ĥana Racadon kun samideanaj siamajn eksterlande studentoj. Reveninte al Siam, li laboris kiel juĝisto, juĝa sekretario kaj profesoro. Sekve de la Siama Revolucio de 1932, li ludis gravan rolon en redaktado de du el la unuaj konstitucioj de la lando, kaj proponis socialisman ekonomian planon. La severa reago al la plano igis lin nelonge ekziliĝi. Li tiam prenis multajn ministeriajn postenojn en la registaroj de Ĥana Racadon. Liaj signifaj kontribuoj inkluzivas, sed ne limigite, modernigon de tajaj juraj kodoj, fundamenton por la loka registara sistemo de la lando, intertraktadon por nuligi neegalajn traktatojn kun Okcidento kaj impostan reformon.

Li tiam diverĝis de Plaek Phibunsongkhram post lia inklino al diktaturo, kaj li estis farita rezitanta dum 1941 ĝis 1945, posteno opiniita senpova, kaj estro de enlanda Libera Tajlanda Movado dum la Dua Mondmilito. Lia transiro al legitima deklaro de Phibun pri milito kontraŭ la aliancanoj montriĝis fruktodona kaj post la milito, la reĝo lin respektis kiel altranga ŝtatisto.

En 1947.

Li fariĝis ĉefministro por mallonga periodo en 1946. Liaj politikaj kontraŭuloj pentris lin kiel ĉefministro malantaŭ la murdo de reĝo Ananda Mahidol. La puĉo en 1947 kostis al li lian politikan potencon. Provo enscenigi kontraŭatakon en 1949 malsukcesis kaj li plu vivis en ekzilo ekde tiam. Li mortis en Parizo, Francio, en 1968. Liaj cindroj estis alportitaj al Tajlando en 1971.

Lia bildo iris de kontraŭ-monaristika demokrato al respublikisto. Lia markado kiel komunisto kaj ĉefmomento pri la morto de Reĝo estis politika malpuraĵo, kiun liaj kontraŭuloj daŭre armis eĉ post lia morto. Tamen li gajnis ĉiun proceson de libelo en Tajlando prezentita kontraŭ tiuj, kiuj reklamas ĝin. Li fariĝis simbolo de rezisto kontraŭ militaj diktaturoj, same kiel simbolo de liberalismo, kaj Universitato Thammasat. La centjariĝo de lia naskiĝo estis festita de Unesko en 2000.